Thứ Năm Tuần XXVII TN : KIÊN TRÌ GÕ CỬA LÒNG THƯƠNG XÓT

Thứ Năm Tuần XXVII TN

KIÊN TRÌ GÕ CỬA LÒNG THƯƠNG XÓT

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca (Lc 11, 5-13)

Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Nếu ai trong các con có người bạn, và nửa đêm đến nói với người ấy rằng: ‘Anh ơi, cho tôi vay ba chiếc bánh, vì tôi có anh bạn đi đường ghé lại nhà tôi, mà tôi không có gì thết đãi anh ấy’. Và từ trong nhà có tiếng người ấy đáp: ‘Xin đừng quấy rầy tôi, cửa đã đóng rồi, các con tôi và tôi đã lên giường nằm rồi, tôi không thể chỗi dậy lấy bánh cho anh được’. Thầy bảo các con, dù người ấy không chịu chỗi dậy lấy bánh cho người bạn vì tình nghĩa, thì cũng sẽ chỗi dậy lấy đủ số bánh người bạn cần, vì sự quấy rầy của người đó.

Thầy bảo các con: Hãy xin thì sẽ được, hãy tìm thì sẽ gặp, hãy gõ thì sẽ mở cho. Vì hễ ai xin thì được, ai tìm thì gặp, ai gõ thì sẽ mở cho. Người cha nào trong các con có con xin bánh mà lại cho nó hòn đá ư? Hay nó xin cá lại cho nó con rắn thay vì cá sao? Hay nó xin trứng lại cho nó con bọ cạp ư? Vậy nếu các con là những kẻ gian ác, còn biết của tốt cho con cái các con, phương chi Cha các con trên trời sẽ ban Thánh Thần cho những kẻ xin Người”.

KIÊN TRÌ GÕ CỬA LÒNG THƯƠNG XÓT

Trong hành trình đức tin của mỗi người Kitô hữu, có lẽ kinh nghiệm phổ biến nhất và cũng là kinh nghiệm đau đớn nhất, đó là sự im lặng của Thiên Chúa. Chúng ta đã bao lần quỳ gối, đã bao lần thầm thĩ, thậm chí đã bao lần gào thét trong đêm tối của tâm hồn để cầu xin một ơn lành, một sự giải thoát hay một phép lạ, nhưng dường như đáp lại chỉ là sự thinh lặng đáng sợ. Tại sao Chúa lại im lặng? Tại sao Ngài không đáp lời ngay khi con cái Ngài kêu cầu? Phải chăng Ngài không nghe thấy, hay Ngài không quan tâm? Bài Tin Mừng hôm nay, với dụ ngôn về người bạn quấy rầy lúc nửa đêm và những lời khẳng định mạnh mẽ của Chúa Giêsu về hiệu quả của việc cầu nguyện, chính là chìa khóa để chúng ta mở ra cánh cửa mầu nhiệm ấy, để hiểu được “nghệ thuật” làm phiền Thiên Chúa và tấm lòng của Người Cha trên trời.

Khởi đi từ dụ ngôn người bạn đến vay bánh lúc nửa đêm, Chúa Giêsu vẽ ra một bối cảnh rất đời thường nhưng cũng đầy kịch tính. Ở vùng Palestine thời xưa, việc đi lại thường diễn ra vào ban đêm để tránh cái nắng gay gắt của sa mạc. Việc một người khách đến bất ngờ vào lúc nửa đêm không phải là chuyện hiếm. Và theo luật hiếu khách thiêng liêng của người phương Đông, tiếp đãi khách lỡ đường là một bổn phận không thể chối từ, là danh dự của gia chủ. Thế nhưng, người chủ nhà này lại rơi vào tình thế “lực bất tòng tâm”: anh ta không còn gì để thết đãi. Sự túng quẫn đẩy anh ta đến một hành động liều lĩnh: đi gõ cửa nhà bạn mình vào lúc nửa đêm. Chúng ta hãy hình dung không gian yên tĩnh của màn đêm, cánh cửa đã đóng then cài, cả gia đình người bạn kia đã chìm vào giấc ngủ. Tiếng gõ cửa, tiếng gọi “Anh ơi, cho tôi vay ba chiếc bánh” vang lên như một sự quấy rầy vô duyên, phá vỡ sự nghỉ ngơi xứng đáng của người khác. Phản ứng đầu tiên của người bạn trong nhà là từ chối. Lời từ chối ấy rất hợp lý: “Xin đừng quấy rầy tôi, cửa đã đóng rồi, con cái tôi và tôi đã lên giường nằm rồi”. Mở cửa lúc này không chỉ là thức dậy một mình, mà còn làm kinh động giấc ngủ của cả nhà, tháo những then cài phức tạp, gây ra bao phiền toái.

Tuy nhiên, điểm mấu chốt của dụ ngôn nằm ở câu kết luận của Chúa Giêsu: “Dù người ấy không chịu chỗi dậy lấy bánh cho người bạn vì tình nghĩa, thì cũng sẽ chỗi dậy lấy đủ số bánh người bạn cần, vì sự quấy rầy của người đó”. Từ “quấy rầy” ở đây trong nguyên ngữ Hy Lạp là “anaideia”, có nghĩa là sự “không biết xấu hổ”, sự “lì lợm”, hay nói một cách bình dân là “mặt dày”. Người đi vay bánh đã vứt bỏ sĩ diện, vứt bỏ sự ngại ngùng để kiên trì gõ cửa, kiên trì nài nỉ. Anh ta không bỏ cuộc trước lời từ chối ban đầu. Anh ta biết rằng chỉ có người bạn này mới giúp được mình, và anh ta bám trụ vào niềm hy vọng đó. Chúa Giêsu dùng hình ảnh này không phải để so sánh Thiên Chúa với người bạn lười biếng, ngái ngủ kia, mà là dùng lối lập luận “từ cái nhỏ đến cái lớn”. Nếu một người phàm trần, đầy giới hạn, ích kỷ, chỉ vì sợ bị quấy rầy, sợ mất mặt, sợ sự lì lợm của người khác mà phải trỗi dậy đáp ứng nhu cầu, thì huống chi là Thiên Chúa – Đấng là Cha nhân lành, Đấng giàu lòng thương xót. Ngài sẽ chẳng lẽ lại thua kém một người phàm tục trong sự quảng đại sao?

Điều Chúa Giêsu muốn nhấn mạnh ở đây là thái độ của người cầu nguyện. Ngài muốn chúng ta có một sự “lì lợm thánh thiện” khi đến với Chúa. Tại sao Chúa lại muốn chúng ta phải nài nỉ, phải van xin, phải “quấy rầy” Ngài như vậy? Có phải Chúa thích nhìn thấy chúng ta khổ sở, hay Ngài cần chúng ta năn nỉ thì Ngài mới mủi lòng? Chắc chắn là không. Thiên Chúa biết chúng ta cần gì trước khi chúng ta cầu xin. Nhưng Ngài muốn chúng ta kiên trì cầu nguyện vì chính lợi ích của chúng ta. Sự kiên trì trong cầu nguyện có tác dụng thanh luyện khao khát của con người. Khi chúng ta xin một điều gì đó hời hợt, nếu chưa được ngay, chúng ta thường dễ dàng bỏ cuộc. Nhưng khi chúng ta khao khát một điều gì đó từ tận đáy lòng, như sự sống còn, chúng ta sẽ không ngừng gõ cửa. Thời gian chờ đợi chính là lúc để khát vọng của chúng ta được đào sâu, để chúng ta nhận ra đâu là điều thực sự cần thiết cho linh hồn mình. Hơn nữa, sự kiên trì giúp chúng ta ý thức sâu sắc về sự lệ thuộc của mình vào Thiên Chúa. Càng gõ cửa lâu, chúng ta càng nhận ra mình bé nhỏ và quyền năng của Chúa là vô biên. Nếu Chúa ban ngay lập tức mọi điều chúng ta xin, có lẽ chúng ta sẽ coi Ngài như một cái máy bán hàng tự động, bỏ đồng xu lời cầu nguyện vào và nhận món hàng ân huệ, chẳng có mối tương quan cha con thắm thiết nào được thiết lập. Nhưng qua sự kiên trì, qua những đêm dài thức trắng cầu nguyện, mối dây liên kết giữa ta và Chúa trở nên bền chặt hơn. Chúng ta học cách tin tưởng ngay cả trong đêm tối, học cách yêu mến Đấng Ban Ơn hơn là yêu mến ơn huệ.

Tiếp nối dụ ngôn, Chúa Giêsu đưa ra một loạt các động từ mệnh lệnh tăng dần cấp độ: “Hãy xin”, “Hãy tìm”, “Hãy gõ”. Xin là hành động của người con thảo đối với cha, thể hiện sự khiêm tốn và cậy trông. Tìm là hành động nỗ lực, không chỉ ngồi chờ sung rụng mà còn phải dấn thân, phải khao khát truy tầm thánh ý Chúa trong mọi biến cố. Gõ là hành động mạnh mẽ nhất, thể hiện sự quyết tâm muốn vượt qua rào cản, muốn đi vào hiệp thông trọn vẹn. Và lời hứa của Chúa Giêsu thật chắc chắn: “Ai xin thì được, ai tìm thì gặp, ai gõ thì sẽ mở cho”. Đây không phải là một lời hứa hão huyền, cũng không phải là tấm vé bảo đảm rằng mọi ý muốn ngông cuồng của chúng ta đều được đáp ứng. Lời hứa này đặt nền tảng trên bản chất của Thiên Chúa là Cha. Chúa Giêsu dùng hình ảnh người cha trần thế để minh họa: “Người cha nào trong các con có con xin bánh mà lại cho nó hòn đá ư? Hay nó xin cá lại cho nó con rắn thay vì cá sao?”. Bánh và cá là những thức ăn cơ bản, thiết yếu của người dân vùng biển hồ Galilê. Hòn đá có hình dáng giống chiếc bánh tròn, con rắn nước có hình dáng giống con cá, con bọ cạp khi cuộn tròn có thể trông giống quả trứng. Nhưng bản chất bên trong thì hoàn toàn trái ngược: một bên là sự sống, một bên là sự chết; một bên là dinh dưỡng, một bên là độc dược. Người cha trần thế, dù “là những kẻ gian ác” – tức là những con người bất toàn, đầy tội lỗi và giới hạn – mà còn biết thương con, biết phân biệt điều tốt điều xấu để chọn cái tốt nhất cho con mình, thì “phương chi Cha các con trên trời”.

Đây là đỉnh cao của bài giảng, là niềm an ủi lớn lao nhất cho chúng ta. Thiên Chúa là Cha tốt lành. Ngài không bao giờ lừa dối chúng ta. Ngài không bao giờ đưa cho chúng ta hòn đá lạnh lùng khi chúng ta xin hơi ấm của tình thương, không bao giờ đưa con rắn độc hại khi chúng ta xin sự sống. Nhưng có đôi khi, chúng ta – những đứa trẻ ngây ngô – lại nhầm lẫn. Chúng ta nằng nặc đòi con rắn vì tưởng nó là con cá, chúng ta khóc lóc đòi hòn đá vì tưởng nó là chiếc bánh ngon. Và vì yêu thương, Thiên Chúa từ chối những lời cầu xin sai lầm đó. Sự từ chối của Chúa, hay sự chậm trễ của Chúa, chính là một dạng khác của lời đáp trả yêu thương. Ngài không cho cái chúng ta “muốn”, nhưng Ngài luôn ban cái chúng ta “cần”. Và cái “cần” lớn nhất, món quà tuyệt hảo nhất mà Chúa Giêsu tiết lộ ở cuối bài Tin Mừng, đó chính là “Thánh Thần”. “Cha các con trên trời sẽ ban Thánh Thần cho những kẻ xin Người”. Tại sao lại là Thánh Thần mà không phải là tiền bạc, sức khỏe hay danh vọng? Bởi vì Thánh Thần là nguồn gốc của mọi ân sủng, là sự sống của Thiên Chúa, là sức mạnh, là sự bình an và là niềm vui đích thực. Có Thánh Thần là có tất cả. Khi chúng ta kiên trì cầu nguyện, dù hoàn cảnh bên ngoài có thể chưa thay đổi, nhưng bên trong, Thánh Thần sẽ biến đổi chúng ta, ban cho chúng ta sức mạnh để đón nhận và vượt qua thử thách.

Vậy, khi đối diện với những cánh cửa đóng kín của cuộc đời, khi tiếng kêu cầu của chúng ta dường như rơi vào hư không, đừng nản lòng. Hãy nhớ đến người bạn quấy rầy lúc nửa đêm. Hãy mặc lấy tâm tình của sự “lì lợm thánh thiện”. Hãy cứ gõ, gõ mãi cho đến khi cánh cửa lòng thương xót mở ra. Mà thực ra, cánh cửa ấy chưa bao giờ khóa. Trái tim Thiên Chúa luôn mở rộng, chỉ có lòng chúng ta đôi khi khép kín trong sự nghi ngờ và thất vọng. Cầu nguyện kiên trì chính là quá trình chúng ta mở lòng mình ra để đón nhận ân sủng luôn tuôn trào từ Thiên Chúa. Hãy tin rằng, Cha trên trời luôn dành những điều tốt đẹp nhất cho con cái Ngài. Có thể hôm nay Ngài chưa ban cho ta chiếc bánh ta xin, bởi Ngài đang chuẩn bị cho ta một bàn tiệc. Có thể Ngài chưa cất đi chén đắng, bởi Ngài muốn qua đó trao cho ta sức mạnh phục sinh. Hãy cứ tin, hãy cứ xin, hãy cứ tìm và hãy cứ gõ. Vì Thiên Chúa không bao giờ ngoảnh mặt làm ngơ trước tiếng kêu của con cái mình, và món quà Thánh Thần đang chờ đợi để tuôn đổ xuống trên những tâm hồn biết kiên trung cậy trông.

Lm. Anmai, CSsR