Thứ Sáu Tuần X Thường Niên : THÁNH AN-TÔN – KIÊN QUYẾT CHỐNG LẠI TỘI LỖI TỪ TÂM

Thứ Sáu Tuần X Thường Niên

Thánh An-tôn thành Pa-đô-va, Linh mục, Tiến sĩ Hội Thánh, lễ nhớ

2Cr 4,7-15; Mt 5,27-32

THÁNH AN-TÔN – KIÊN QUYẾT CHỐNG LẠI TỘI LỖI TỪ TÂM

Mừng lễ Thánh An-tôn thành Pa-đô-va, Linh mục, Tiến sĩ Hội Thánh, chúng ta chiêm ngắm nơi ngài mẫu gương cháy bỏng lửa Tin Mừng, hăng say rao giảng và sống lòng yêu mến Lời Chúa. Thánh An-tôn nổi tiếng vì tài giảng thuyết, nhưng chính sự thánh thiện, đời sống trong sạch, khổ hạnh mới làm cho lời ngài có uy lực lay chuyển con tim, lôi kéo tội nhân hoán cải. Bài Tin Mừng hôm nay (Mt 5,27-32) mời gọi chúng ta bước sâu hơn vào giới răn “Chớ ngoại tình,” để thấy Chúa Giê-su không chỉ dừng lại ở việc ngăn cản hành vi lộ liễu, mà còn đòi môn đệ phải canh chừng khởi điểm tội nơi ánh mắt, ý nghĩ, cử chỉ lôi cuốn ta vào vòng cám dỗ. Thánh An-tôn, từng sống đời khó nghèo, khiết tịnh, càng nêu bật ý thức thanh tẩy tận gốc rễ, vì tội lỗi luôn khởi đầu từ ham muốn âm thầm, nếu không kịp cắt đứt, nó sẽ dẫn đến hành động ngoại tình hoặc tệ hại hơn.

Chúa Giê-su quả quyết: “Ai nhìn người phụ nữ mà thèm muốn, thì trong lòng đã ngoại tình với người ấy rồi.” Lời này xem ra gây sốc, nhưng cho thấy Chúa đi tận chiều sâu: tội không chỉ là chuyện thể xác, mà gốc từ lòng tham, ảo tưởng, ánh nhìn thiếu trong sạch. Thời ấy, người ta vẫn giới hạn “chớ ngoại tình” ở hành vi lăng loàn với người không phải vợ chồng. Nhưng Chúa phá vỡ giới hạn đó, đưa ta vào tầm mức “giải phẫu” lòng dạ, hầu ai đích thực muốn theo Chúa thì phải canh chừng ánh mắt, ý nghĩ, đừng nuôi dưỡng ham muốn dâm ô. Chúa còn dùng hình ảnh “móc mắt, chặt tay” để nhấn mạnh thái độ quyết liệt: “Nếu mắt phải của anh làm cớ cho anh sa ngã, hãy móc mà ném đi,” vì thà mất một phần thân thể còn hơn sa hỏa ngục. Người không đề cao bạo lực thể lý, mà nói đến dứt khoát cắt đứt cám dỗ, cương quyết tránh môi trường, phương tiện lôi kéo ta vào dục vọng, như cắt bỏ khối u trước khi di căn. Thánh An-tôn nhắc nhớ ta: ngài từng rất nghiêm khắc với bản thân, dành nhiều thì giờ cầu nguyện, hãm mình, để ham muốn xấu không có đất nảy mầm. Đó là cách “móc mắt,” “chặt tay” trong chiều kích thiêng liêng, hy sinh điều gì có thể gây dịp tội, giữ trái tim trong sạch.

Tiếp theo, Chúa Giê-su nói về ly dị: “Ai rẫy vợ là đẩy vợ đến chỗ ngoại tình; và ai cưới người đàn bà bị rẫy, thì cũng phạm tội ngoại tình.” Xã hội Do Thái bấy giờ cho phép ly dị khá tự do, nhưng Chúa lên án hành vi ấy, khẳng định hôn nhân phải bền vững, “ngoại trừ hôn nhân bất hợp pháp.” Thực ra, Chúa vẫn tôn trọng luật Mô-sê, song Người muốn khôi phục ý định ban đầu của Thiên Chúa: “Sự gì Thiên Chúa đã phối hợp, loài người không được phân ly.” (Mt 19,6). Thánh An-tôn, trong những bài giảng, cũng mạnh mẽ dạy bảo giáo dân sống trung thành hôn nhân, vì hôn nhân là hình ảnh trung tín giữa Chúa Ki-tô và Hội Thánh. Mỗi khi ly dị, con người phá hủy giao ước tình yêu, gây đổ vỡ cho gia đình, và đẩy người bạn đời vào mớ bòng bong tội lỗi, tổn thương. Chúa Giê-su nhấn mạnh “đẩy vợ đến chỗ ngoại tình” hay “ai cưới người đàn bà bị rẫy cũng phạm tội ngoại tình,” muốn chúng ta thấy trách nhiệm lẫn nhau trong hôn nhân, không thể tùy tiện “ra đi” để mặc vợ/chồng trong cảnh bơ vơ.

Như vậy, đoạn Tin Mừng dạy ta hai khía cạnh chính: thứ nhất, phải giữ lòng trong sạch, cắt đứt cội rễ dâm ô ngay trong ánh mắt, suy nghĩ; thứ hai, phải trung thành hôn nhân, tôn trọng sự bất khả phân ly hôn phối. Nếu muốn “công chính hơn người Pha-ri-sêu,” ta phải giữ luật với lòng mến, chứ không chỉ “chớ ngoại tình” bằng hành vi. Thời đại ta, cám dỗ dâm ô lan tràn trên Internet, phim ảnh khiêu dâm, lối sống buông thả. Muốn sống lời Chúa, ta phải quyết liệt “móc mắt,” nghĩa là ngưng xem những thứ kích động, tránh môi trường xô đẩy ta sa đà. Đó là ý nghĩa “thà mất một phần thân thể,” nghĩa là hy sinh tiện nghi hay giải trí xấu, còn hơn sa hỏa ngục. Nhiều khi, ta cứ chần chừ, “xem chút chắc không sao,” rồi bị cám dỗ trói chặt, dẫn đến tội. Vì thế, tinh thần Thánh An-tôn mời gọi: hãy biết từ bỏ, giữ thời gian cho cầu nguyện, việc lành. Ngoài ra, trong bậc sống hôn nhân, tin mừng đòi ta trung thành suốt đời, dù khó khăn. Thực tế nhiều gia đình rạn nứt, ly hôn ngày càng gia tăng. Lời Chúa Giê-su cảnh tỉnh ta đừng xem thường giao ước, chính Người dạy “ai rẫy vợ, đẩy vợ đến chỗ ngoại tình.” Tức ta không thể biện minh “tôi hết tình cảm,” mà dứt bỏ, để người kia lâm cảnh bơ vơ, hoặc buộc họ sa vào kết hôn lần hai trái luật. Vấn đề ấy phức tạp, nhưng Tin Mừng vẫn giữ nguyên nguyên tắc. Hội Thánh dạy ta tôn trọng bí tích hôn nhân, cố tìm cách hòa giải, chữa lành, không nên mau mắn chấp nhận ly dị. Ai đang khó khăn, hãy tin Chúa có thể giúp, qua việc đối thoại, cầu nguyện, làm mới tình yêu.

Hôm nay, nhìn vào gương Thánh An-tôn thành Pa-đô-va, ta ngẫm lại. Ngài từng nổi danh vì sức thuyết phục, do ngài nói điều ngài sống. Ngài tránh xa mọi lôi cuốn bất chính, sống khó nghèo, khiết tịnh, tuân phục, nhờ đó lời ngài ấm áp, chân thực, chiếu sáng hội chúng. Bài Tin Mừng “chớ ngoại tình” không hẳn chỉ dành cho hôn nhân, nhưng kêu gọi mọi người sống thanh khiết, đừng chạy theo dục vọng đen tối. Nơi Thánh An-tôn, ta thấy một tâm hồn đơn sơ, yêu mến Chúa tha thiết, dồn mọi sức lực phục vụ Tin Mừng, không để hở kẽ cho dâm ô hay tư lợi chen vào. Chính vì vậy, Chúa dùng ngài làm khí cụ đưa nhiều tội nhân trở về. Ta có thể bắt chước ngài, trước hết bằng việc say mê Lời Chúa, từng đoạn Kinh Thánh, để Lời ngấm vào huyết quản, thay thế ham muốn thế trần. Rồi ta ý thức căm ghét tội, sẵn sàng “móc mắt” điều gì lôi kéo ta. Ngoài ra, trong đời sống vợ chồng, cũng phải quý trọng bí tích, nuôi dưỡng tình yêu bằng trao đổi, tôn trọng, tha thứ, chứ không để “luật cho phép ly dị.” Chúa Giê-su nâng tầm hôn nhân từ một hợp đồng lên thành giao ước sống động, nên ta càng cần ơn Chúa, cầu Thánh Thần che chở, giảm bớt xung đột, bồi đắp lòng mến.

Đoạn Tin Mừng cũng ngầm gợi rằng lửa dục vọng hay chia rẽ hôn nhân đều xuất phát từ sự thiếu nội lực tâm linh. Chúa Giê-su biết con người dễ rơi vào cám dỗ. Do đó, ta đừng chủ quan, nhưng hãy quay về với Chúa trong cầu nguyện, lãnh bí tích thường xuyên, tâm sự với Chúa khi cám dỗ dâng trào, tìm cố vấn thiêng liêng nếu cần. Thực hành hãm mình, hy sinh, tập rời xa các dịp tội. Nơi hôn nhân, hãy sắp xếp “thời gian dành riêng” cho nhau, cùng nhau tham dự Thánh lễ, đọc Lời Chúa, xây đắp nền tảng đức tin. Đừng quên Thánh An-tôn suốt đời siêng năng lắng nghe Lời Chúa, ngài biến Lời thành lẽ sống, nên khi lời giảng tuôn ra, có sức chữa lành tâm hồn. Tương tự, nếu gia đình có Lời Chúa, có sự kết hợp cầu nguyện, ta dễ tránh cạm bẫy ngoại tình, đồng thời tìm được giải pháp giải hòa.

Chúa Giê-su kết luận bằng hình ảnh ghê rợn: “móc mắt,” “chặt tay,” hay “bị ném vào hỏa ngục,” không nhằm đe dọa suông, mà để ta ý thức tính nghiêm trọng của tội dâm ô, ngoại tình, hủy hoại đời ta, đời người. Ai coi thường, chắc chắn gánh hậu quả khôn lường. Thánh An-tôn, trong nhiều bài giảng, cũng nhấn mạnh cảnh báo tội lỗi dẫn đến diệt vong. Tuy nhiên, Chúa Giê-su vẫn là Đấng giàu lòng xót thương, sẵn sàng tha thứ cho kẻ hoán cải. Lịch sử Giáo Hội biết bao gương tội nhân sám hối, trở thành thánh. Điều quan trọng là ta phải quyết liệt, dứt khoát, đừng nuôi dưỡng tội. Đối với hôn nhân, đừng buông xuôi. Ai lỡ lầm, hãy quay về, xin ơn tha thứ, xin Hội Thánh giúp đỡ, hầu tránh đường đổ vỡ tai hại.

Như vậy, đoạn Tin Mừng soi sáng bốn điểm: (1) Lời “chớ ngoại tình” đi sâu đến ý nghĩ, cái nhìn dâm đãng. (2) Chúa mời ta cắt rời căn nguyên tội, “móc mắt,” “chặt tay” nghĩa là can đảm từ bỏ dịp xấu. (3) Hôn nhân bất khả phân ly, ai rẫy vợ/chồng vô cớ thì đẩy nhau vào hố tội. (4) Tất cả đòi chúng ta công chính hơn, yêu Chúa từ thẳm sâu, chứ không bề mặt. Thánh An-tôn cho ta tấm gương sáng: ngài chọn trung thành với Tin Mừng, nghiêm khắc với bản thân, tích cực đối với người khác, nên ngài được Chúa ban ơn thần lực, trở thành “Tiến sĩ Tin Mừng.” Hôm nay, chúng ta cũng nài xin ngài cầu bầu, để chúng ta sống trung tín trong ơn gọi, giữ tâm hồn trong sạch, tránh cạm bẫy ngoại tình, và vẹn toàn giao ước hôn nhân. Cứ kiên trì hướng về Chúa, “chặt đứt” điều cản trở, ta sẽ đón nhận niềm vui đích thực, không sợ lửa hỏa ngục, mà còn chia sẻ thiên đàng yêu thương ngay nơi trần gian này. Amen.

Lm. Anmai, CSsR