Thứ Ba Tuần XXVII TN : Chọn phần tốt nhất bên chân Chúa

Thứ Ba Tuần XXVII Thường Niên

 Thánh Bru-nô, linh mục (Lễ nhớ tự do)

CHỌN PHẦN TỐT NHẤT BÊN CHÂN CHÚA

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca (Lc 10, 38-42)

Trong khi thầy trò đi đường, Đức Giêsu vào làng kia. Có một người phụ nữ tên là Mác-ta đón Người vào nhà. Cô có người em gái tên là Ma-ri-a. Cô này cứ ngồi bên chân Chúa mà nghe lời Người dạy. Còn cô Mác-ta thì tất bật lo việc phục vụ. Cô tiến lại mà nói: “Thưa Thầy, em con để mình con phục vụ, mà Thầy không để ý tới sao? Xin Thầy bảo nó giúp con một tay!” Chúa đáp: “Mác-ta! Mác-ta ơi! Chị băn khoăn lo lắng nhiều chuyện quá! Chỉ có một chuyện cần thiết mà thôi. Ma-ri-a đã chọn phần tốt nhất và sẽ không bị lấy đi.”

CHỌN PHẦN TỐT NHẤT BÊN CHÂN CHÚA

Trong hành trình đức tin của mỗi người Kitô hữu, chúng ta thường xuyên đối diện với những giằng co nội tâm giữa việc làm và cầu nguyện, giữa hành động và chiêm niệm, giữa những lo toan trần thế và sự bình an trong tâm hồn. Hôm nay, Giáo hội cho chúng ta lắng nghe đoạn Tin Mừng quen thuộc về hai chị em Mác-ta và Ma-ri-a, một câu chuyện tuy ngắn gọn nhưng lại chứa đựng chiều sâu thần học và tu đức vô cùng phong phú, soi rọi vào chính thực trạng đời sống của chúng ta, đặc biệt trong ngày chúng ta nhớ đến thánh Bru-nô, một vị thánh đã chọn con đường triệt để của sự thinh lặng và chiêm niệm. Câu chuyện bắt đầu với một bối cảnh rất đỗi đời thường: Chúa Giêsu và các môn đệ đang trên đường hành trình và ghé vào một ngôi làng, nơi có gia đình của hai chị em Mác-ta và Ma-ri-a. Sự hiện diện của Chúa Giêsu luôn là một biến cố, một niềm vui nhưng cũng là một thách đố cho những ai đón tiếp Người. Mác-ta, với vai trò là người chị và có lẽ là chủ nhà, đã nhanh chóng thể hiện lòng hiếu khách của mình qua sự tất bật, lo toan. Hình ảnh Mác-ta đại diện cho mẫu người hoạt động, những con người nhiệt thành, luôn muốn dùng đôi tay và sức lực của mình để phục vụ Chúa và tha nhân. Sự nhiệt thành ấy là điều đáng quý, đáng trân trọng. Tuy nhiên, Tin Mừng thánh Luca lại khắc họa một hình ảnh đối lập ngay bên cạnh: cô em Ma-ri-a. Ma-ri-a không chạy ngược chạy xuôi, không lo lắng về chuyện bếp núc hay tiện nghi vật chất, cô chọn một tư thế, một thái độ hoàn toàn khác: ngồi bên chân Chúa mà nghe lời Người dạy.

Hình ảnh Ma-ri-a ngồi bên chân Chúa không đơn thuần là sự lười biếng hay trốn tránh trách nhiệm như cái nhìn thoáng qua có thể lầm tưởng. Trong văn hóa Do Thái thời bấy giờ, việc “ngồi dưới chân thầy” là tư thế đặc thù của một người môn đệ chính thức đang thụ giáo. Việc một người phụ nữ được ngồi ở vị trí đó là một điều phá cách, cho thấy Chúa Giêsu đã nâng phẩm giá người phụ nữ lên ngang hàng với các môn đệ nam giới trong việc tiếp nhận Lời Hằng Sống. Ma-ri-a đang thực hiện hành vi thờ phượng cao nhất: lắng nghe. Cô hiểu rằng, khi Đấng là Lời của Thiên Chúa đến thăm, thì món quà quý giá nhất mà chủ nhà có thể dâng tặng không phải là mâm cao cỗ đầy, mà là một trái tim rộng mở để đón nhận chính con người và giáo huấn của Ngài. Sự thinh lặng của Ma-ri-a không phải là sự trống rỗng, mà là sự tròn đầy của sự hiện diện. Cô đang “uống” lấy từng lời của Thầy, để cho sự sống của Thầy thấm nhập vào tâm hồn mình. Đây chính là hình ảnh tuyệt đẹp của đời sống chiêm niệm, đời sống mà thánh Bru-nô và các đan sĩ Carthusian đã chọn lựa: rời bỏ những ồn ào náo nhiệt để chìm đắm trong sự hiện diện độc nhất của Thiên Chúa.

Tuy nhiên, bi kịch nhỏ đã xảy ra trong ngôi nhà Bê-ta-ni-a ấy. Mác-ta, trong sự bận rộn quá mức, đã đánh mất sự bình an. Sự phục vụ, vốn dĩ là một hành vi của tình yêu, nay đã biến thành gánh nặng và sự so bì. Lời phàn nàn của Mác-ta: “Thưa Thầy, em con để mình con phục vụ, mà Thầy không để ý tới sao? Xin Thầy bảo nó giúp con một tay!” cho thấy một thực tế tâm lý rất sâu sắc. Khi chúng ta làm việc quá nhiều mà thiếu đi đời sống cầu nguyện, thiếu đi sự kết nối với nguồn mạch là Chúa, chúng ta dễ rơi vào trạng thái căng thẳng, kiệt sức và bắt đầu xét đoán người khác. Mác-ta không chỉ trách em mình lười biếng, mà cô còn trách khéo cả Chúa Giêsu vì đã “không để ý” đến sự vất vả của cô. Từ vị thế là người phục vụ Chúa, cô vô tình muốn Chúa trở thành người giải quyết rắc rối theo ý mình. Đây là cám dỗ thường xuyên của những người tông đồ nhiệt thành: chúng ta làm việc cho Chúa, nhưng rồi chúng ta lại muốn Chúa làm theo ý chúng ta, và chúng ta khó chịu khi thấy người khác không làm việc theo cách của mình. Sự phục vụ của Mác-ta đã bị “nhiễm độc” bởi sự lo lắng và băn khoăn. Cô bận rộn với “nhiều chuyện”, nhưng lại quên mất “Chủ nhân” của những công việc đó.

Câu trả lời của Chúa Giêsu dành cho Mác-ta là một trong những lời giáo huấn dịu dàng nhưng thấm thía nhất trong Tin Mừng: “Mác-ta! Mác-ta ơi! Chị băn khoăn lo lắng nhiều chuyện quá! Chỉ có một chuyện cần thiết mà thôi.” Chúa gọi tên cô hai lần, một dấu chỉ của sự thân thương, của lòng trắc ẩn chứ không phải là sự quở trách gay gắt. Chúa thấu hiểu sự vất vả của cô, Chúa ghi nhận lòng tốt của cô, nhưng Chúa muốn chỉ cho cô thấy một chân lý cao hơn để giải thoát cô khỏi sự nô lệ của công việc. Chúa không bảo Mác-ta hãy ngừng phục vụ, Chúa không nói việc nấu nướng là xấu. Nhưng Chúa cảnh báo về thái độ “băn khoăn, lo lắng”. Cái làm Mác-ta khổ không phải là công việc, mà là sự phân tâm. Tâm hồn cô bị xé lẻ ra nhiều mảnh vì quá nhiều mối bận tâm. Chúa Giêsu mời gọi cô trở về với sự đơn nhất: “Chỉ có một chuyện cần thiết mà thôi”. Chuyện cần thiết ấy là gì? Đó chính là việc lắng nghe Lời Chúa, là sự hiệp thông với Thiên Chúa. Đó là “phần tốt nhất” mà Ma-ri-a đã chọn.

“Phần tốt nhất” này không có nghĩa là đời sống tu trì chiêm niệm thì cao trọng hơn đời sống giáo dân giữa đời, hay cầu nguyện thì quan trọng hơn bác ái. Không phải Chúa so sánh giá trị giữa hai ơn gọi, mà Chúa so sánh trật tự ưu tiên trong đời sống của một con người. Mọi hoạt động phục vụ phải bắt nguồn từ việc lắng nghe Lời Chúa. Nếu không có sự lắng nghe, hoạt động của chúng ta sẽ trở thành sự náo động vô hồn, sự lăng xăng vô ích. Nếu chúng ta lao vào các công tác tông đồ, từ thiện, xây dựng giáo xứ mà bỏ bê đời sống cầu nguyện, chúng ta sẽ sớm trở nên những “Mác-ta cằn nhằn”, đầy rẫy sự bất mãn và so bì. Ngược lại, nếu chúng ta biết “ngồi bên chân Chúa” như Ma-ri-a, chúng ta sẽ kính múc được sức mạnh, tình yêu và sự bình an để rồi đứng dậy phục vụ như Mác-ta nhưng với một tâm thế hoàn toàn mới: phục vụ trong hân hoan, phục vụ vì yêu mến chứ không phải vì bổn phận hay áp lực.

Thánh Bru-nô, vị thánh mà chúng ta có thể nhớ đến hôm nay, là một minh chứng sống động cho việc chọn “phần tốt nhất”. Ngài đã từng là một giáo sư danh tiếng, một người có địa vị, nhưng Ngài nhận ra rằng tất cả những vinh quang trần thế, những bận rộn của thế gian không thể lấp đầy khát vọng vô biên của tâm hồn. Ngài đã rút lui vào nơi hoang vắng, sống đời đan tu khổ hạnh để chỉ tìm kiếm một mình Thiên Chúa. Đối với thế gian, cuộc đời của các đan sĩ có vẻ như “vô dụng”, lãng phí, giống như cái nhìn của Mác-ta về Ma-ri-a. Nhưng đối với Chúa, đó là phần tuyệt hảo không bao giờ bị lấy đi. Chính nhờ những tâm hồn âm thầm cầu nguyện bên chân Chúa như thế mà Giáo hội được đứng vững, thế giới được ơn cứu độ nhờ những lời cầu nguyện không ngơi nghỉ. Họ là những “Ma-ri-a” đang giữ cho trái tim của Giáo hội luôn đập nhịp đập của tình yêu chiêm niệm.

Bài học cho chúng ta trong thế giới hiện đại hôm nay là gì? Chúng ta đang sống trong một thời đại của tốc độ, của hiệu năng, của chủ nghĩa tiêu thụ. Chúng ta bị đánh giá qua những gì chúng ta làm được, qua số tiền chúng ta kiếm được, qua những thành tích chúng ta đạt được. Chúng ta bị cuốn vào vòng xoáy của công việc từ sáng sớm đến đêm khuya, không còn thời gian cho gia đình, cho bản thân và nhất là cho Chúa. Chúng ta trở thành những Mác-ta đầy lo âu, stress, trầm cảm. Lời Chúa hôm nay là một tiếng chuông cảnh tỉnh, mời gọi chúng ta hãy biết dừng lại. Hãy biết tạo ra những “khoảng lặng sa mạc” ngay giữa lòng cuộc sống bận rộn. Hãy biết tắt điện thoại, tắt tivi, gác lại những lo toan để dành 15 phút, 30 phút mỗi ngày ngồi bên chân Chúa, mở trang Tin Mừng ra và lắng nghe Người nói. Chính trong sự thinh lặng đó, chúng ta tìm lại được chính mình, tìm lại được ý nghĩa của những việc mình đang làm.

Chúa nói “Ma-ri-a đã chọn phần tốt nhất và sẽ không bị lấy đi”. Tại sao không bị lấy đi? Vì công việc rồi sẽ qua, sức khỏe rồi sẽ tàn, tiền bạc rồi sẽ hết, danh vọng rồi sẽ tan biến. Ngay cả những công trình vĩ đại nhất chúng ta xây dựng cho Chúa rồi cũng sẽ hư nát theo thời gian. Nhưng mối thâm tình giữa ta và Chúa, sự sống thần linh mà ta đón nhận qua việc lắng nghe Lời Ngài, đó là vĩnh cửu. Đó là hành trang duy nhất chúng ta mang theo khi bước qua ngưỡng cửa sự chết. Thiên đàng thực chất là sự nối dài vĩnh viễn của việc “ngồi bên chân Chúa” mà chiêm ngắm và yêu mến Ngài. Vì thế, ai biết chọn phần này ngay từ đời này, người ấy đã bắt đầu sống đời sống vĩnh cửu.

Xin Chúa cho mỗi người chúng ta, dù đang sống trong bậc sống nào, dù bận rộn đến đâu, cũng biết khôn ngoan để không đánh mất điều cốt lõi. Xin cho chúng ta có đôi bàn tay của Mác-ta để phục vụ hết mình, nhưng lại mang trái tim của Ma-ri-a để luôn khao khát lắng nghe Chúa. Xin cho chúng ta hiểu rằng, đỉnh cao của sự đón tiếp Chúa không phải là làm cho Chúa thật nhiều món ăn, mà là để Chúa trở thành lương thực nuôi dưỡng linh hồn chúng ta. Chỉ khi nào chúng ta để Chúa phục vụ mình qua bàn tiệc Lời Chúa và Thánh Thể, chúng ta mới đủ sức để ra đi phục vụ anh chị em mình một cách đích thực.

Lm. Anmai, CSsR