Chúa Nhật XXXIII – TN : Hãy sinh lời từ những gì được trao

Chúa nhật Tuần XXXIII Thường Niên

HÃY SINH LỜI TỪ NHỮNG GÌ ĐƯỢC TRAO

 Tin Mừng: Mt 25, 14-30

Khi ấy, Đức Giêsu kể cho các môn đệ nghe dụ ngôn này: “Người kia sắp đi xa, gọi đầy tớ đến mà giao phó của cải mình cho họ. Ông cho người này năm yến, người kia hai yến, người khác nữa một yến, tuỳ khả năng riêng của mỗi người. Rồi ông ra đi. Lập tức, người đã lãnh năm yến lấy số tiền ấy đi làm ăn buôn bán, và gây lời được năm yến khác. Cũng vậy, người đã lãnh hai yến gây lời được hai yến khác. Còn người đã lãnh một yến thì đi đào lỗ chôn giấu số bạc của chủ. Sau một thời gian lâu dài, ông chủ của các đầy tớ ấy đến và thanh toán sổ sách với họ. Người đã lãnh năm yến tiến lại gần, đưa năm yến khác, và nói: ‘Thưa ông, ông đã giao cho tôi năm yến, tôi đã gây lời được năm yến khác đây.’ Ông chủ nói với người ấy: ‘Khá lắm! hỡi đầy tớ tài giỏi và trung thành! Được giao ít mà anh đã trung thành, thì tôi sẽ giao nhiều cho anh. Hãy vào mà hưởng niềm vui của chủ anh!’ Người đã lãnh hai yến cũng tiến lại gần và nói: ‘Thưa ông, ông đã giao cho tôi hai yến, tôi đã gây lời được hai yến khác đây.’ Ông chủ nói với người ấy: ‘Khá lắm! hỡi đầy tớ tài giỏi và trung thành! Được giao ít mà anh đã trung thành, thì tôi sẽ giao nhiều cho anh. Hãy vào mà hưởng niềm vui của chủ anh!’ Rồi người đã lãnh một yến cũng tiến lại gần và nói: ‘Thưa ông, tôi biết ông là người hà khắc, gặt chỗ không gieo, thu nơi không vãi. Vì thế, tôi đâm sợ, mới đem chôn giấu yến bạc của ông dưới đất. Của ông đây, ông cầm lấy!’ Ông chủ đáp: ‘Hỡi đầy tớ tồi tệ và biếng nhác! Anh đã biết tôi gặt chỗ không gieo, thu nơi không vãi, thì đáng lý anh phải gởi số bạc của tôi vào ngân hàng, để khi tôi đến, tôi thu được cả vốn lẫn lời chứ! Vậy các ngươi hãy lấy yến bạc khỏi tay nó mà đưa cho người đã có mười yến. Vì phàm ai đã có, thì được cho thêm và sẽ có dư thừa; còn ai không có, thì ngay cái đang có, cũng sẽ bị lấy đi. Còn tên đầy tớ vô dụng kia, hãy quăng nó ra chỗ tối tăm bên ngoài: ở đó, sẽ phải khóc lóc nghiến răng.’”

HÃY SINH LỜI TỪ NHỮNG GÌ ĐƯỢC TRAO

Kính thưa cộng đoàn phụng vụ, trong những ngày cuối cùng của năm phụng vụ, Giáo hội mời gọi chúng ta hướng tâm hồn về những thực tại sau cùng, về ngày cánh chung khi Thiên Chúa đến để tổng kết lại hành trình dương thế của mỗi người. Dụ ngôn về những nén bạc mà chúng ta vừa nghe trong Tin Mừng Matthêu không chỉ là một câu chuyện về cách quản lý tài sản, mà là một bản hùng ca về lòng tin, sự dấn thân và trách nhiệm của con người trước hồng ân bao la của Thiên Chúa. Câu chuyện mở đầu bằng hình ảnh một ông chủ sắp đi xa, ông gọi các đầy tớ lại và trao phó tài sản của mình cho họ. Điều này gợi lên cho chúng ta hình ảnh của Thiên Chúa, Đấng Sáng Tạo, Đấng đã không giữ riêng vinh quang cho mình mà đã chia sẻ sự sống, tình yêu và ân sủng cho con người. Ông trao cho người này năm yến, người kia hai yến, người khác một yến. Chúng ta cần hiểu rằng, một “yến bạc” hay một “talent” trong bối cảnh thời đó là một gia tài khổng lồ, tương đương với tiền công lao động của một người trong suốt hai mươi năm. Như vậy, dù là người nhận được một yến, đó cũng không phải là một số tiền nhỏ, mà là cả một cơ nghiệp lớn lao. Điều này cho thấy sự hào phóng vô biên của Thiên Chúa. Ngài không trao cho chúng ta những vụn vặt thừa thãi, mà trao cho chúng ta chính sự sống của Ngài, trao cho chúng ta đức tin, trao cho chúng ta thời gian, sức khỏe, trí tuệ và cả những hoàn cảnh sống cụ thể để chúng ta quản lý. Chúa trao “tùy khả năng riêng của mỗi người”, nghĩa là không có sự bất công hay thiên vị, nhưng là sự thấu hiểu và tin tưởng phù hợp với sức chứa của từng tâm hồn. Không ai bị bỏ quên, và không ai nhận lãnh quá sức mình chịu đựng.

Vấn đề cốt lõi của dụ ngôn không nằm ở số lượng yến bạc được trao, mà nằm ở thái độ của người lãnh nhận đối với món quà và đối với người trao quà. Hai người đầy tớ đầu tiên, ngay khi nhận được tiền, họ đã “lập tức” đi làm ăn buôn bán. Chữ “lập tức” này rất quan trọng. Nó diễn tả một sự nhiệt thành, một lòng hăng say và một tinh thần trách nhiệm cao độ. Họ không chần chừ, không toan tính thiệt hơn, không để thời gian trôi qua vô ích. Họ hiểu ý chủ. Họ biết rằng chủ trao tiền không phải để cất giữ trong két sắt, mà là để sinh sôi nảy nở. Họ dám mạo hiểm, dám dấn thân vào thương trường đầy rủi ro để làm lợi cho chủ. Và kết quả là họ đã gấp đôi số vốn. Khi ông chủ trở về, lời khen thưởng dành cho người làm lời năm yến và người làm lời hai yến là y hệt nhau: “Khá lắm! hỡi đầy tớ tài giỏi và trung thành! Hãy vào mà hưởng niềm vui của chủ anh!”. Điều này cho thấy, trước mặt Thiên Chúa, thành công không được đo bằng con số tuyệt đối, mà được đo bằng lòng trung thành và sự nỗ lực hết mình. Chúa không so sánh người này với người kia, Chúa chỉ nhìn vào việc chúng ta đã làm gì với những gì chúng ta có. Niềm vui của chủ trở thành niềm vui của tớ, sự sống của Thiên Chúa trở thành phần thưởng cho con người. Đó là sự hiệp thông trọn vẹn của những ai dám sống hết mình cho Tin Mừng.

Ngược lại hoàn toàn với bức tranh tươi sáng ấy là thái độ của người đầy tớ thứ ba. Anh ta nhận một yến, rồi đi đào lỗ chôn giấu. Hành động chôn giấu tiền bạc vào lòng đất được xem là cách bảo quản an toàn nhất thời bấy giờ để tránh trộm cắp. Anh ta nghĩ mình đang làm một việc cẩn trọng. Nhưng khi ông chủ về, sự thật trần trụi được phơi bày qua lời biện hộ của anh ta: “Thưa ông, tôi biết ông là người hà khắc, gặt chỗ không gieo, thu nơi không vãi. Vì thế, tôi đâm sợ…”. Căn nguyên thất bại của người đầy tớ này không phải là do anh ta kém năng lực, mà là do anh ta có một hình ảnh sai lệch về ông chủ. Anh ta nhìn ông chủ như một kẻ bóc lột, keo kiệt và đáng sợ. Chính cái nhìn méo mó ấy đã sinh ra nỗi sợ hãi. Và nỗi sợ hãi đã làm tê liệt mọi khả năng sáng tạo, mọi khao khát dấn thân. Anh ta chỉ lo giữ cho mình được an toàn, không bị mất mát, mà quên rằng mục đích của việc trao vốn là để phát triển. Anh ta trả lại đúng y nguyên số vốn, không sứt mẻ đồng nào, nhưng anh ta đã đánh mất một thứ quý giá hơn nhiều: đó là cơ hội, là thời gian, và là mối quan hệ tin cậy với chủ. Anh ta nghĩ mình “bảo toàn” vốn, nhưng thực ra anh ta đã làm “chết” đồng vốn ấy.

Kính thưa cộng đoàn, nhìn vào người đầy tớ thứ ba, chúng ta thấy thấp thoáng hình bóng của chính mình. Có bao giờ chúng ta giữ đạo theo kiểu “cầu an”, chỉ mong sao không phạm tội trọng, không làm gì sai trái, đi lễ đọc kinh đủ lệ bộ rồi thôi? Chúng ta sợ dấn thân vào các hoạt động tông đồ vì sợ tốn thời gian, sợ bị chê cười, sợ thất bại. Chúng ta sợ chia sẻ của cải vì lo cho tương lai của mình. Chúng ta sợ lên tiếng bênh vực sự thật vì sợ phiền phức. Đó chính là thái độ “chôn giấu nén bạc”. Chúng ta chôn giấu đức tin trong bốn bức tường nhà thờ mà không đem ra chợ đời. Chúng ta chôn giấu lòng bác ái trong những suy nghĩ tốt đẹp nhưng không bao giờ biến thành hành động cụ thể. Đức tin không hành động là đức tin chết. Một nén bạc không được lưu thông là một nén bạc vô dụng. Thiên Chúa không phải là một cảnh sát hà khắc chực chờ bắt lỗi, mà là một Người Cha nhân từ luôn mong muốn con cái mình trưởng thành và sinh hoa trái. Ngài chấp nhận rủi ro khi trao tự do cho chúng ta, và Ngài cũng mong chúng ta chấp nhận rủi ro để yêu thương và phục vụ. Sự “trung thành” mà Chúa đòi hỏi không phải là sự bảo thủ thụ động, mà là sự trung tín năng động, sáng tạo.

Lời phán xét cuối cùng dành cho người đầy tớ thứ ba thật nghiêm khắc: “Hỡi đầy tớ tồi tệ và biếng nhác… Hãy quăng nó ra chỗ tối tăm bên ngoài”. Đây không phải là sự tàn nhẫn của Thiên Chúa, mà là hệ quả tất yếu của chọn lựa mà anh ta đã làm. Anh ta đã chọn sự an toàn ích kỷ, chọn sự co cụm, từ chối tham gia vào niềm vui sáng tạo của chủ, thì anh ta tự loại mình ra khỏi bàn tiệc. Quy luật của Nước Trời rất rõ ràng: “Ai đã có, thì được cho thêm… còn ai không có, thì ngay cái đang có, cũng sẽ bị lấy đi”. Nghe có vẻ nghịch lý, nhưng đó là quy luật của sự sống. Tình yêu càng cho đi thì càng đầy tràn; kiến thức càng chia sẻ thì càng thâm sâu; đức tin càng loan báo thì càng vững mạnh. Ngược lại, nếu giữ khư khư cho riêng mình, mọi thứ sẽ teo tóp và lụi tàn. Một cơ bắp không vận động sẽ bị teo đi; một dòng nước không chảy sẽ trở thành ao tù hôi hám. Đời sống Kitô hữu cũng vậy, nếu chúng ta không “sinh lời” cho Chúa bằng các việc lành phúc đức, bằng việc loan báo Tin Mừng, bằng đời sống bác ái yêu thương, thì chính đức tin của chúng ta cũng sẽ dần dần mai một và biến mất.

Hôm nay, Lời Chúa mời gọi mỗi người chúng ta hãy kiểm kê lại “tài sản” Chúa trao. Chúa đã trao cho tôi sức khỏe, tôi đang dùng nó để phục vụ hay để ăn chơi trác táng? Chúa trao cho tôi trí tuệ, tôi dùng nó để mưu mô hại người hay để xây dựng cộng đoàn? Chúa trao cho tôi của cải vật chất, tôi đang là người quản lý khôn ngoan hay là kẻ nô lệ hà tiện? Chúa trao cho tôi đức tin, tôi đã làm cho đức tin ấy lan tỏa đến bao nhiêu người xung quanh? Chúng ta đừng đợi đến khi “có nhiều” mới làm, vì người trung tín trong việc nhỏ sẽ trung tín trong việc lớn. Mỗi ngày sống là một trang giấy trắng, Chúa trao cho chúng ta cây bút của tự do để viết lên đó những dòng chữ của yêu thương. Đừng để trang giấy ấy trống trơn hay chỉ đầy những vết mực loang lổ của sự sợ hãi và lười biếng. Hãy can đảm bước ra khỏi vỏ bọc an toàn, hãy “đầu tư” cuộc đời mình vào “ngân hàng” Nước Trời – nơi mà lãi suất được tính bằng những linh hồn được cứu rỗi và những nụ cười của những người bất hạnh được ủi an. Cuộc sống này ngắn ngủi, và ngày Chúa đến không ai biết trước. Hãy sống sao để khi Chúa gọi, chúng ta có thể ngẩng cao đầu, tay đầy ắp những bông lúa vàng của lòng mến, và hân hoan nghe tiếng Chúa gọi mời: “Hãy vào mà hưởng niềm vui của chủ anh!”.

Lm. Anmai, CSsR