THÁNH MA-RI-A, ĐỨC MẸ CHÚA TRỜI – MẦU NHIỆM BÌNH AN VÀ SỰ SUY ĐI NGHĨ LẠI TRONG LÒNG MẸ, CÁNH CỬA MỞ RA CHO MỘT NĂM ƠN PHÚC

THÁNH MA-RI-A, ĐỨC MẸ CHÚA TRỜI – MẦU NHIỆM BÌNH AN VÀ SỰ SUY ĐI NGHĨ LẠI TRONG LÒNG MẸ, CÁNH CỬA MỞ RA CHO MỘT NĂM ƠN PHÚC

Sáng nay, chúng ta cùng nhau suy tôn Mẹ Thiên Chúa, một danh hiệu mà Giáo Hội đã tranh đấu và xác định qua biết bao thế kỷ, không phải để thêm vinh quang cho Mẹ, nhưng để bảo vệ Chân Lý về Con của Mẹ, là Đức Giê-su Ki-tô, Đấng vừa là Thiên Chúa thật, vừa là Người thật. Danh hiệu Theotokos (Mẹ Thiên Chúa) gói trọn Mầu Nhiệm Nhập Thể, là bản lề của toàn bộ lịch sử cứu độ, là cánh cửa mà qua đó, Đấng Vô Biên đã bước vào cõi hữu hạn, Đấng Vĩnh Hằng đã khoác lấy thời gian, và Đấng Tạo Hóa đã trở nên tạo vật trong lòng người nữ Ma-ri-a khiêm hạ. Sự kiện vĩ đại này, chúng ta được mời gọi chiêm ngắm qua đoạn Tin Mừng ngắn ngủi nhưng đầy ý nghĩa mà thánh Lu-ca ghi lại: cuộc viếng thăm của những người chăn chiên, thái độ thinh lặng của Mẹ Ma-ri-a, và việc đặt tên Giê-su cho Hài Nhi.

Tin Mừng cho thấy sự hối hả, niềm vui sướng và sự kinh ngạc. Những người chăn chiên, đại diện cho những người nghèo khó, bé mọn, những người bị xã hội loại trừ, lại là những người đầu tiên được các thiên thần mời gọi đến chiêm bái Đấng Cứu Thế. Họ không chần chừ, họ hối hả ra đi. Đến nơi, họ thấy cảnh tượng đúng như lời sứ thần loan báo: một Hài Nhi nằm trong máng cỏ. Điều quan trọng là sau khi thấy, họ kể lại điều đã được loan báo về Hài Nhi này. Họ trở thành những người rao giảng đầu tiên, những chứng nhân của niềm vui. Lời rao giảng của họ không phải là những lời khôn ngoan hay hùng biện, mà chỉ là việc thuật lại những gì họ đã nghe và đã thấy. Sự kinh ngạc của những người nghe (ai cũng ngạc nhiên) cho thấy sức mạnh của lời chứng đơn sơ và xác thực. Việc rao giảng ấy không thể chờ đợi, không thể giữ lại cho riêng mình, đó là bản chất của Tin Mừng, là việc chia sẻ niềm vui gặp gỡ Đấng Cứu Độ.

Nhưng trong cảnh tượng ồn ào của sự ngạc nhiên và lời chứng hân hoan ấy, thánh Lu-ca lại đặt chúng ta vào một không gian hoàn toàn khác, một không gian nội tâm sâu thẳm: “Còn bà Ma-ri-a thì hằng ghi nhớ mọi kỷ niệm ấy, và suy đi nghĩ lại trong lòng.” Đây là câu nền tảng, là chìa khóa để hiểu về sự cao cả của Mẹ Ma-ri-a và là bài học vô giá cho chúng ta khi bước vào Năm Mới. Mẹ không lên tiếng giải thích, không tranh luận về danh tính của Con mình. Mẹ cũng không tự hào hay vội vã chia sẻ cảm xúc cá nhân. Mẹ lắng nghe những lời kể của các mục đồng, lắng nghe những lời họ tôn vinh Thiên Chúa, và Mẹ cất giữ tất cả, Mẹ suy đi nghĩ lại trong lòng.

“Suy đi nghĩ lại” (sumballousa, theo tiếng Hy Lạp, có nghĩa là “ghép nối”, “tập hợp lại”) không chỉ là nhớ, mà là một hành vi thiêng liêng sâu sắc, một sự chiêm niệm tích cực. Mẹ Ma-ri-a ghép nối lời sứ thần Gáp-ri-en truyền tin, sự kiện thăm viếng bà Ê-li-sa-bét, cảnh bần hàn của máng cỏ, lời thiên thần báo tin cho Giu-se, rồi giờ đây là lời kể của các mục đồng. Tất cả đều là những mảnh ghép của một bức tranh vĩ đại mà Mẹ chưa thể hiểu trọn vẹn. Mẹ không vội vàng đòi hỏi lời giải thích, nhưng kiên nhẫn cất giữ các sự kiện trong tim, nơi được coi là trung tâm của lý trí và ý chí, để rồi từ đó, ánh sáng dần dần hé mở. Sự “suy đi nghĩ lại trong lòng” này chính là con đường mà Thiên Chúa muốn chúng ta đi để khám phá ý muốn và sự hiện diện của Ngài trong đời sống.

Năm Mới đến, mang theo bao nhiêu sự kiện, bao nhiêu biến cố của năm cũ và bao nhiêu dự định của năm mới. Chúng ta thường vội vã tìm kiếm câu trả lời cho mọi vấn đề, vội vàng lên kế hoạch cho mọi việc, và dễ dàng để những tiếng ồn ào của thế gian lấn át. Chúng ta cần học nơi Mẹ Ma-ri-a thái độ thinh lặng, cất giữ và chiêm niệm. Cuộc đời là một chuỗi các biến cố bất ngờ, có những niềm vui rạng ngời như lời các mục đồng, và có cả những lời tiên tri đau thương như lời cụ Si-mê-on sau này. Người chiêm niệm là người biết đón nhận tất cả không phải bằng sự than trách hay vội vã, mà bằng sự tin tưởng sâu sắc vào chương trình của Thiên Chúa. Sự cất giữ trong lòng là hành vi trao phó và mở lòng ra để Thánh Thần dạy dỗ, là một cuộc đối thoại thầm kín giữa tâm hồn và Thiên Chúa.

Đoạn Tin Mừng khép lại bằng sự kiện đặt tên Giê-su cho Hài Nhi vào ngày thứ tám. Việc cắt bì và đặt tên là hành vi đưa Người vào giao ước của dân Ít-ra-en, khẳng định Người là một con người thật sự, vâng phục Lề Luật, và là thành viên chính thức của nhân loại. Danh Giê-su (Yeshua) có nghĩa là “Thiên Chúa cứu độ”. Danh xưng này không phải do Mẹ hay Thánh Giu-se chọn, mà do chính sứ thần, do chính Thiên Chúa, ấn định. Đây là lời khẳng định cuối cùng và mạnh mẽ nhất: Hài Nhi này không chỉ là con của Mẹ Ma-ri-a, mà là Đấng mang sứ mạng Cứu Độ, Đấng mà qua Người, ơn cứu rỗi được ban cho toàn thể nhân loại.

Vì Hài Nhi ấy là Đấng Cứu Độ, là Ngôi Lời Nhập Thể, nên người phụ nữ đã sinh ra Người xứng đáng với danh hiệu cao quý Đức Mẹ Chúa Trời. Danh hiệu này không phải là một sự thổi phồng, mà là một chân lý buộc phải có để giữ vững Mầu Nhiệm Nhập Thể. Nếu Chúa Giê-su là Thiên Chúa, và nếu Mẹ Ma-ri-a là Mẹ của Chúa Giê-su, thì Mẹ phải là Mẹ Thiên Chúa. Công đồng Ê-phê-xô năm 431 đã xác tín điều này, không nhằm nâng Mẹ lên ngang hàng với Thiên Chúa, mà để khẳng định rằng, kể từ giây phút Người thụ thai trong cung lòng Mẹ, Ngôi Lời đã mặc lấy xác phàm, và không bao giờ tách rời khỏi bản tính nhân loại. Mẹ là cầu nối, là chiếc cầu vô hình nối kết trời và đất. Mẹ là bình minh của ân sủng, là cánh cổng thời gian mà Thiên Chúa hằng hữu đã chọn để bước vào lịch sử con người.

Mừng Lễ Đức Mẹ Chúa Trời vào ngày đầu năm không phải là một sự tình cờ của phụng vụ. Đó là sự sắp đặt khôn ngoan của Giáo Hội. Mẹ Ma-ri-a chính là khởi đầu của sự sung mãn thời gian. Năm mới mở ra, chúng ta được mời gọi đi qua Mẹ để đến với Con. Mẹ là dấu chỉ của niềm hy vọng, là bình minh của Ơn Cứu Độ. Khi chúng ta đón nhận Mẹ, chúng ta đón nhận cách thức mà Thiên Chúa đã chọn để ban Con Một của Ngài cho thế giới. Việc tôn vinh Mẹ Thiên Chúa vào ngày đầu năm chính là lời tuyên xưng niềm tin rằng mọi ân phúc và mọi khởi đầu tốt đẹp đều đến từ Thiên Chúa qua Con của Mẹ.

Ngày 1 tháng Giêng còn là Ngày Hoà Bình Thế Giới do Giáo Hội thiết lập. Đây không phải là một sự trùng hợp ngẫu nhiên. Mẹ Ma-ri-a, Mẹ của Đấng Mê-si-a, Mẹ của Hoàng Tử Hoà Bình, là suối nguồn và là mẫu gương của sự bình an đích thực. Hoà bình không phải là sự vắng bóng của chiến tranh, mà là sự hiện diện của Đức Giê-su trong tâm hồn và trong đời sống xã hội. Hoà bình bắt nguồn từ sự hài hoà giữa con người với Thiên Chúa, giữa con người với nhau, và giữa con người với thiên nhiên. Chỉ khi chúng ta biết cất giữ và suy đi nghĩ lại như Mẹ Ma-ri-a, chúng ta mới có thể tìm thấy sự bình an nội tâm để rồi lan tỏa sự bình an đó ra thế giới xung quanh. Mẹ dạy chúng ta rằng bình an bắt đầu từ một trái tim biết chiêm niệm, một trái tim biết vâng phục, và một trái tim luôn mở ra cho ý muốn của Thiên Chúa, dù ý muốn đó có gây bối rối hay đau khổ đến đâu. Chúng ta cần sự bình an ấy hơn bao giờ hết, khi thế giới đang chìm trong những tiếng ồn ào của hận thù, chia rẽ và chiến tranh.

Bây giờ, hãy thử áp dụng bài học của Mẹ vào đời sống cá nhân chúng ta trong Năm Mới này. Anh chị em và tôi đã trải qua 365 ngày của năm cũ với biết bao nhiêu sự kiện: thành công rực rỡ, thất bại cay đắng, niềm vui đoàn tụ, nỗi buồn chia ly, sự thịnh vượng bất ngờ, và cả những lúc khó khăn tưởng chừng không vượt qua nổi. Nếu chúng ta chỉ nhìn chúng như những sự kiện rời rạc, chúng sẽ chỉ là gánh nặng hoặc sự lãng phí. Nhưng nếu chúng ta học cách “suy đi nghĩ lại trong lòng” như Mẹ Ma-ri-a, chúng ta sẽ thấy tất cả đều là những kỷ niệm (từ thánh Lu-ca dùng) mà Thiên Chúa đã cho phép xảy ra để xây dựng chúng ta. Mỗi biến cố, dù nhỏ bé hay lớn lao, dù vui tươi hay đau khổ, đều là một “lời tiên tri” cần được cất giữ và giải mã dưới ánh sáng của đức tin.

Chúng ta cần có những khoảnh khắc thinh lặng đích thực, không phải là sự vắng tiếng ồn ào bên ngoài, mà là sự thinh lặng của tâm hồn để nghe được tiếng nói của Thần Khí. Hãy dành thời gian mỗi ngày để ghép nối những mảnh ghép của cuộc đời: đâu là lời nhắc nhở của Chúa? Đâu là lúc Chúa đã nâng đỡ tôi mà tôi không hề hay biết? Đâu là sự vấp ngã đã dạy tôi bài học khiêm nhường và cậy trông? Khi chúng ta chiêm niệm những kinh nghiệm sống dưới ánh sáng của Lời Chúa, mọi thứ sẽ trở nên có ý nghĩa, và chúng ta sẽ tìm thấy một lộ trình rõ ràng hơn cho phía trước. Sự “suy đi nghĩ lại trong lòng” là cách thức Thiên Chúa biến những trải nghiệm của chúng ta thành nguồn ân sủng, biến những vết thương thành những vết sẹo vinh quang. Nó là một quá trình lọc rửa, một sự trưởng thành trong đức tin, giúp chúng ta không bị cuốn theo những cảm xúc nhất thời hay những cám dỗ phù phiếm của thế gian.

Năm Mới là thời gian của những quyết tâm. Thay vì chỉ hứa hẹn những thay đổi bên ngoài như giảm cân, kiếm nhiều tiền hơn, hay du lịch nhiều nơi hơn, chúng ta hãy đặt ra một quyết tâm thiêng liêng sâu sắc hơn: trở nên giống Mẹ Ma-ri-a hơn trong sự chiêm niệm. Hãy cố gắng sống Năm Mới này với trái tim của Mẹ: cẩn trọng trong lời nói, bình tĩnh trước biến cố, và luôn quy hướng mọi sự về Thiên Chúa. Mỗi khi đối diện với sự bối rối, sự lo lắng hay niềm vui quá lớn, chúng ta hãy dừng lại, hít thở sâu, và tự nhủ: “Lạy Mẹ Ma-ri-a, con sẽ cất giữ điều này trong lòng và suy đi nghĩ lại, vì con tin rằng tất cả đều nằm trong ý định yêu thương của Thiên Chúa.”

Chúng ta cũng cần nhìn lại thói quen cầu nguyện của mình. Liệu việc cầu nguyện của chúng ta có phải chỉ là những lời xin xỏ, những lời phàn nàn, hay những lời cảm tạ hời hợt? Hay chúng ta đã biến lời cầu nguyện thành một cuộc đối thoại chiêm niệm, một sự cất giữ và suy đi nghĩ lại như Mẹ Ma-ri-a? Chiêm niệm không phải là một đặc ân dành riêng cho các tu sĩ, mà là con đường cho mọi Ki-tô hữu để sống kết hiệp mật thiết với Thiên Chúa. Nó dạy chúng ta nhận ra sự hiện diện của Chúa không chỉ trong nhà thờ, mà còn trong gian bếp, trên bàn làm việc, trong tiếng khóc của con trẻ, và cả trong những cuộc gặp gỡ thường ngày. Mẹ Ma-ri-a, người đã cưu mang Lời Thiên Chúa trong lòng mình, là mẫu mực tuyệt vời nhất của một người chiêm niệm, người đã để cho Lời Chúa biến đổi toàn bộ sự sống.

Việc đặt tên Giê-su là sự kiện hoàn tất Giao Ước. Đối với chúng ta, Năm Mới là lúc chúng ta được mời gọi canh tân Giao Ước của mình với Thiên Chúa. Tên Giê-su là biểu tượng của tất cả những gì chúng ta cần: sự cứu rỗi, sự tha thứ, niềm hy vọng, và sự sống đời đời. Khi bước vào Năm Mới, chúng ta hãy luôn niệm danh Giê-su trên môi miệng và trong tâm khảm. Mỗi lần nhắc đến Thánh Danh Giê-su, chúng ta tái khẳng định rằng Người là trung tâm của đời ta, là lý do cho mọi hành động và mọi ước vọng. Danh xưng ấy là sức mạnh chống lại mọi điều dữ, là nguồn an ủi trong mọi thử thách, và là lời cầu nguyện hiệu nghiệm nhất.

Là Mẹ của Đức Giê-su, Mẹ Ma-ri-a cũng chính là Mẹ của Giáo Hội, Mẹ của mọi tín hữu. Mẹ đồng hành với chúng ta qua mọi chặng đường của đời sống. Chúng ta không bao giờ cô đơn. Khi cảm thấy gánh nặng của trách nhiệm, sự yếu đuối của bản thân, hay sự bấp bênh của tương lai, chúng ta hãy chạy đến với Mẹ, xin Mẹ che chở và dẫn dắt. Mẹ, người đã cất giữ và suy đi nghĩ lại mọi sự trong lòng, sẽ dạy chúng ta cách để sống trọn vẹn từng khoảnh khắc, biến cuộc đời mình thành một bài ca ngợi ca Thiên Chúa. Mẹ là người đã trải qua mọi trạng thái cảm xúc của con người, từ niềm vui khôn tả của ngày Truyền Tin, sự bối rối của máng cỏ, đến sự đau thương tột cùng dưới chân Thập Giá. Chính vì thế, Mẹ là nơi nương tựa vững chắc nhất cho những tâm hồn đang chao đảo, là Đấng đã đi trước chúng ta trong cuộc lữ hành đức tin và đã chiến thắng.

Đón nhận Năm Mới, chúng ta hãy xin Mẹ Ma-ri-a, Đức Mẹ Chúa Trời, ban cho chúng ta hai ân huệ vô giá: ân huệ chiêm niệm để nhìn thấy Thiên Chúa trong mọi sự, và ân huệ bình an để sống trong sự hài hoà với Thiên Chúa, với tha nhân và với chính mình. Xin Mẹ giúp chúng ta biến mỗi ngày của năm mới thành một ngày sống trọn vẹn trong ân sủng, làm cho danh Giê-su, Con Mẹ, được tôn vinh. Chúng ta bắt đầu Năm Mới bằng lời xin Mẹ cầu bầu, để 365 ngày phía trước là những ngày được sống trong sự che chở của Mẹ, dưới ánh sáng của Con Mẹ, và trong sự hướng dẫn của Chúa Thánh Thần. Xin Mẹ đặt chúng ta dưới tấm áo choàng từ ái của Mẹ, để chúng ta trở nên những sứ giả bình an và niềm vui đích thực cho thế giới đang rất cần sự can thiệp từ trời cao này.

Xin cho lời chúc đầu năm của chúng ta không chỉ dừng lại ở những điều vật chất, nhưng đi sâu vào trong cõi lòng, để mỗi người chúng ta nhận được ơn bình an của Chúa Giê-su, Hoàng Tử Hoà Bình, qua sự cầu bầu của Đức Mẹ Chúa Trời. Xin cho Mẹ Ma-ri-a, gương mẫu tuyệt vời của sự vâng phục và chiêm niệm, đồng hành và dìu dắt chúng ta qua mọi thử thách của Năm Mới, để cuối cùng, chúng ta cũng có thể cất giữ và suy đi nghĩ lại trong lòng những ân huệ phi thường mà Thiên Chúa đã ban tặng.

Một năm mới đã bắt đầu, với biết bao hy vọng. Chúng ta không biết điều gì sẽ xảy ra, nhưng chúng ta biết Đấng đang nắm giữ tương lai của chúng ta. Và Người đang ở bên chúng ta qua Mẹ Ma-ri-a. Hãy tin tưởng, hãy chiêm niệm, và hãy sống bình an.

Lm. Anmai, CSsR