Thứ Bảy Tuần XXXII TN : Kiên trì cầu nguyện – hơi thở của niềm tin

Thứ Bảy Tuần XXXII Thường Niên

KIÊN TRÌ CẦU NGUYỆN: HƠI THỞ CỦA NIỀM TIN

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca (Lc 18, 1-8)

Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ một dụ ngôn, dạy các ông phải cầu nguyện luôn, đừng ngã lòng, mà rằng: “Trong thành kia, có một vị thẩm phán không kính sợ Thiên Chúa, cũng không kiêng nể người ta. Trong thành đó lại có một bà góa đến thưa ông ấy rằng: ‘Xin ông minh oan cho tôi khỏi tay kẻ thù’. Trong một thời gian lâu dài, ông không chịu, nhưng sau đó ông nghĩ rằng: ‘Mặc dầu ta không kính sợ Thiên Chúa, mà cũng chẳng kiêng nể người ta, nhưng vì bà góa này quấy rầy ta mãi, nên ta sẽ minh oan cho bà ấy, kẻo bà ấy cứ đến quấy rầy ta mãi làm ta nhức óc'”. Và Chúa phán: “Các con hãy nghe lời vị thẩm phán bất lương nói đó. Vậy Thiên Chúa lại không minh oan cho những kẻ Ngài đã tuyển chọn, hằng kêu cứu với Ngài đêm ngày, mà khoan giãn với họ mãi sao? Thầy bảo các con, Ngài sẽ kíp giải oan cho họ. Nhưng khi Con Người đến, liệu sẽ còn gặp được lòng tin trên mặt đất nữa chăng?”

KIÊN TRÌ CẦU NGUYỆN: HƠI THỞ CỦA NIỀM TIN

Kính thưa cộng đoàn phụng vụ, trong hành trình đức tin của mỗi người Kitô hữu, có lẽ thử thách lớn nhất không phải là những biến cố đau thương hay những mất mát vật chất, mà chính là sự im lặng của Thiên Chúa. Chúng ta sống trong một thế giới đề cao tốc độ, nơi mọi nhu cầu dường như được đáp ứng ngay tức khắc chỉ bằng một cú nhấp chuột. Thế nhưng, đời sống tâm linh lại vận hành theo một nhịp điệu hoàn toàn khác, một nhịp điệu đòi hỏi sự kiên nhẫn, sự chờ đợi và trên hết là một lòng tin sắt đá không bị bào mòn bởi thời gian. Hôm nay, qua dụ ngôn về vị thẩm phán bất chính và bà góa kiên trì, Chúa Giêsu mời gọi chúng ta đi sâu vào mầu nhiệm của sự cầu nguyện, không phải như một công cụ để thay đổi ý định của Thiên Chúa, mà như một hành trình để biến đổi chính trái tim của chúng ta.

Dụ ngôn bắt đầu với hai nhân vật hoàn toàn đối lập, tạo nên một bức tranh xã hội đầy rẫy những bất công và nghịch lý. Nhân vật thứ nhất là một vị thẩm phán. Trong xã hội Do Thái thời bấy giờ, thẩm phán không chỉ là người cầm cân nảy mực về mặt pháp lý, mà còn được xem là cánh tay nối dài của Thiên Chúa để thực thi công lý cho dân. Thế nhưng, Chúa Giêsu mô tả ông ta bằng hai cụm từ lột tả tận cùng sự tha hóa: “không kính sợ Thiên Chúa” và “không kiêng nể người ta”. Một người không kính sợ Trời thì sẽ không có lương tâm soi dẫn, và một người không kiêng nể người đời thì sẽ chẳng màng đến dư luận hay đạo đức xã hội. Ông ta là hiện thân của sự chai đá, quyền lực mù quáng và sự vô cảm tuyệt đối. Đối lập với ông là hình ảnh một bà góa. Trong Kinh Thánh, bà góa, trẻ mồ côi và người ngoại kiều là ba đối tượng dễ bị tổn thương nhất, nghèo khổ nhất và không có tiếng nói. Bà góa đại diện cho sự yếu đuối, cô thế, không tiền bạc để hối lộ, không quyền lực để gây áp lực. Bà chỉ có một vũ khí duy nhất, đó là sự kiên trì đến mức lì lợm.

Câu chuyện diễn tiến với một kịch bản tưởng chừng như bế tắc. Bà góa đến kêu oan, và dĩ nhiên, vị thẩm phán phớt lờ. Sự im lặng và từ chối của ông ta kéo dài “trong một thời gian lâu dài”. Đây chính là điểm chạm đến trải nghiệm thực tế của mỗi chúng ta. Có bao giờ chúng ta cảm thấy mình giống như bà góa kia, đứng trước cánh cửa đóng kín của Thiên Chúa, kêu gào trong đêm tối nhưng chỉ nhận lại sự thinh lặng đáng sợ? Chúng ta cầu nguyện cho một người thân khỏi bệnh, nhưng họ vẫn qua đời. Chúng ta cầu nguyện cho gia đình êm ấm, nhưng sóng gió vẫn ập đến. Chúng ta cầu nguyện cho công việc thuận lợi, nhưng thất bại vẫn đeo bám. Lúc đó, hình ảnh vị thẩm phán bất lương dường như chồng khít lên hình ảnh của Thiên Chúa trong tâm trí non nớt của chúng ta. Chúng ta bắt đầu nghi ngờ: Phải chăng Chúa không nghe? Phải chăng Chúa không thương? Hay tệ hơn, phải chăng Chúa cũng “bất lương” và vô cảm như vị quan tòa kia?

Nhưng Chúa Giêsu, bằng nghệ thuật kể chuyện bậc thầy, đã lật ngược tình thế để dạy chúng ta bài học về bản chất của Thiên Chúa. Lý do vị thẩm phán chấp nhận minh oan cho bà góa không xuất phát từ lòng trắc ẩn, cũng chẳng phải vì ông ta hối cải muốn thực thi công lý. Ông ta làm thế chỉ vì một lý do rất ích kỷ: “kẻo bà ấy cứ đến quấy rầy ta mãi làm ta nhức óc”. Trong nguyên ngữ Hy Lạp, cụm từ “làm ta nhức óc” còn có nghĩa mạnh hơn là “đánh vào mặt ta” hoặc “làm ta thâm tím mặt mày”. Ông ta sợ bị phiền nhiễu, sợ mất mặt, nên mới ra tay. Ở đây, Chúa Giêsu sử dụng lối lập luận “từ cái nhỏ đến cái lớn”, từ cái bất toàn đến cái hoàn hảo. Nếu một con người xấu xa, ích kỷ, vô đạo đức như vị thẩm phán kia mà còn biết đáp lại lời kêu xin chỉ vì sự kiên trì của người khác, thì huống hồ là Thiên Chúa – Người Cha nhân lành, Đấng giàu lòng thương xót. Chúa Giêsu khẳng định: “Vậy Thiên Chúa lại không minh oan cho những kẻ Ngài đã tuyển chọn, hằng kêu cứu với Ngài đêm ngày, mà khoan giãn với họ mãi sao?”.

Sự so sánh này nhằm mục đích đập tan sự nghi ngờ của chúng ta về lòng tốt của Thiên Chúa. Chúa không phải là vị thẩm phán bất lương cần chúng ta van xin nài nỉ đến mức “nhức óc” thì mới ban ơn. Ngài là Cha, và Ngài biết chúng ta cần gì trước khi chúng ta cầu xin. Vậy tại sao Ngài vẫn “khoan giãn”? Tại sao Ngài vẫn để chúng ta phải chờ đợi? Đây là mấu chốt thần học sâu sắc nhất của bài Tin Mừng. Sự chậm trễ của Thiên Chúa không phải là sự từ chối, mà là một phương thế giáo dục đức tin. Thánh Augustinô đã từng nói: “Thiên Chúa trì hoãn điều Ngài hứa để nới rộng lòng khao khát của chúng ta; Ngài nới rộng lòng khao khát để tâm hồn chúng ta có thể đón nhận nhiều hơn những gì chúng ta xin”. Khi chúng ta cầu nguyện và chưa được đáp lời ngay, thời gian chờ đợi đó giúp thanh lọc ý định của chúng ta. Có những điều chúng ta xin vì lòng tham, vì sự ích kỷ, hoặc vì cái nhìn hạn hẹp nhất thời. Thời gian chờ đợi giúp chúng ta nhận ra đâu là điều thực sự cần thiết cho phần rỗi linh hồn mình. Sự kiên trì trong cầu nguyện làm cho ước muốn của chúng ta trở nên mạnh mẽ hơn, sâu sắc hơn và hòa hợp hơn với thánh ý Chúa.

Hơn nữa, việc cầu nguyện kiên trì không phải là để thay đổi Thiên Chúa, mà là để thay đổi chính chúng ta. Khi chúng ta quỳ gối, ngày này qua ngày khác, chúng ta đang tập luyện đức khiêm nhường. Chúng ta nhận ra mình chỉ là thụ tạo, hoàn toàn lệ thuộc vào Đấng Tạo Hóa. Chúng ta học cách buông bỏ sự kiêu ngạo muốn kiểm soát mọi thứ theo ý mình. Hình ảnh bà góa lầm lũi đi đến tòa án mỗi ngày là hình ảnh đẹp nhất của đức tin: một đức tin không dựa vào sức mạnh của bản thân mà dựa hoàn toàn vào công lý của người khác. Cầu nguyện kiên trì biến đổi nỗi lo âu thành sự tín thác, biến sự nôn nóng thành lòng cậy trông. Cứ mỗi lần chúng ta lặp lại lời cầu nguyện, là một lần chúng ta khắc sâu vào tâm khảm mình rằng: “Chúa ơi, con tin Ngài, dù hiện tại con chưa thấy ánh sáng, nhưng con vẫn tin Ngài đang lắng nghe”. Đó là một cuộc chiến đấu nội tâm, một cuộc chiến đấu để giữ gìn ngọn lửa hy vọng không bị tắt lịm trước những cơn gió lạnh lẽo của thực tế phũ phàng.

Tuy nhiên, bài Tin Mừng kết thúc bằng một câu hỏi đầy ám ảnh của Chúa Giêsu: “Nhưng khi Con Người đến, liệu sẽ còn gặp được lòng tin trên mặt đất nữa chăng?”. Câu hỏi này như một gáo nước lạnh tạt vào sự tự mãn của chúng ta. Chúa Giêsu không hỏi: “Khi Con Người đến, liệu con người có còn giàu có, văn minh, hay đạo đức không?”. Ngài hỏi về “lòng tin”. Tại sao lại là lòng tin trong bối cảnh của việc cầu nguyện? Bởi vì bỏ cuộc trong cầu nguyện chính là dấu hiệu đầu tiên của việc mất đức tin. Khi chúng ta ngừng cầu nguyện, chúng ta ngầm tuyên bố rằng Thiên Chúa không hiện hữu, hoặc nếu có thì Ngài cũng chẳng quan tâm đến chúng ta. Ngừng cầu nguyện là cắt đứt sợi dây liên lạc duy nhất với Nguồn Sống. Câu hỏi của Chúa Giêsu là một lời cảnh báo về thời cánh chung, về sự nguội lạnh của lòng mến. Trong một thế giới đầy dẫy bất công và đau khổ, nguy cơ lớn nhất không phải là sự dữ thắng thế, mà là người lành ngã lòng, buông xuôi và đánh mất niềm tin vào sức mạnh của Thiên Chúa.

Liệu khi Chúa đến, Ngài có thấy chúng ta đang kiên trì cầu nguyện như bà góa kia không, hay Ngài sẽ thấy chúng ta đang mải mê với những toan tính thế gian, thất vọng và chán chường? Đức tin không phải là một cảm xúc nhất thời bùng lên khi chúng ta gặp may mắn, mà là một chọn lựa kiên định khi chúng ta đối diện với nghịch cảnh. Đức tin thật sự được tôi luyện trong lò lửa của sự thinh lặng. Như vàng thử lửa, đức tin của người Kitô hữu được chứng minh qua khả năng “chịu đựng” sự chậm trễ của Thiên Chúa mà không oán trách. Chính trong sự kiên trì đó, chúng ta minh chứng rằng mình yêu mến Chúa vì chính Ngài, chứ không phải chỉ vì những ơn huệ Ngài ban.

Kính thưa cộng đoàn, nhìn vào bà góa trong Tin Mừng, chúng ta thấy hình ảnh của Giáo Hội, và hình ảnh của mỗi linh hồn đang lữ hành trần thế. Chúng ta là những kẻ nghèo hèn trước mặt Chúa, chúng ta có những “kẻ thù” là ma quỷ, thế gian và xác thịt đang ngày đêm tấn công. Chúng ta cần sự “minh oan”, cần ơn cứu độ. Đừng bao giờ nản lòng. Hãy nhớ rằng, nếu một vị quan tòa bất lương còn bị khuất phục bởi sự kiên trì, thì Cha trên trời, Đấng yêu thương chúng ta đến nỗi đã ban Con Một của Ngài, chắc chắn sẽ không bỏ rơi chúng ta. Lời cầu nguyện của chúng ta không bao giờ rơi vào hư không. Có thể Chúa không ban điều chúng ta muốn ngay lúc này, nhưng Ngài sẽ ban điều tốt nhất cho chúng ta vào đúng thời điểm của Ngài.

Hãy biến cuộc đời mình thành một lời cầu nguyện không ngừng. Cầu nguyện khi vui để tạ ơn, cầu nguyện khi buồn để tìm an ủi, cầu nguyện khi thành công để không kiêu ngạo, và cầu nguyện khi thất bại để không tuyệt vọng. Hãy để lời cầu nguyện trở thành hơi thở của linh hồn, nhịp đập của trái tim. Và để khi Chúa đến, dù bất cứ giờ phút nào, Ngài cũng sẽ thấy chúng ta đang tỉnh thức, đang tin tưởng và đang đợi trông với ngọn đèn đức tin cháy sáng. Ước gì câu trả lời của mỗi người chúng ta cho câu hỏi day dứt của Chúa Giêsu sẽ là: “Lạy Chúa, xin hãy đến, con vẫn đang tin và đang đợi Ngài”. Amen.

Lm. Anmai, CSsR