Thứ Hai Tuần XXI Thường Niên
(Tr) Thánh Lu-i
(Tr) Thánh Giu-se Ca-la-xan (Calasanz)
1Tx 1,1-5.8b-10; Mt 23,13-22
SỰ THẬT VÀ LÒNG KHIÊM NHƯỜNG TRƯỚC MẶT THIÊN CHÚA
Tin Mừng hôm nay, trích từ Phúc Âm theo thánh Mátthêu 23,13.15-22, là một đoạn Lời Chúa mạnh mẽ và đầy thách thức, nơi Chúa Giêsu lên tiếng chỉ trích những kinh sư và người Pharisêu một cách thẳng thắn. Đây không phải là lời nói nhẹ nhàng hay khích lệ, mà là lời cảnh báo nghiêm khắc về sự giả hình, kiêu ngạo, và những thái độ sai lệch có thể ngăn cản con người đến với Nước Trời. Chúa Giêsu mở đầu bằng lời “Khốn cho các người” – một cụm từ lặp đi lặp lại, không nhằm nguyền rủa, mà nhằm đánh thức lương tâm, kêu gọi sự hoán cải. Ngài chỉ ra ba tội lớn của các kinh sư và người Pharisêu: họ khóa cửa Nước Trời, biến người khác thành nạn nhân của sự giả hình, và đặt giá trị sai lầm lên những điều bề ngoài thay vì hướng lòng về Thiên Chúa. Đoạn Tin Mừng này không chỉ là lời tố cáo dành cho những người thời đó, mà còn là gương soi chiếu cho mỗi người chúng ta hôm nay, để chúng ta tự hỏi: Liệu chúng ta có đang sống thật với đức tin, hay cũng đang rơi vào những cạm bẫy mà Chúa Giêsu cảnh báo?
Trước hết, Chúa Giêsu nói: “Các người khoá cửa Nước Trời không cho thiên hạ vào! Các người đã không vào, mà những kẻ muốn vào, các người cũng không để họ vào.” Đây là lời tố cáo nặng nề về sự giả hình. Các kinh sư và người Pharisêu, vốn là những người lãnh đạo tôn giáo, lẽ ra phải dẫn dắt dân chúng đến với Thiên Chúa. Nhưng thay vì mở đường, họ lại đặt ra những luật lệ phức tạp, những gánh nặng không cần thiết, khiến người ta xa rời tình yêu và lòng thương xót của Chúa.
Họ không sống đức tin cách chân thành, mà chỉ chú trọng đến hình thức bên ngoài, đến mức chính họ cũng không bước vào Nước Trời, và tệ hơn, còn cản trở người khác. Tiếp theo, Chúa chỉ trích sự nhiệt thành sai lầm của họ: “Các người rảo khắp biển cả đất liền để rủ cho được một người theo đạo; nhưng khi họ theo rồi, các người lại làm cho họ đáng xuống hoả ngục gấp đôi các người.” Họ nỗ lực truyền đạo, nhưng không phải vì lòng yêu mến Thiên Chúa hay tha nhân, mà vì danh tiếng hay quyền lực. Kết quả là, những người mới theo đạo không được dẫn đến sự thật, mà bị lôi kéo vào con đường giả dối, xa rời ý định của Chúa.
Phần sau của Tin Mừng tập trung vào sự mù quáng của họ trong việc đánh giá sai giá trị thiêng liêng. Chúa Giêsu gọi họ là “những kẻ dẫn đường mù quáng” khi họ dạy rằng thề bằng vàng trong Đền Thờ hay lễ vật trên bàn thờ thì ràng buộc, còn thề bằng chính Đền Thờ hay bàn thờ thì không. Ngài đặt câu hỏi đầy châm biếm: “Thế thì vàng hay Đền Thờ là nơi làm cho vàng nên của thánh, cái nào trọng hơn?” Qua đó, Ngài chỉ ra sự ngu muội của họ: họ coi trọng những thứ vật chất – vàng, lễ vật – hơn chính Thiên Chúa, Đấng làm cho mọi sự nên thánh. Chúa nhấn mạnh rằng ai thề bằng bàn thờ là thề bằng chính Thiên Chúa ngự trên đó, ai thề bằng trời là thề bằng ngai của Ngài. Lời này nhắc nhở chúng ta rằng mọi giá trị thật đều bắt nguồn từ Thiên Chúa, chứ không phải từ những gì con người tạo ra hay tôn vinh. Sự mù quáng của các kinh sư và Pharisêu nằm ở chỗ họ đặt lòng mình vào những thứ tạm bợ, thay vì hướng về Đấng Vĩnh Cửu.
Đoạn Tin Mừng này, dù nghiêm khắc, không nhằm kết án mà nhằm mời gọi chúng ta hoán cải. Chúa Giêsu muốn chúng ta nhìn vào lòng mình, xem xét cách chúng ta sống đức tin và đối xử với người khác. Các kinh sư và Pharisêu không phải là những kẻ xa lạ – họ có thể là hình ảnh của chính chúng ta khi chúng ta sống đạo cách giả hình, khi chúng ta cản trở người khác đến với Chúa bằng lời nói hay hành động thiếu yêu thương, hoặc khi chúng ta đặt giá trị sai lầm lên những thứ trần thế thay vì hướng lòng về Thiên Chúa. Lời Chúa hôm nay là lời kêu gọi chúng ta sống thật, sống khiêm nhường, và sống với trái tim hướng về Nước Trời – nơi mọi sự đều được đánh giá bằng tình yêu và sự thật, chứ không bằng vẻ bề ngoài hay lợi ích cá nhân.
Lời Tin Mừng này là kim chỉ nam cho đời sống của chúng ta giữa một thế giới đầy cám dỗ và giả tạo. Hãy tự hỏi: Bạn có đang “khóa cửa Nước Trời” bằng cách sống đạo hời hợt, chỉ chú trọng đến hình thức mà quên đi trái tim? Có thể bạn đi lễ đều đặn, đọc kinh dài dòng, nhưng lại xét đoán người khác, giữ lòng oán giận, hay từ chối tha thứ – đó là cách bạn vô tình cản lối người khác đến với Chúa. Hãy mở cửa lòng mình bằng sự khiêm nhường: khi bạn nhận ra mình không hoàn hảo, bạn sẽ dễ dàng cảm thông với lỗi lầm của người khác, thay vì chỉ trích hay đặt gánh nặng lên họ. Trong gia đình, đừng biến đức tin thành một loạt quy tắc cứng nhắc khiến con cái hay người thân xa rời Chúa; thay vào đó, hãy sống sao cho họ thấy tình yêu của Ngài qua sự dịu dàng, kiên nhẫn, và tha thứ của bạn. Khi bạn giúp ai đó – một người bạn, một người nghèo, hay một người lạc lối – đừng làm điều đó để khoe khoang hay mong được khen ngợi, mà hãy làm với lòng yêu mến chân thành, để họ thực sự gặp được Chúa qua bạn, chứ không phải bị lôi kéo vào sự giả dối hay ích kỷ.
Hãy cẩn thận với những “vàng” và “lễ vật” trong cuộc đời bạn – những thứ bạn coi trọng hơn Thiên Chúa. Có thể đó là tiền bạc, danh vọng, hay sự thoải mái mà bạn bám víu, đến mức quên rằng chính Chúa mới là nguồn mạch của mọi sự thánh thiện. Khi bạn cầu nguyện, khi bạn dâng lễ, đừng chỉ dừng lại ở nghi thức bên ngoài; hãy dâng cả trái tim mình lên bàn thờ, để Chúa biến đổi bạn từ bên trong. Trong công việc và các mối quan hệ, đừng để lòng kiêu ngạo hay sự mù quáng dẫn bạn đi sai đường: nếu bạn chỉ trích người khác để cảm thấy mình đúng, nếu bạn coi trọng lợi nhuận hơn tình người, bạn đang đi theo lối của các kinh sư và Pharisêu. Thay vào đó, hãy sống thật với chính mình và với Chúa: thừa nhận yếu đuối của bạn, xin Ngài soi sáng, và tìm kiếm sự thật trong mọi điều bạn làm. Khi bạn đối diện với những cám dỗ của thế gian – sự ganh đua, sự giả tạo, hay lòng tham – hãy nhớ rằng mọi giá trị thật đều đến từ Thiên Chúa, Đấng ngự trên bàn thờ, trong Đền Thờ, và trên ngai trời. Hãy để Ngài dẫn dắt bạn, thay vì để những thứ tạm bợ làm bạn mù quáng.
Cuộc sống hôm nay dễ khiến chúng ta rơi vào thói giả hình mà không nhận ra. Bạn có thể nói lời yêu thương nhưng hành động lại gây tổn thương, bạn có thể giảng dạy người khác nhưng chính mình không thực hành. Lời Chúa mời gọi bạn sống nhất quán: lời nói đi đôi với việc làm, đức tin đi đôi với yêu thương.
Khi bạn tham dự Thánh lễ, khi bạn cầu nguyện, hãy xin Chúa giúp bạn tránh xa sự mù quáng của các kinh sư và Pharisêu, để bạn không chỉ tìm Nước Trời cho mình, mà còn mở cửa cho người khác bước vào. Hãy sống sao cho mỗi ngày là một lời chứng về sự thật và tình yêu của Chúa: khi bạn tha thứ cho người làm bạn đau, khi bạn chia sẻ với người thiếu thốn, khi bạn từ bỏ lòng kiêu ngạo để lắng nghe người khác – đó là lúc bạn mở cửa Nước Trời. Sống như thế, bạn sẽ không chỉ tránh được lời “khốn cho các người,” mà còn nghe được lời chúc phúc của Chúa: “Hãy đến, hỡi những kẻ được Cha Ta chúc phúc, để nhận lấy Nước Trời.” Hãy để trái tim bạn luôn hướng về Đấng ngự trên ngai trời, để mọi lời nói, hành động, và ý nghĩ của bạn đều phản chiếu sự thánh thiện của Ngài, giữa một thế giới đầy dối trá và mù quáng.
Lm. Anmai, CSsR