Ngày thứ ba trong tuần Bát Nhật Giáng Sinh: THÁNH GIO-AN TÔNG ĐỒ, TÁC GIẢ SÁCH TIN MỪNG

Thứ Bảy. THÁNH GIO-AN TÔNG ĐỒ, lễ kính

Ga 20, 2-8

“Môn đệ kia chạy nhanh hơn Phêrô và đến mộ trước ông

THÁNH GIOAN TÔNG ĐỒ – CHẠY ĐẾN NGÔI MỘ TRỐNG VỚI TẤM LÒNG YÊU MẾN

Tin Mừng Gioan chương 20 đưa chúng ta đến một trong những khoảnh khắc quyết định nhất trong lịch sử cứu độ: buổi sáng Phục Sinh. Khi ánh sáng ban mai đầu tiên của “ngày thứ nhất trong tuần” ló rạng, Maria Mađalêna đã đến mộ, nhưng không tìm thấy thi hài Thầy mình. Tình yêu đã khiến bà ra đi từ rất sớm, ngay cả khi niềm hy vọng dường như đã tắt. Phát hiện mộ trống, bà chạy vội về báo tin cho hai môn đệ: Phêrô và “môn đệ Chúa Giêsu yêu mến” – tức thánh Gioan Tông Đồ. Bà không dám quả quyết Chúa đã sống lại, nhưng chỉ thốt lên trong hoang mang: “Người ta đã lấy xác Chúa khỏi mộ rồi, chúng tôi không biết họ để đâu”. Trước tin này, hai môn đệ liền chạy đến mộ. Gioan chạy nhanh hơn Phêrô và đến trước, nhưng không vào. Phêrô theo sau đến nơi, liền bước vào trong và thấy khăn liệm còn đó, khăn che đầu được cuốn lại, đặt ở một nơi riêng. Sau đó, Gioan cũng bước vào, ông đã thấy và đã tin. Câu chuyện ngắn gọn, chỉ vài chi tiết đơn sơ, nhưng chất chứa một mầu nhiệm lớn lao: hành trình đức tin, từ tình yêu, đến chiêm ngắm, rồi đến niềm tin sâu xa vào Chúa Phục Sinh.

Điểm đặc biệt đầu tiên trong trình thuật này là sự hiện diện của “người môn đệ Chúa Giêsu yêu” – một cách gọi độc đáo trong Tin Mừng Gioan, không nêu tên cụ thể, nhưng ai cũng biết là chính tác giả Tin Mừng này, tức thánh Gioan Tông Đồ. Thánh Gioan không dùng tên mình, không kể về chính mình như một nhân vật nổi bật, mà ẩn mình sau cụm từ khiêm tốn nhưng đầy ý nghĩa: “người môn đệ được Chúa yêu”. Cách xưng hô này cho thấy nơi Gioan, tình yêu không phải là một thành tích hay công trạng, mà là một hồng ân. Ông không tự hào vì mình yêu Chúa, nhưng cảm nghiệm mình được Chúa yêu. Và chính cảm nghiệm tình yêu ấy đã dẫn ông đến sự nhanh nhẹn trong hành động, sự sâu sắc trong chiêm ngắm, và sự bén nhạy trong đức tin.

Khi nghe tin mộ trống, Gioan chạy nhanh hơn Phêrô. Các nhà chú giải Kinh Thánh thường bàn luận: tại sao Gioan lại chạy nhanh hơn? Một số người cho rằng vì ông trẻ tuổi hơn Phêrô, một số khác lại thấy chi tiết ấy nói lên sức sống của tình yêu: ai yêu nhiều sẽ thao thức nhiều và hành động mau lẹ hơn. Tình yêu thúc đẩy bước chân, khiến người ta vượt qua mệt nhọc, nghi ngờ, thậm chí cả nỗi sợ. Gioan chạy đến mộ vì tình yêu, không phải để chứng minh điều gì, nhưng để tìm lại Đấng mà ông yêu mến. Nhưng đến nơi, ông không vào ngay. Ông chờ Phêrô – người có vị trí trưởng nhóm – vào trước. Hành động ấy cho thấy nơi Gioan không chỉ có tình yêu mà còn có sự tôn trọng, khiêm nhường và tính cộng đoàn. Gioan yêu Chúa sâu xa, nhưng ông không vượt lên để chiếm chỗ, không lấy tình yêu của mình làm thước đo hơn người khác. Ông đợi, ông nhường, rồi ông mới vào sau.

Khi cả hai cùng ở trong mộ, họ thấy những dấu vết: khăn liệm, khăn che đầu – tất cả còn đó, không xáo trộn, không hoảng loạn. Không có dấu hiệu của trộm xác, vì nếu ai đó lấy trộm, họ đâu có tháo khăn liệm ra cẩn thận như vậy? Không ai lấy xác mà lại xếp khăn gọn gàng. Chi tiết ấy là dấu chỉ quan trọng: cái chết đã bị đánh bại không trong hỗn loạn, mà trong trật tự, bình an và ánh sáng. Và chính trong hoàn cảnh ấy, Gioan “đã thấy và đã tin”. Gioan không cần thấy Chúa hiện ra, không cần nghe tiếng gọi tên như Maria Mađalêna, không cần chạm vào dấu đinh như Tôma, nhưng chỉ qua những dấu chỉ đơn sơ – ngôi mộ trống, khăn liệm đặt đúng chỗ – ông đã nhận ra và tin rằng Thầy mình đã sống lại.

Niềm tin ấy đến từ trái tim đã yêu. Yêu thương mở đường cho ánh sáng đức tin bừng lên. Gioan là người đầu tiên trong các Tông Đồ tin vào sự phục sinh khi chưa nhìn thấy thân xác Phục Sinh. Đây là điểm khác biệt lớn: đức tin đích thực không chỉ dựa vào những gì mắt thấy tai nghe, nhưng là sự nhìn nhận từ bên trong, là ánh sáng bừng lên từ một con tim gắn bó với Chúa. Và đó cũng là lý do tại sao Gioan lại là tác giả của Tin Mừng sâu sắc nhất – Tin Mừng không dừng lại ở các sự kiện, nhưng đi sâu vào mầu nhiệm – Tin Mừng của ánh sáng, tình yêu và sự sống. Ông đã hiểu từ trong mộ trống một chân lý sống động: sự chết không còn là điểm kết, mà là cánh cửa mở ra sự sống vĩnh cửu.

Khi suy niệm trình thuật này nhân ngày lễ kính Thánh Gioan Tông Đồ, chúng ta được mời gọi nhìn lại hành trình đức tin của chính mình. Đức tin không bắt đầu từ lý trí, mà bắt đầu từ tình yêu. Tình yêu khiến ta tìm kiếm Chúa, chạy đến với Người, sẵn sàng đón nhận cả những điều mình chưa hiểu. Gioan yêu, nên ông đến. Ông đến, nên ông thấy. Ông thấy, nên ông tin. Chúng ta không thể tin nếu không yêu.

Và chúng ta không thể yêu nếu không dành thời gian ở bên Chúa, không bước vào ngôi mộ trống của đời mình – nơi có thể chỉ còn lại những tấm khăn của những ước mơ dang dở, của những nỗi đau chưa lời giải đáp. Nhưng chính trong những nơi trống vắng ấy, Chúa đang sống, đang mở ra một lối đi mới, đang đợi chúng ta bước vào với lòng tin tưởng. Hành trình đức tin hôm nay không còn là chạy đến một ngôi mộ vật lý, nhưng là chạy đến với Chúa trong cầu nguyện, trong Thánh Thể, trong những dấu chỉ của tình yêu và hy vọng giữa cuộc đời. Đức tin là một cuộc chạy đua – không phải để thắng người khác, nhưng để đến gần Chúa hơn mỗi ngày. Như Gioan đã nhường bước cho Phêrô, chúng ta cũng được mời gọi biết tôn trọng, đồng hành với nhau trong hành trình đức tin, biết nhường nhịn và nâng đỡ nhau trong cộng đoàn, biết đợi nhau và cùng nhau bước vào mầu nhiệm Chúa sống lại.

Thánh Gioan cũng là gương mẫu tuyệt vời cho người môn đệ sống tình thân với Chúa. Là người duy nhất đứng dưới chân Thánh Giá khi các môn đệ khác bỏ chạy, Gioan đã được Chúa trối Đức Maria làm Mẹ mình. Từ đó, ông đưa Mẹ về nhà mình – một biểu tượng cho thấy Gioan đã sống tình con thảo với Mẹ và là người đầu tiên sống trọn tinh thần của Giáo Hội: hiệp nhất với Chúa Giêsu trong đau khổ và gắn bó với Mẹ Maria trong đời sống đức tin. Là người viết Tin Mừng và sách Khải Huyền, Gioan đã dành cả cuộc đời còn lại để làm chứng cho ánh sáng và tình yêu Thiên Chúa. Ông không tử đạo bằng gươm giáo như các Tông Đồ khác, nhưng tử đạo trong đời sống – một cuộc tử đạo thầm lặng kéo dài bằng lời giảng dạy, bằng viết lách, bằng lòng trung thành bền vững cho đến cuối đời. Cái chết của ông là sự ra đi nhẹ nhàng trong tình yêu đã hoàn tất – như hạt lúa đã nảy mầm, lớn lên và sinh hoa trái trong sự phục sinh.

Trong đời sống hôm nay, khi thế giới quá bận rộn với nhịp sống gấp gáp, khi con người dễ mỏi mệt, hoài nghi, và xa rời Thiên Chúa, thì gương của Thánh Gioan Tông Đồ như một lời mời gọi nhẹ nhàng mà mạnh mẽ: hãy chạy đến với Chúa bằng con tim yêu mến, hãy bước vào mầu nhiệm đức tin bằng sự đơn sơ, khiêm nhường, và hãy tin tưởng dù đôi khi chưa nhìn thấy gì rõ ràng. Đức tin không phải là hiểu hết mọi sự, mà là bước đi trong ánh sáng tình yêu. Đức tin không loại trừ lý trí, nhưng vượt lên lý trí để bước vào mầu nhiệm. Đức tin không làm ta xa rời thực tế, nhưng giúp ta sống giữa thực tế với một cái nhìn khác – cái nhìn của hy vọng và sự sống. Nếu mỗi người Kitô hữu biết sống như Gioan – âm thầm yêu mến, vững vàng tin tưởng, khiêm nhường phục vụ và kiên trì đến cùng – thì chắc chắn, ánh sáng Phục Sinh sẽ lan tỏa nơi chính cuộc đời ta, và nhiều người khác cũng sẽ “thấy và tin” qua chứng tá sống động của chúng ta.

Nguyện xin Thánh Gioan Tông Đồ, vị tông đồ được Chúa yêu, cầu bầu cho chúng ta biết chạy đến với Chúa bằng tình yêu thiết tha, biết đứng dưới chân Thánh Giá với lòng trung tín, biết đón nhận Mẹ Maria vào cuộc đời như người bạn đồng hành trên hành trình đức tin, và biết chiêm niệm mầu nhiệm sự sống trong mọi biến cố đời mình. Xin Người giúp chúng ta cũng biết yêu Chúa, tin vào Chúa, và sống vì Chúa mỗi ngày như người môn đệ năm xưa đã thấy và đã tin. Amen.

Lm. Anmai, CSsR