Bài hát Giáng Sinh đã vượt không gian

Lần đầu tiên bài hát holynight đã được giáo dân hát vối tiếng đàn ghita. Khi cây đàn đại phong cầm được sửa xong, bài hát Giáng Sinh đã vượt không gian để phổ biến đến toàn thế` giới.

Năm 1818, tại một ngôi làng nhỏ vùngTyrol nước Áo, có hai người cùng yêu âm nhạc tương đắc với nhau, đó là cha Joseph Mohr và thầy giáo làng Franz Gruberg. Năm ấy dàn đại phong cầm của nhà thờ  hư, cha Joseph chép mấy vần thơ và nhờ thầy giáo Gruberg phổ nhạc trên cây đàn ghi ta để kịp hát đêm Giáng Sinh. Thế là vào đêm 1818, lần đầu tiên bài hát holynight đã được giáo dân hát vối tiếng đàn ghita. Khi cây đàn đại phong cầm được sửa xong, bài hát Giáng Sinh đã vượt không gian để phổ biến đến toàn thế` giới.

Nhưng việc ra đời bài “đêm thánh vô cùng” còn những điều có thể bạn chưa biết…

Năm 1817, cha Joseph Mohr , lúc đó mới 25 tuổi, được bổ nhiệm làm linh mục phụ tá  tại nhà thờ Thánh Nicholas ở miền Oberndorf nước Áo. Lúc thiếu thời Mohr đã say mê âm nhạc, sáng tác thơ và đặt lời cho những bài ca trong các nghi lễ đặc biệt tại giáo đường. Khi trở  thành linh mục, cha Mohr làm việc không biết mệt mỏi trong công tác từ thiện, phục vụ thanh thiếu niên con các gia đình nghèo khó trong vùng.

Một ngày mùa đông năm 1818, cha Mohr đang cố hoàn thành mọi việc sửa soạn cho thánh lễ  Giáng sinh, một nghi lễ mà cha đã hoạch định trước cả tháng. Mọi thứ đều đã xong xuôi, từ bài hát cho đến bài giảng. Nhưng lúc cha dọn dẹp thánh đường mới phát hiện một trở ngại tưởng không thể khắc phục được: đó là chiếc  đại phong cầm của nhà thờ bị hư. Nóng lòng, cha lui cui hàng giờ đánh vật với hàng phím, với bàn  đạp của chiếc đàn. Bất chấp mọi khó nhọc của cha, chiếc đàn vẫn nằm ỳ ra không lên tiếng, im lặng chẳng khác cái lặng lẽ của một  đêm đông giá lạnh.

Nhận thấy không thể làm gì hơn, vị linh mục ngừng lại và cầu nguyện. Cha cầu xin Chúa cho cha tìm được một giải pháp để  đem âm nhạc đến với giáo dân trong ngày lễ có  ý nghĩa nhất trong năm. Và rồi cha đã tìm  được đáp ứng cho lời cầu nguyện của mình khi nhớ  lại bài thơ mà mình sáng tác cách đây gần hai năm. Đó là bài Still Nacht! Heilige Nacht! (Đêm yên lặng! Đêm thánh!). Cha thấy dường như Chúa đã cho cha một tia sáng hi vọng. Bỏ bài thơ vào túi áo, cha vội vã ra khỏi nhà băng qua những đường phố  đầy tuyết phủ. Chỉ còn mấy giờ nữa là  thánh lễ nửa đêm bắt đầu.

Cũng vào chiều hôm đó, Franz Gruber, người giáo viên làng 31 tuổi, đang co ro trong căn phòng nhỏ bên cạnh trường học. Mặc dù đã theo học phong cầm với giáo sư nổi tiếng Georg Hardobler, Gruber cũng chỉ chơi đàn cho nhà thờ St. Nicholas nhỏ bé. Cha Morh bước vào, hối hả kể cho ông giáo làng nghe nỗi khó khăn của mình. Sau khi bảo Gruber rằng chiếc đàn không thể sửa được, cha liền đem bài thơ ra và nói:

– Franz, anh xem có thể viết nhạc cho bài thơ này để ca đoàn hát được không? Không có phong cầm thì ta chơi guitar vậy.

Rồi vị linh mục đưa mắt nhìn  đồng hồ trên bàn, nói thêm: “Không còn nhiều giờ  nữa đâu”.

Đọc kỹ bài thơ, Gruber gật đầu, chấp nhận thử thách.

Mấy giờ sau, hai người gặp nhau tại nhà thờ. Gruber đưa cho vị linh mục xem bản nhạc của mình. Linh mục dùng đàn guitar gảy lên những nốt nhạc rồi vội vã chuyển cho ca đoàn. Không có  nhiều thời giờ, cha Mohr và Gruber chỉ dạy  được cho ca đoàn phần hòa âm bốn giọng của mỗi hai câu thơ cuối.

Trong thánh lễ nửa đêm, cha Mohr và Gruber đứng trước bàn thờ giới thiệu bản nhạc nhỏ bé và giản dị của hai người. Họ đâu ngờ rằng Still Nacht! Heilige Nacht! được dịch sang tiếng Anh là Silent Night vào tháng 12-1839, không chỉ sẽ được nhớ tới vào ngày Giáng sinh năm sau trong ngôi làng bé nhỏ của họ mà còn được khắp thế giới ca vang.

Bài hát càng được phổ biến thì  nguồn gốc càng bị phân hóa. Có nhiều lúc các nhà xuất bản gán cho tác giả bản nhạc này là  một trong các nhạc sĩ đại tài như Bach, Beethoven hoặc Handel. Chỉ mãi tới khi Franz Gruber gửi tới các báo và các nhà xuất bản bản sao tờ phổ  nhạc của mình thì nguồn gốc đích thực mới  được công nhận. Mặc dù vậy, nhiều giai thoại về  lời ca của bản nhạc vẫn còn truyền tụng.

Cha Mohr qua đời trong cảnh nghèo khó  năm 1848 trước khi được công nhận là tác giả  bài thơ được phổ nhạc.

St.