Thứ NămTuần XXVI TN : Hóa nên như trẻ nhỏ để vào nước trời

Thứ NămTuần XXVI Thường Niên

 THÁNH TÊ-RÊ-SA HÀI ĐỒNG GIÊ-SU, trinh nữ, tiến sĩ Hội Thánh (Lễ kính)

HÓA NÊN NHƯ TRẺ NHỎ ĐỂ VÀO NƯỚC TRỜI

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Mát-thêu (Mt 18, 1-5)

Lúc ấy, các môn đệ lại gần hỏi Đức Giêsu rằng: “Thưa Thầy, ai là người lớn nhất trong Nước Trời?” Đức Giêsu liền gọi một em nhỏ đến, đặt vào giữa các ông và bảo: “Thầy bảo thật anh em: nếu anh em không trở lại mà nên như trẻ nhỏ, thì sẽ chẳng được vào Nước Trời. Vậy ai tự hạ, coi mình như em nhỏ này, người ấy sẽ là người lớn nhất Nước Trời. Còn ai tiếp đón một em nhỏ như thế này vì danh Thầy, là tiếp đón chính Thầy.”

HÓA NÊN NHƯ TRẺ NHỎ ĐỂ VÀO NƯỚC TRỜI

Trong hành trình đức tin của mỗi người Kitô hữu, câu hỏi về sự vĩ đại và vị thế trong Nước Trời dường như luôn là một nỗi băn khoăn thầm kín, đôi khi nó len lỏi vào ngay cả những tâm hồn đạo đức nhất. Các môn đệ năm xưa, những người đã bỏ mọi sự để theo Chúa Giêsu, cũng không tránh khỏi cám dỗ trần thế ấy khi các ông đến gần Chúa và đặt câu hỏi: “Thưa Thầy, ai là người lớn nhất trong Nước Trời?” Câu hỏi ấy phản ánh một tư duy rất con người, một tư duy dựa trên sự thăng tiến, quyền lực và vị thế. Nhưng Chúa Giêsu, Đấng thấu suốt mọi tâm can, đã đưa ra một câu trả lời làm đảo lộn mọi giá trị của thế gian, một câu trả lời không phải bằng lý thuyết cao siêu mà bằng một hình ảnh sống động: Ngài gọi một em nhỏ đến và đặt vào giữa các ông.

Hình ảnh em nhỏ đứng giữa những người đàn ông lực lưỡng, những ngư phủ dạn dày sương gió, là một sự tương phản đầy ý nghĩa. Giữa những toan tính về quyền lực và danh vọng, sự hiện diện của đứa trẻ trở thành biểu tượng của sự yếu đuối, sự lệ thuộc và sự đơn sơ. Lời khẳng định của Chúa Giêsu sau đó như một tiếng sét đánh tan những ảo tưởng về sự vĩ đại theo kiểu thế gian: “Nếu anh em không trở lại mà nên như trẻ nhỏ, thì sẽ chẳng được vào Nước Trời.” Ở đây, Chúa không dùng lời khuyên nhủ nhẹ nhàng, mà Ngài dùng một cấu trúc phủ định mạnh mẽ để nhấn mạnh tính cấp thiết và bắt buộc: “chẳng được vào”. Điều này có nghĩa là, tinh thần trẻ thơ không phải là một lựa chọn thêm vào cho đời sống đạo đức thêm phong phú, mà là điều kiện tiên quyết, là cánh cửa duy nhất để bước vào Vương quốc của Thiên Chúa.

Vậy “trở lại mà nên như trẻ nhỏ” có nghĩa là gì trong bối cảnh phụng vụ hôm nay, khi chúng ta mừng kính Thánh Tê-rê-sa Hài Đồng Giê-su? Chắc chắn Chúa không bảo chúng ta quay lại sự ngây ngô về trí tuệ hay sự non nớt trong cách hành xử của một đứa trẻ con. Sự “trở lại” mà Chúa nói đến là một cuộc hoán cải nội tâm sâu sắc, một sự thay đổi tận căn trong thái độ sống trước mặt Thiên Chúa. Trẻ nhỏ, theo cái nhìn của Chúa Giêsu và được Thánh Tê-rê-sa cảm nghiệm sâu sắc, là hiện thân của sự tín thác tuyệt đối. Một đứa trẻ không lo lắng ngày mai sẽ ăn gì, mặc gì, bởi nó biết cha mẹ nó sẽ lo liệu tất cả. Nó không tự hào về sức mạnh của mình vì nó biết mình yếu đuối và cần được bồng bế. Sự “trở lại” này đòi hỏi chúng ta phải cởi bỏ lớp áo giáp của sự kiêu ngạo, của sự tự mãn cho rằng mình có thể tự cứu lấy mình, để mặc lấy tâm tình của người con thảo, hoàn toàn cậy trông vào Cha trên trời.

Thánh Tê-rê-sa Hài Đồng Giê-su, vị thánh mà chúng ta mừng kính hôm nay, đã sống trọn vẹn tinh thần Tin Mừng này qua “Con đường thơ ấu thiêng liêng”. Ngài nhận ra rằng mình quá nhỏ bé để có thể leo lên những bậc thang gồ ghề của sự hoàn thiện bằng sức riêng. Thay vì cố gắng làm những điều vĩ đại phi thường để chứng tỏ mình xứng đáng là “người lớn nhất”, Tê-rê-sa đã chọn trở nên bé nhỏ để được Chúa Giêsu bồng ẵm. Ngài ví von đôi tay của Chúa Giêsu như chiếc thang máy đưa Ngài lên tới trời cao, bởi Ngài quá bé nhỏ để leo lên những bậc thang dốc đứng của sự trọn lành. Đây chính là chìa khóa giải mã bài Tin Mừng hôm nay: Sự vĩ đại trong Nước Trời không đo bằng thành tích, bằng công trạng hay bằng những việc làm lẫy lừng, mà đo bằng mức độ của sự khiêm hạ và lòng tin cậy mến yêu.

“Ai tự hạ, coi mình như em nhỏ này, người ấy sẽ là người lớn nhất Nước Trời”. Lời này của Chúa Giêsu là một cuộc cách mạng về giá trị. Trong thế giới của người lớn, chúng ta thường được dạy phải vươn lên, phải khẳng định bản thân, phải độc lập. Nhưng trong thế giới của Thiên Chúa, con đường đi lên lại là con đường đi xuống. Đi xuống trong sự khiêm nhu, đi xuống để phục vụ, đi xuống để thấy mình chẳng là gì nếu không có ân sủng Chúa. Tự hạ không phải là mặc cảm tự ti hay chối bỏ giá trị bản thân, mà là nhận biết sự thật về chính mình: chúng ta là thụ tạo, và Thiên Chúa là Đấng Tạo Hóa đầy lòng thương xót. Khi nhận biết mình nhỏ bé, chúng ta mới mở lòng ra để đón nhận sự lấp đầy của Thiên Chúa. Ngược lại, nếu chúng ta cứ muốn làm “người lớn”, cứ muốn phình to cái tôi của mình bằng sự kiêu hãnh, thì trong tâm hồn ta sẽ chẳng còn chỗ trống nào cho Thiên Chúa ngự trị.

Nhìn vào xã hội và ngay cả trong đời sống cộng đoàn hôm nay, chúng ta thấy lời mời gọi “hóa nên như trẻ nhỏ” càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Chúng ta đang sống trong một thời đại đề cao sự tự chủ cá nhân đến mức cực đoan, nơi con người muốn gạt bỏ Thiên Chúa để tự định đoạt đời mình. Sự căng thẳng, lo âu và phiền muộn của con người hiện đại phần lớn xuất phát từ việc chúng ta đã đánh mất tâm tình phó thác của người con. Chúng ta muốn kiểm soát mọi thứ, từ tương lai, sức khỏe đến sự nghiệp, và khi mọi sự không như ý, chúng ta rơi vào tuyệt vọng. Nếu biết “trở lại” làm trẻ nhỏ, chúng ta sẽ tìm được sự bình an sâu thẳm, vì biết rằng dù sóng gió cuộc đời có lớn đến đâu, chúng ta vẫn đang nằm trong vòng tay quan phòng của Cha.

Thánh Tê-rê-sa đã từng nói: “Làm trẻ nhỏ là nhận biết sự hư vô của mình và mong đợi tất cả ở Chúa, như đứa trẻ mong chờ tất cả ở cha mình”. Bài học này tuy đơn sơ nhưng để thực hành lại là một cuộc chiến đấu thiêng liêng gay go. Bởi lẽ, bản năng tự nhiên của con người là muốn lớn lên, muốn được công nhận. Để chấp nhận mình bé nhỏ, chấp nhận những giới hạn, những yếu đuối của bản thân mà không nản lòng, không thất vọng, đó là cả một sự thánh thiện phi thường. Chính trong sự yếu đuối ấy, sức mạnh của Thiên Chúa được thể hiện trọn vẹn nhất. Khi chúng ta không còn cậy dựa vào sức mình, Chúa mới có thể hành động trong chúng ta. Đó là lý do tại sao Chúa Giêsu khẳng định người tự hạ là người lớn nhất. Họ lớn nhất không phải vì họ tài giỏi nhất, mà vì họ để cho Thiên Chúa – Đấng Vĩ Đại nhất – chiếm hữu và hoạt động trọn vẹn trong cuộc đời họ.

Lời Chúa hôm nay cũng mời gọi chúng ta nhìn lại cách chúng ta đối xử với những người “bé nhỏ” xung quanh mình. “Ai tiếp đón một em nhỏ như thế này vì danh Thầy, là tiếp đón chính Thầy”. Những “em nhỏ” ở đây không chỉ là trẻ em về mặt tuổi tác, mà còn là những người nghèo khổ, những người bị bỏ rơi, những người không có tiếng nói, những người yếu thế trong xã hội. Tiếp đón họ không chỉ là hành động bác ái xã hội, mà là một hành vi thờ phượng, là tiếp đón chính Chúa Kitô. Tinh thần thơ ấu thiêng liêng không chỉ là mối tương quan chiều dọc với Chúa mà còn phải trổ sinh hoa trái trong mối tương quan chiều ngang với tha nhân. Một người thực sự khiêm hạ và coi mình là nhỏ bé sẽ không bao giờ khinh thường người khác, sẽ không bao giờ dẫm đạp lên người khác để tiến thân, nhưng sẽ luôn nhìn thấy hình ảnh của Chúa nơi những phận người hèn mọn nhất.

Kết thúc bài suy niệm, chúng ta hãy để lời Chúa Giêsu vang vọng mãi trong tâm hồn: “Nếu không trở lại mà nên như trẻ nhỏ, thì sẽ chẳng được vào Nước Trời”. Ước gì lời cảnh báo và cũng là lời mời gọi yêu thương này thúc đẩy chúng ta can đảm lột bỏ những lớp vỏ bọc già cỗi của sự tính toán, kiêu căng và nghi ngờ. Hãy xin Thánh Tê-rê-sa Hài Đồng Giê-su cầu thay nguyện giúp cho chúng ta, để chúng ta dám tin tưởng vào tình yêu của Chúa một cách vô điều kiện, dám chấp nhận sự bé nhỏ của mình để Chúa được lớn lên. Xin cho chúng ta hiểu rằng, nên thánh không phải là làm những chuyện phi thường, mà là làm những việc tầm thường với một tình yêu phi thường, một tình yêu phó thác trọn vẹn như con thơ trong lòng mẹ. Chỉ khi đó, chúng ta mới thực sự tìm thấy lối vào Nước Trời, nơi dành riêng cho những ai biết sống tinh thần thơ ấu thiêng liêng.

Lm. Anmai, CSsR