Thứ Ba Tuần XXIV TN : Mẹ đứng đó – hiệp thông trong nỗi đau cứu độ

Thứ Ba Tuần XXIV Thường Niên 

 Đức Mẹ Sầu Bi (Lễ nhớ). Tin Mừng: Ga 19, 25-27 

MẸ ĐỨNG ĐÓ – HIỆP THÔNG TRONG NỖI ĐAU CỨU ĐỘ

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Gioan (Ga 19, 25-27)

Khi ấy, đứng gần thập giá Chúa Giêsu có Mẹ Người, cùng với chị Mẹ Người là bà Maria vợ ông Clôpát, và bà Maria Mácđala. Khi thấy Mẹ và bên cạnh có môn đệ Người thương mến, Chúa Giêsu thưa cùng Mẹ rằng: “Thưa Bà, đây là con của Bà”. Rồi Người lại nói với môn đệ: “Đây là Mẹ của con”. Và từ giờ đó, môn đệ lãnh nhận Bà về nhà mình.

MẸ ĐỨNG ĐÓ – HIỆP THÔNG TRONG NỖI ĐAU CỨU ĐỘ

Trong lịch sử cứu độ và trong tâm thức đức tin của Giáo hội, hình ảnh Đức Maria đứng dưới chân thập giá luôn gợi lên một sự xúc động mãnh liệt và một chiều sâu thần học khôn dò. Hôm nay, khi chúng ta cùng nhau cử hành Lễ Đức Mẹ Sầu Bi, phụng vụ không chỉ mời gọi chúng ta chiêm ngắm những giọt nước mắt của một người mẹ mất con, mà còn mời gọi chúng ta đi sâu vào mầu nhiệm của sự hiệp thông trọn vẹn giữa Đức Maria và Chúa Giêsu trong công trình cứu chuộc nhân loại. Bài Tin Mừng theo thánh Gioan vỏn vẹn vài câu ngắn ngủi nhưng lại phác họa nên một bức tranh bi tráng và vĩ đại nhất của tình yêu: Tình yêu của Thiên Chúa hiến mình và tình yêu của nhân loại đáp trả qua sự hiện diện của Đức Mẹ.

Khung cảnh đồi Canvê chiều hôm ấy thật ảm đạm và kinh hoàng. Giữa tiếng la ó của đám đông, giữa sự hèn nhát lẩn trốn của các môn đệ, và giữa sự tàn bạo của những người lính La Mã, nổi bật lên hình ảnh của sự kiên cường và trung tín tuyệt đối: Đức Maria đứng đó. Thánh Gioan không dùng từ ngữ nào mô tả việc Đức Mẹ khóc lóc thảm thiết, hay ngất xỉu, hay gào thét trong tuyệt vọng. Ngài chỉ dùng một động từ rất mạnh: “Stabat” – Mẹ đứng. Tư thế đứng ấy không chỉ là tư thế của thân xác, mà là tư thế của tâm hồn. Đó là tư thế của một người nữ tỳ hèn mọn năm xưa đã thưa tiếng “Xin Vâng” trong ngày Truyền Tin, và giờ đây, tiếng xin vâng ấy đang được thốt lên trọn vẹn nhất trong thinh lặng, dưới chân cây gỗ giá. Mẹ đứng đó như một vị tư tế hiệp dâng lễ vật, mà lễ vật ấy lại chính là núm ruột, là Con Thiên Chúa mà Mẹ đã cưu mang. Sự hiện diện của Mẹ tại Canvê không phải là một sự tình cờ, cũng không đơn thuần là tình mẫu tử tự nhiên muốn ở bên con trong giờ phút lâm chung. Đó là đích đến của một hành trình đức tin dài đằng đẵng, nơi mà mọi lời tiên báo về “lưỡi gươm đâm thâu tâm hồn” năm xưa của cụ già Simêon giờ đây đã thành hiện thực trần trụi và đau đớn nhất.

Chúng ta hãy thử đặt mình vào tâm hồn của Mẹ trong giờ phút ấy để cảm nghiệm nỗi sầu bi thánh thiện này. Nỗi đau của Mẹ không giống với bất kỳ nỗi đau nào của con người. Nếu các vị tử đạo chịu đau đớn nơi thân xác để làm chứng cho Chúa, thì Đức Mẹ chịu sự tử đạo nơi tâm hồn. Mọi vết thương trên thân thể Chúa Giêsu đều in hằn vào trái tim Mẹ. Khi Chúa Giêsu bị mạo gai đâm thâu, đầu Mẹ cũng buốt giá; khi tay chân Chúa bị đinh sắt xuyên qua, lòng Mẹ cũng quặn thắt như bị xé nát. Thánh Bênađô đã từng nói rằng: “Thật vậy, lưỡi gươm đã đâm thâu linh hồn Bà… Do đó, chúng tôi tôn vinh Bà là Nữ Vương các Thánh Tử Đạo, vì nỗi thống khổ của Bà ở bên Thập giá vượt xa mọi cực hình của thân xác”. Nhưng điều vĩ đại hơn cả nỗi đau là thái độ đón nhận của Mẹ. Mẹ không oán trách Thiên Chúa, không nguyền rủa những kẻ đóng đinh con mình. Trái lại, Mẹ hiệp thông cùng con để xin Chúa Cha tha thứ cho họ. Sự sầu bi của Mẹ là sự sầu bi của lòng thương xót, là cái giá phải trả để tình yêu được chiến thắng hận thù.

Trong chính khoảnh khắc tột cùng của đau thương ấy, một mầu nhiệm mới đã được khai sinh. Chúa Giêsu, dù đang hấp hối và kiệt sức, vẫn không quên trăn trối điều quan trọng nhất. Ngài nhìn xuống Mẹ và người môn đệ mình thương mến, rồi phán: “Thưa Bà, đây là con của Bà”, và nói với môn đệ: “Đây là Mẹ của con”. Đây không đơn thuần là việc một người con hiếu thảo lo lắng chuyện phụng dưỡng mẹ già sau khi mình qua đời. Nếu chỉ hiểu theo nghĩa đó, chúng ta đã làm nghèo nàn đi Lời Chúa. Ở đây, trên đỉnh cao của hy tế thập giá, Chúa Giêsu long trọng trao ban sứ mạng làm Mẹ nhân loại cho Đức Maria. Khi gọi Mẹ là “Bà” (Woman), Chúa Giêsu gợi lại hình ảnh người phụ nữ trong sách Sáng Thế và tiệc cưới Cana, khẳng định Mẹ chính là “Eva mới” – Mẹ của tất cả chúng sinh. Nỗi đau dưới chân thập giá chính là cơn đau sinh nở của người mẹ thiêng liêng. Nếu tại Belem, Mẹ sinh Chúa Giêsu trong niềm vui khôn tả và không chút đớn đau, thì tại Canvê, Mẹ sinh ra Giáo hội – là nhiệm thể của Chúa Kitô – trong nỗi đau xé ruột xé gan. Gioan đại diện cho tất cả chúng ta, những người tin, đón nhận Mẹ về nhà mình. Kể từ giờ phút đó, nỗi sầu bi của Mẹ không còn gói gọn trong cái chết của Chúa Giêsu, mà mở rộng ra để ôm ấp mọi nỗi đau của nhân loại qua muôn thế hệ.

Cuộc đời của mỗi chúng ta cũng không thiếu những thập giá, những nỗi sầu bi riêng. Có những nỗi đau đến từ bệnh tật, nghèo đói; có những nỗi đau đến từ sự phản bội, hiểu lầm; và có những nỗi đau sâu kín khi chứng kiến người thân yêu lầm lạc hay ra đi vĩnh viễn. Trong những lúc bi đát nhất của cuộc đời, hình ảnh Đức Mẹ Sầu Bi đứng dưới chân thập giá trở thành nguồn ủi an và sức mạnh vô song cho chúng ta. Mẹ dạy chúng ta rằng: Đau khổ không phải là dấu chấm hết, và đau khổ càng không phải là dấu hiệu bị Thiên Chúa bỏ rơi. Trái lại, nếu biết kết hiệp nỗi đau ấy với thập giá Chúa Kitô, đau khổ sẽ trở nên nguồn ơn cứu độ. Mẹ đứng đó để nói với chúng ta rằng: Đừng trốn chạy thập giá, nhưng hãy can đảm đối diện và đứng vững trong đức tin. Khi chúng ta khóc, Mẹ cũng khóc với chúng ta. Khi chúng ta đau, trái tim người Mẹ cũng rỉ máu. Mẹ không cất chén đắng khỏi tay chúng ta, nhưng Mẹ giúp chúng ta uống chén đắng ấy với tâm tình của Chúa Giêsu: “Xin đừng theo ý con, một xin vâng theo ý Cha”.

Hơn nữa, việc “môn đệ lãnh nhận Bà về nhà mình” là một lời mời gọi khẩn thiết cho mỗi người Kitô hữu hôm nay. Đưa Mẹ về nhà không chỉ là đặt một bức tượng Mẹ nơi trang trọng, mà là để tâm tình của Mẹ thấm đẫm vào đời sống của chúng ta. Sống mầu nhiệm Mẹ Sầu Bi là tập sống nhạy cảm trước nỗi đau của tha nhân. Thế giới hôm nay đầy rẫy những người đang “bị đóng đinh” bởi bất công, chiến tranh và sự dửng dưng. Có biết bao bà mẹ đang khóc thương con vì tệ nạn xã hội, vì bạo lực. Chúng ta có dám “đứng đó” với họ như Mẹ đã đứng với Chúa Giêsu không? Hay chúng ta chọn cách bỏ chạy như các môn đệ khác? Chiêm ngắm Mẹ Sầu Bi thôi thúc chúng ta trở thành những cánh tay nối dài của Mẹ, mang sự an ủi đến cho những tâm hồn tan nát, lau khô những giọt nước mắt của những người cùng khổ. Lòng sùng kính Đức Mẹ Sầu Bi đích thực không dừng lại ở cảm xúc bi lụy, mà phải biến thành hành động của lòng thương xót.

Lễ Đức Mẹ Sầu Bi hôm nay cũng nhắc nhở chúng ta về giá trị của sự thinh lặng trong đau khổ. Trong Tin Mừng Gioan, Mẹ không nói một lời nào dưới chân thập giá. Sự thinh lặng của Mẹ đầy hùng biện. Đó là sự thinh lặng của sự chấp nhận, của sự chiêm niệm và của niềm hy vọng. Giữa một thế giới ồn ào, nơi con người thường than vãn, trách móc và ầm ĩ khi gặp nghịch cảnh, Mẹ dạy chúng ta bài học giữ lòng thanh tịnh để lắng nghe tiếng Chúa ngay trong cơn bão tố. Chỉ trong thinh lặng, chúng ta mới hiểu được thánh ý nhiệm mầu của Thiên Chúa; chỉ trong thinh lặng, nỗi đau mới được thánh hóa và trở nên lễ vật đẹp lòng Chúa Cha. Mẹ Sầu Bi là mẫu gương tuyệt hảo cho những ai đang phải gánh chịu những nỗi đau không thể nói thành lời, những nỗi oan ức không ai thấu hiểu. Hãy nhìn lên Mẹ, trao tất cả vào Trái Tim Vô Nhiễm của Mẹ, nơi đó chúng ta sẽ tìm thấy sự bình an đích thực, thứ bình an mà thế gian không thể ban tặng.

Cuối cùng, khi chiêm ngắm Đức Mẹ Sầu Bi, chúng ta không dừng lại ở cái chết trên thập giá, bởi vì thập giá là cửa ngõ dẫn đến Phục Sinh. Nỗi sầu bi của Mẹ là khúc dạo đầu cho niềm vui Phục Sinh vĩnh cửu. Hạt lúa mì phải thối đi mới sinh nhiều bông hạt. Trái tim Mẹ bị đâm thâu để dòng suối ân sủng tuôn trào cho nhân loại. Vì thế, mừng lễ Mẹ Sầu Bi là mừng lễ của niềm hy vọng. Chúng ta tin rằng, mọi giọt nước mắt chúng ta đổ ra vì lòng yêu mến Chúa và tha nhân sẽ được Chúa gìn giữ trân trọng. Xin Mẹ Maria, Người Mẹ của lòng sầu bi và cũng là Mẹ của niềm hy vọng, cầu bầu cho chúng ta, để trong mọi gian nan thử thách, chúng ta luôn biết ngước nhìn lên Thập giá Chúa Kitô, để thấy mình được yêu thương, được cứu chuộc, và để có đủ sức mạnh thưa hai tiếng “Xin Vâng” cho đến hơi thở cuối cùng, như Mẹ đã đứng vững vàng trên đồi Canvê năm xưa.

Lm. Anmai, CSsR