Thứ Ba Tuần XXIX TN : Hạnh phúc của người tỉnh thức và sẵn sàng

Thứ Ba Tuần XXIX Thường Niên 

Hạnh phúc của người tỉnh thức và sẵn sàng

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca (Lc 12, 35-38)

Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Các con hãy thắt lưng cho gọn, thắp đèn cho sẵn. Hãy làm như những người đợi chủ đi ăn cưới về, để khi chủ về gõ cửa, thì mở ngay cho chủ. Phúc cho những đầy tớ nào khi chủ về còn thấy tỉnh thức. Thầy bảo thật các con, chủ sẽ thắt lưng, đem họ vào bàn ăn, và đi lại hầu hạ họ. Nếu canh hai hoặc canh ba ông chủ mới về, mà thấy các đầy tớ tỉnh thức như vậy, thì phúc cho họ”.

HẠNH PHÚC CỦA NGƯỜI TỈNH THỨC VÀ SẴN SÀNG

Trong hành trình đức tin của mỗi người Kitô hữu, hình ảnh về sự chờ đợi luôn mang một ý nghĩa vừa thiêng liêng vừa thực tế. Cuộc đời này, xét cho cùng, là một cuộc chờ đợi vĩ đại. Chúng ta chờ đợi bình minh lên sau một đêm dài, chờ đợi một người thân đi xa trở về, chờ đợi những ước mơ thành hiện thực, và trên hết, với tư cách là những người con của Chúa, chúng ta chờ đợi ngày gặp gỡ Đấng Tình Yêu. Hôm nay, qua trang Tin Mừng Luca, Chúa Giêsu vẽ nên một bức tranh sống động, đầy màu sắc nhưng cũng đầy tính khẩn trương về thái độ cần có của người môn đệ: đó là sự tỉnh thức và sẵn sàng.

Lời Chúa mở đầu bằng một mệnh lệnh kép rất cụ thể: “Hãy thắt lưng cho gọn, thắp đèn cho sẵn”. Để hiểu thấu đáo chiều sâu của lời mời gọi này, chúng ta cần quay ngược thời gian trở về với bối cảnh văn hóa Do Thái thời Chúa Giêsu. Trang phục của người đàn ông Do Thái thời bấy giờ thường là những chiếc áo thụng dài, trùm xuống tận mắt cá chân. Chiếc áo ấy tượng trưng cho sự trang nghiêm, tự do và nghỉ ngơi. Tuy nhiên, khi cần phải làm việc nặng, khi cần phải chạy, phải chiến đấu hoặc phục vụ, chiếc áo dài ấy sẽ trở thành sự vướng víu. Vì thế, hành động “thắt lưng” nghĩa là vén vạt áo lên, dùng dây lưng buộc chặt lại để đôi chân được giải phóng, để cơ thể trở nên linh hoạt. “Thắt lưng” chính là tư thế của người đang làm việc, của người lính ra trận, và đặc biệt là của người tôi tớ đang phục vụ. Nó đối lập hoàn toàn với thái độ buông thả, lười biếng hay ngủ mê. Khi Chúa bảo chúng ta “thắt lưng”, Ngài muốn chúng ta luôn ở trong tư thế chủ động, không để những lo toan thế tục hay những đam mê thấp hèn trì kéo, làm vướng víu bước chân thiêng liêng của mình.

Bên cạnh việc thắt lưng là việc “thắp đèn”. Trong màn đêm dày đặc của vùng Palestine cổ đại, khi chưa có ánh điện như ngày nay, ngọn đèn dầu là nguồn sáng duy nhất định hướng và sưởi ấm. Đèn muốn sáng thì phải có dầu, và tim đèn phải được cắt tỉa. Một ngọn đèn cháy sáng không chỉ để xua tan bóng tối bên ngoài mà còn là dấu hiệu của sự sống bên trong ngôi nhà. “Thắp đèn” ở đây không chỉ là giữ vững đức tin lý thuyết, mà là để cho ánh sáng của lòng mến, của việc lành phúc đức tỏa rạng. Một người Kitô hữu không thể nói mình đang đợi Chúa nếu tâm hồn họ nguội lạnh, tăm tối, đầy rẫy sự ghen ghét hay dửng dưng. Ngọn đèn của chúng ta chính là lương tâm, là sự khao khát Chúa, là tình yêu thương cụ thể dành cho tha nhân. Giữ cho đèn luôn sáng là một thách đố, bởi gió của thế gian luôn chực chờ thổi tắt, và dầu của lòng nhiệt thành cũng dễ cạn kiệt theo thời gian.

Chúa Giêsu tiếp tục dùng hình ảnh “người đợi chủ đi ăn cưới về”. Đám cưới Do Thái thường kéo dài và không ai biết chính xác giờ nào chú rể hay ông chủ sẽ trở về nhà. Có thể là chập tối, có thể là nửa đêm, nhưng cũng có thể là lúc rạng sáng – canh hai hoặc canh ba. Sự bất định về thời gian này chính là chìa khóa của sự thử thách. Nếu biết chắc chắn giờ chủ về, sự chờ đợi sẽ trở nên dễ dàng và mang tính đối phó. Nhưng chính vì “không biết”, nên tình yêu và lòng trung thành mới được trắc nghiệm. Sự chờ đợi của người đầy tớ trung tín không phải là sự chờ đợi trong sợ hãi, lo âu sợ bị trừng phạt, mà là sự chờ đợi trong háo hức, trong trách nhiệm và tình mến. Hãy tưởng tượng niềm vui của người tôi tớ khi nghe tiếng gõ cửa và có thể “mở ngay” cho chủ. Cụm từ “mở ngay” diễn tả một sự phản xạ tức thì, chứng tỏ người ấy không hề ngủ quên, không hề lơ là, mà tâm trí luôn hướng về cánh cửa. Đó là sự sẵn sàng trọn vẹn.

Thế nhưng, đỉnh cao của dụ ngôn này, và cũng là điều gây kinh ngạc nhất, không nằm ở sự trung tín của người đầy tớ, mà nằm ở hành động của ông chủ. Chúa Giêsu phán: “Thầy bảo thật các con, chủ sẽ thắt lưng, đem họ vào bàn ăn, và đi lại hầu hạ họ”. Đây là một sự đảo lộn trật tự xã hội chưa từng có trong lịch sử nhân loại thời bấy giờ. Không bao giờ có chuyện ông chủ lại đi phục vụ đầy tớ. Nhưng trong Nước Trời, quy luật của tình yêu đã phá vỡ mọi quy tắc của giai cấp. Thiên Chúa, Đấng là Chủ tể càn khôn, lại sẵn sàng cúi xuống để phục vụ con người. Hình ảnh này làm chúng ta liên tưởng ngay đến Bữa Tiệc Ly, khi Chúa Giêsu – Thầy và là Chúa – đã cởi áo ngoài, thắt lưng bằng một chiếc khăn và quỳ xuống rửa chân cho các môn đệ.

Điều này mạc khải cho chúng ta về bản chất của phần thưởng Nước Trời. Phần thưởng cho những ai tỉnh thức không phải là vàng bạc, châu báu, hay quyền lực, mà là được chính Thiên Chúa phục vụ, được dự phần vào bàn tiệc thân mật với Ngài. Thiên Chúa không muốn chúng ta là những nô lệ khiếp sợ, Ngài muốn chúng ta là bạn hữu, là người nhà. Sự “tỉnh thức” mà Chúa mời gọi, vì thế, không phải là một gánh nặng đè lên vai, mà là con đường dẫn đến hạnh phúc viên mãn. “Phúc cho những đầy tớ nào khi chủ về còn thấy tỉnh thức”. Chữ “Phúc” ở đây vang lên như một lời hứa chắc chắn. Hạnh phúc ấy bắt đầu ngay từ giây phút này, khi chúng ta sống có mục đích, có định hướng, và hạnh phúc ấy sẽ trọn vẹn trong ngày sau hết.

Nhìn vào thực tế đời sống hôm nay, chúng ta thấy mình đang sống trong một thế giới ồn ào và vội vã. Chúng ta dễ dàng bị cuốn vào vòng xoáy của cơm áo gạo tiền, của danh vọng, của những thú vui giải trí bất tận. Những chiếc điện thoại thông minh, mạng xã hội, những lo toan thế sự… tất cả như những cơn gió mạnh muốn thổi tắt ngọn đèn đức tin leo lét trong tâm hồn. Chúng ta dễ dàng “ngủ quên” trong sự hưởng thụ, hoặc “ngủ quên” trong sự tuyệt vọng, chán nản. Có những người thắt lưng rất chặt để lao vào kiếm tiền, nhưng lại buông lỏng hoàn toàn đời sống đạo đức. Có những người thắp đèn rất sáng cho sự nghiệp trần thế, nhưng để cho tâm hồn mình chìm trong bóng tối của tội lỗi. Lời Chúa hôm nay là một tiếng chuông cảnh tỉnh, đánh thức chúng ta khỏi cơn mê ngủ đó. Chúa có thể đến bất cứ lúc nào. Ngài đến qua một biến cố, qua một tai nạn, qua một cơn bệnh, hay qua chính giờ phút lâm chung của mỗi người. Ngài cũng đến mỗi ngày qua bí tích Thánh Thể, qua những người nghèo khổ cần giúp đỡ. Liệu khi Ngài gõ cửa lòng chúng ta ngay lúc này, chúng ta có thể “mở ngay” không, hay chúng ta còn bận dọn dẹp những bề bộn, lộn xộn trong tâm hồn?

Sự tỉnh thức Kitô giáo không phải là trạng thái căng thẳng thần kinh, lúc nào cũng nơm nớp lo sợ tận thế. Trái lại, đó là thái độ bình an của một người biết mình đang yêu và được yêu. Người đang yêu thì luôn nhớ đến người yêu, làm gì cũng nghĩ đến người yêu. Người tỉnh thức là người làm mọi việc bổn phận hàng ngày: đi làm, đi học, chăm sóc gia đình, giải trí… nhưng với một tâm thế hướng về Chúa, làm vì lòng mến Chúa. Đó là cách “thắt lưng” đẹp nhất. Khi chúng ta sống tử tế, tha thứ, bao dung, đó là lúc chúng ta đang “thắp đèn”. Và nếu lỡ như canh hai hay canh ba cuộc đời – tức là những lúc tăm tối nhất, đau khổ nhất, cô đơn nhất – mà chúng ta vẫn giữ vững niềm tin, vẫn không buông xuôi, thì phúc cho chúng ta biết bao. Chúa thấy hết mọi nỗ lực âm thầm đó.

Chúng ta hãy cầu xin Chúa ban cho chúng ta ơn bền đỗ. Cuộc đời là một đêm dài canh thức, có những lúc mệt mỏi rã rời, đôi mắt đức tin muốn sụp xuống vì gánh nặng đường đời. Nhưng hãy nhớ đến hình ảnh ông chủ sẽ trở về, sẽ vén tay áo lên và phục vụ chúng ta. Niềm hy vọng đó sẽ là sức mạnh để chúng ta rũ bỏ cơn buồn ngủ, thắp lại ngọn lửa mến yêu và đứng vững vàng. Đừng để Chúa đến và thấy chúng ta đang say sưa trong tội lỗi hay ngủ mê trong sự thờ ơ. Hãy để Ngài thấy chúng ta đang đứng đó, đèn sáng trong tay, lưng thắt gọn gàng, và nụ cười rạng rỡ sẵn sàng đón Ngài vào nhà. Vì chính lúc Ngài bước vào, tiệc vui muôn đời sẽ bắt đầu.

Lm. Anmai, CSsR