Thứ Hai Tuần XXVI TN : Ai là người lớn nhất trong nước trời?

Thứ Hai Tuần XXVI Thường Niên  

Thánh Ven-xét-lao, tử đạo; Thánh Lô-ren-xô Ru-i và các bạn tử  đạo 

AI LÀ NGƯỜI LỚN NHẤT TRONG NƯỚC TRỜI?

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca (Lc 9, 46-50)

Khi ấy, các môn đệ nghĩ ngợi trong lòng xem ai trong các ông là người lớn nhất. Chúa Giêsu thấu biết ý nghĩ của lòng các ông, Người liền đem một em bé đặt bên cạnh mình và bảo các ông rằng: “Hễ ai đón nhận em bé này vì danh Thầy, là đón nhận Thầy: và hễ ai đón nhận Thầy, là đón nhận Ðấng đã sai Thầy. Vì kẻ bé nhỏ nhất trong tất cả các con, đó là người lớn nhất”. Gioan lên tiếng thưa Người rằng: “Lạy Thầy, chúng con thấy một người nhân danh Thầy mà trừ quỷ, chúng con đã ngăn cấm y, vì y không theo Thầy cùng với chúng con”. Chúa Giêsu bảo ông rằng: “Các con đừng ngăn cấm, vì ai không chống đối các con, là ủng hộ các con”.

AI LÀ NGƯỜI LỚN NHẤT TRONG NƯỚC TRỜI?

Câu chuyện Tin Mừng hôm nay mở ra một bức tranh tương phản đầy trớ trêu nhưng cũng rất thực tế về thân phận con người, ngay cả nơi những người đã chọn bước theo Chúa Giêsu sát sườn nhất. Các môn đệ, những người vừa mới chứng kiến những phép lạ cả thể, vừa nghe Thầy mình loan báo về cuộc khổ nạn sắp tới, lại rơi vào một cuộc tranh luận xem ai là người lớn nhất. Giữa lúc Chúa Giêsu đang hướng về Giêrusalem với tâm thế của một người tôi tớ đau khổ, sẵn sàng hiến dâng mạng sống, thì các môn đệ lại loay hoay với những toan tính về địa vị, quyền lực và danh vọng. Đây không chỉ là câu chuyện của quá khứ, của nhóm Mười Hai thuở ban đầu, mà còn là câu chuyện muôn thuở của con người, của mỗi chúng ta trong hành trình đức tin hôm nay. Khát vọng được công nhận, được trở nên quan trọng, được xếp chiếu trên là một cám dỗ ngọt ngào nhưng cũng đầy nguy hiểm, nó len lỏi vào tận những ngõ ngách thiêng liêng nhất của tâm hồn.

Chúa Giêsu, Đấng thấu suốt tâm can, đã không dùng những lý luận cao siêu để giải quyết vấn đề. Người dùng một cử chỉ mang tính biểu tượng mạnh mẽ: đặt một em nhỏ bên cạnh mình. Trong bối cảnh xã hội Do Thái thời bấy giờ, trẻ em không phải là đối tượng được cưng chiều hay được xem trọng như xã hội hiện đại ngày nay. Trái lại, trẻ em là những người không có địa vị pháp lý, không có tiếng nói, hoàn toàn lệ thuộc và được coi là “không đáng kể”. Khi Chúa Giêsu đặt đứa trẻ bên cạnh mình, Người đang đồng hóa chính mình với sự bé nhỏ, vô danh và lệ thuộc đó. Lời tuyên bố của Người như một gáo nước lạnh dội vào tham vọng của các môn đệ: “Kẻ bé nhỏ nhất trong tất cả các con, đó là người lớn nhất”. Đây là một cuộc đảo lộn giá trị triệt để. Trong vương quốc của Thiên Chúa, sự vĩ đại không được đo bằng quyền lực cai trị, bằng số lượng người phục tùng, hay bằng những tước hiệu hào nhoáng. Sự vĩ đại được đo bằng khả năng cúi xuống, bằng sự khiêm nhường phục vụ và bằng việc trở nên nhỏ bé để Thiên Chúa được lớn lên.

Việc “trở nên bé nhỏ” mà Chúa Giêsu mời gọi không phải là sự tự ti mặc cảm, không phải là chối bỏ những talen hay khả năng Chúa ban, và chắc chắn không phải là thái độ nhu nhược trước sự dữ. Trở nên bé nhỏ theo tinh thần Tin Mừng là ý thức sâu xa về thân phận thụ tạo của mình trước Đấng Tạo Hóa, là thái độ tin tưởng phó thác tuyệt đối vào Cha như con thơ nép mình bên cha mẹ, và là sự sẵn sàng phục vụ anh chị em mình mà không toan tính thiệt hơn. Nhìn vào tấm gương của các thánh tử đạo mà chúng ta kính nhớ hôm nay, chúng ta thấy rõ chân lý này. Thánh Ven-xét-lao, dù là một vị vua, một người nắm giữ quyền lực thế gian, nhưng ngài đã không dùng quyền lực đó để củng cố cái tôi hay để đàn áp người khác. Ngài đã sống tinh thần “bé nhỏ” bằng sự cai trị nhân từ, bác ái và cuối cùng là chấp nhận cái chết để bảo vệ đức tin và công lý. Ngài trở nên vĩ đại không phải vì ngài ngồi trên ngai vàng, mà vì ngài đã để Chúa ngự trị trong trái tim mình.

Cũng vậy, Thánh Lô-ren-xô Ru-i và các bạn tử đạo, những con người đến từ nhiều hoàn cảnh khác nhau, có người là linh mục, có người là giáo dân, có người là người cha gia đình. Khi đối diện với sự bắt bớ và cái chết, họ hoàn toàn trở nên “bé nhỏ” trước sức mạnh bạo tàn của thế gian. Họ không có vũ khí, không có quyền lực chính trị để chống lại những kẻ bách hại. Nhưng chính trong sự yếu đuối tột cùng đó, sức mạnh của Thiên Chúa được thể hiện trọn vẹn. Họ đã chọn cái “bé nhỏ” là sự trung thành với Chúa hơn là cái “lớn lao” là mạng sống tạm bợ này. Câu nói nổi tiếng của thánh Lô-ren-xô Ru-i: “Nếu tôi có ngàn mạng sống, tôi cũng sẽ dâng tất cả cho Chúa” là minh chứng hùng hồn nhất cho sự vĩ đại của một tâm hồn đã hoàn toàn thuộc về Chúa. Họ đã trở thành “người lớn nhất” trong Nước Trời chính vì họ đã dám trở nên hạt lúa mì mục nát đi trong lòng đất.

Sứ điệp về sự bé nhỏ càng trở nên cấp thiết trong thế giới hôm nay, một thế giới đề cao chủ nghĩa cá nhân, sự thành đạt bề ngoài và văn hóa hưởng thụ. Chúng ta dễ dàng bị cuốn vào cuộc đua tranh danh lợi, muốn khẳng định mình bằng tài sản, bằng địa vị xã hội hay thậm chí bằng cả những thành tích trong việc đạo đức. Chúng ta dễ dàng khó chịu khi thấy người khác được trọng dụng hơn mình, dễ dàng ghen tị khi thấy ai đó thành công hơn mình. Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta dừng lại và nhìn lại thước đo giá trị của đời mình. Chúng ta đang tìm kiếm sự vĩ đại theo kiểu thế gian hay theo tiêu chuẩn của Tin Mừng? Chúng ta có dám chấp nhận những công việc âm thầm, những hy sinh không tên, những phục vụ không cần được ghi công? Chúng ta có dám đón nhận những “em nhỏ” trong cuộc đời mình – là những người nghèo khổ, những người bị bỏ rơi, những người kém may mắn, những người không mang lại lợi ích gì cho chúng ta – như đón nhận chính Chúa Kitô không?

Đón nhận một em nhỏ “vì danh Thầy” là một thách đố lớn lao. Nó đòi hỏi chúng ta phải lột bỏ lăng kính vụ lợi để nhìn người khác bằng ánh mắt của Chúa. Khi đón tiếp một người quyền cao chức trọng, chúng ta thường có xu hướng mong đợi sự đền đáp hoặc ít nhất là sự hãnh diện. Nhưng khi đón tiếp một em nhỏ, một người hèn mọn, chúng ta không nhận được gì ngoài niềm vui của việc cho đi. Đó chính là bản chất của tình yêu Thiên Chúa: một tình yêu nhưng không, trao ban mà không đòi hỏi đền đáp. Chính trong hành vi đón tiếp vô vị lợi đó, chúng ta chạm được vào Thiên Chúa, Đấng là Tình Yêu. Vì thế, con đường nên thánh, con đường trở nên vĩ đại thực ra rất đơn giản nhưng cũng rất cam go: đó là con đường đi xuống, con đường của sự hủy mình ra không.

Chúa Giêsu không chỉ dạy các môn đệ về sự khiêm nhường trong nội bộ nhóm, mà còn dạy các ông bài học về sự bao dung và cái nhìn rộng mở đối với những người bên ngoài. Khi Gioan hăng hái kể công về việc ngăn cấm một người trừ quỷ nhân danh Chúa nhưng không thuộc nhóm mình, Chúa Giêsu đã nhẹ nhàng sửa dạy: “Đừng ngăn cấm”. Thái độ của Gioan phản ánh tâm lý cục bộ, bè phái, muốn độc quyền chân lý và ân sủng. Chúng ta thường dễ mắc phải căn bệnh này: cho rằng chỉ có nhóm mình, cộng đoàn mình, cách thức của mình mới là đúng, là tốt nhất, và nhìn những người khác với ánh mắt nghi kỵ, loại trừ. Nhưng Thần Khí Chúa thì tự do, Người thổi đâu thì thổi. Ơn Chúa có thể hoạt động nơi những con người, những hoàn cảnh mà chúng ta không ngờ tới.

Sự vĩ đại của một người môn đệ Chúa Kitô còn nằm ở trái tim rộng mở, biết nhận ra và trân trọng những điều tốt đẹp nơi người khác, dù họ không thuộc về “phe” của mình. Ai không chống đối chúng ta là ủng hộ chúng ta. Câu nói này của Chúa Giêsu phá vỡ những bức tường ngăn cách do sự hẹp hòi và đố kỵ dựng lên. Nó mời gọi chúng ta cộng tác với tất cả những ai thiện chí để làm lan tỏa những giá trị tốt đẹp của Tin Mừng. Các thánh tử đạo đã sống trọn vẹn tinh thần này. Họ chết không phải để chống lại ai, nhưng chết để làm chứng cho Tình Yêu. Máu của họ đổ ra không phải để kêu gọi báo thù, mà để tưới gội cho hạt giống đức tin nảy mầm. Họ đã chiến thắng sự dữ bằng sự thiện, chiến thắng hận thù bằng tha thứ. Đó là đỉnh cao của sự vĩ đại.

Lời Chúa hôm nay mời gọi mỗi người chúng ta hãy thực hành một cuộc “đảo chính” trong tâm hồn. Hãy lật đổ ngai vàng của cái “tôi” ích kỷ, kiêu ngạo để nhường chỗ cho sự khiêm nhu, bé nhỏ của Chúa Giêsu. Hãy tập nhìn nhận giá trị của những người xung quanh, nhất là những người bé mọn, hèn kém. Hãy tập vui mừng trước thành công của người khác và biết cộng tác trong sự khiêm tốn. Đừng tìm cách để trở nên quan trọng, hãy tìm cách để trở nên hữu ích. Đừng tìm cách để được phục vụ, hãy tìm cách để phục vụ. Bởi vì cuối cùng, khi mọi vinh quang thế gian qua đi như mây khói, thì chỉ còn lại tình yêu là tồn tại mãi mãi. Và chỉ những ai đã biết trở nên bé nhỏ vì Tình Yêu mới thực sự là những người khổng lồ trong Nước Trời.

Chúng ta hãy cầu xin Chúa, qua lời chuyển cầu của Thánh Ven-xét-lao, Thánh Lô-ren-xô Ru-i và các bạn tử đạo, ban cho chúng ta một trái tim khiêm nhu và đơn sơ như trẻ nhỏ. Xin cho chúng ta can đảm bước đi trên con đường hẹp của Tin Mừng, con đường của sự từ bỏ và hiến dâng, để cuộc đời chúng ta trở thành bài ca ngợi khen Tình Yêu Thiên Chúa, và để chúng ta xứng đáng được Chúa đón nhận vào Nước Trời, nơi dành cho những tâm hồn bé mọn nhưng vĩ đại. Xin Chúa giúp chúng ta hiểu rằng, cúi xuống không phải là hạ thấp giá trị con người, mà là nâng tâm hồn lên tới Chúa; phục vụ không phải là nô lệ, mà là cai trị cùng với Đức Kitô.

Lm. Anmai, CSsR