Thứ Tư Tuần XXXI TN : Dứt khoát để làm môn đệ

Thứ Tư Tuần XXXI Thường Niên 

 Thánh Ca-lô Bô-rô-mê-ô, giám mục (Lễ nhớ).

DỨT KHOÁT ĐỂ LÀM MÔN ĐỆ

Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo Thánh Lu-ca (Lc 14, 25-33)

Khi ấy, có rất đông người cùng đi đường với Đức Giê-su. Người quay lại bảo họ: “Ai đến với tôi mà không dứt bỏ cha mẹ, vợ con, anh em, chị em, và cả mạng sống mình nữa, thì không thể làm môn đệ tôi được. Ai không vác thập giá mình mà đi theo tôi, thì không thể làm môn đệ tôi được.

“Quả thế, ai trong anh em muốn xây một cây tháp, mà trước tiên lại không ngồi xuống tính toán phí tổn, xem mình có đủ để hoàn thành không? Kẻo lỡ ra, đặt móng rồi mà không hoàn thành được, thì mọi người thấy vậy sẽ lên tiếng chê cười mà bảo: ‘Anh ta đã khởi công xây, mà chẳng hoàn thành được.’ Hoặc có vua nào đi giao chiến với một vua khác, mà trước tiên lại không ngồi xuống bàn tính xem mình có thể đem một vạn quân ra đương đầu với đối phương dẫn hai vạn quân tiến đánh mình chăng? Nếu không đủ sức, thì khi đối phương còn ở xa, vua ấy đã phải sai sứ đi cầu hoà.

“Cũng vậy, ai trong anh em không từ bỏ hết những gì mình có, thì không thể làm môn đệ tôi được.”

DỨT KHOÁT ĐỂ LÀM MÔN ĐỆ

Chúng ta đang sống trong một thế giới đề cao sự tiện nghi, sự dễ dãi và những cam kết nửa vời. Người ta thích những gì nhanh chóng, ít tốn kém công sức nhưng lại mang về lợi nhuận cao nhất. Tư duy đó, đáng tiếc thay, đôi khi len lỏi vào cả đời sống đức tin của chúng ta. Chúng ta muốn ơn cứu độ, muốn sự bình an, muốn Nước Trời, nhưng lại ngần ngại khi phải trả giá, sợ hãi khi phải hy sinh và rụt rè trước những đòi hỏi triệt để của Tin Mừng.

Hôm nay, Phụng vụ Lời Chúa giới thiệu cho chúng ta một dung mạo tuyệt vời của thánh Ca-lô Bô-rô-mê-ô, một vị mục tử đã sống trọn vẹn sự quyết liệt của Tin Mừng. Và chính bài Tin Mừng theo thánh Lu-ca mà chúng ta vừa nghe là chiếc chìa khóa để giải mã cuộc đời thánh nhân, đồng thời là tấm gương soi chiếu lại hành trình theo Chúa của mỗi người chúng ta.

Khởi đầu đoạn Tin Mừng, thánh Lu-ca ghi lại một chi tiết rất đắt giá: “Có rất đông người cùng đi đường với Đức Giê-su.” Đám đông ấy là ai? Họ là những người hiếu kỳ, những người mong chờ phép lạ, những người hy vọng Chúa Giê-su sẽ làm một cuộc cách mạng chính trị để giải phóng dân tộc, hoặc đơn giản là những người thấy vui thì đi theo. Chúa Giê-su không hề bị ru ngủ bởi sự thành công của đám đông. Ngài không tìm kiếm những “người hâm mộ” (fans), Ngài tìm kiếm những “môn đệ” (disciples). Vì thế, Ngài quay lại và dội một gáo nước lạnh vào sự nhiệt tình nông nổi của họ bằng những lời lẽ thoạt nghe rất chói tai: “Ai đến với tôi mà không dứt bỏ cha mẹ, vợ con, anh em, chị em, và cả mạng sống mình nữa, thì không thể làm môn đệ tôi được.”

Trong nguyên ngữ, từ “dứt bỏ” hay bản dịch cũ là “ghét”, không mang ý nghĩa về cảm xúc thù hận tâm lý như chúng ta hiểu ngày nay. Trong văn hóa Semitic của người Do Thái, “ghét” là một cách nói ngoa ngữ để diễn tả sự ưu tiên tuyệt đối. Yêu Chúa đến mức mà tình yêu dành cho gia đình, cho bản thân, khi so sánh với tình yêu Chúa, thì dường như là sự hờ hững. Chúa Giê-su không dạy chúng ta bất hiếu hay vô cảm, nhưng Ngài đòi hỏi vị trí độc tôn trong trái tim người môn đệ. Nếu cha mẹ, vợ con, hay chính cái tôi ích kỷ của mình trở thành rào cản ngăn chúng ta thi hành ý Chúa, thì người môn đệ phải có can đảm chọn Chúa. Đó là một sự dứt khoát đau đớn nhưng cần thiết.

Thánh Ca-lô Bô-rô-mê-ô mà chúng ta mừng kính hôm nay là minh chứng sống động cho sự dứt khoát này. Sinh ra trong một gia đình quý tộc giàu có, là cháu của Đức Giáo Hoàng, ngài nắm trong tay quyền lực, danh vọng và tiền bạc ngay từ khi còn rất trẻ. Theo lẽ thường của người đời, ngài có thể tận hưởng một cuộc sống xa hoa, nhung lụa, một đời sống đạo đức “vừa phải” của tầng lớp quý tộc. Nhưng không, Ca-lô đã nghe thấy tiếng gọi quyết liệt của Đức Ki-tô. Ngài đã “dứt bỏ” sự êm ấm của dòng tộc để dấn thân vào công cuộc cải cách Hội Thánh đầy chông gai. Ngài dứt bỏ những yến tiệc linh đình để sống đời khổ chế, ăn chay, cầu nguyện. Ngài dứt bỏ sự an toàn của bản thân khi cơn dịch hạch tràn vào thành Milan, đi chân đất vác thánh giá giữa phố phường, bán hết gia sản để nuôi người nghèo và chăm sóc bệnh nhân khi các quan chức khác đã bỏ chạy. Nếu không có sự “dứt bỏ” triệt để như Lời Chúa dạy, làm sao có một thánh Ca-lô vĩ đại như thế?

Chúa Giê-su tiếp tục bài giảng của mình bằng hai dụ ngôn: người xây tháp và vua đi giao chiến. Cả hai dụ ngôn đều nhấn mạnh đến sự “tính toán”. Theo Chúa không phải là một phút bốc đồng cảm xúc. Đức tin không phải là một liều thuốc an thần hay một cơn say sưa nhất thời. Đức tin là một sự lựa chọn của lý trí được ân sủng soi dẫn.

Người xây tháp phải tính xem mình có đủ tiền không. Nếu không, cái tháp dang dở sẽ trở thành bia miệng cho người đời chê cười. Trong đời sống tâm linh, có biết bao “cái tháp” dang dở như vậy. Những người khởi đầu rất hăng say, tham gia mọi hội đoàn, đọc kinh rất nhiều, nhưng khi gặp một thử thách, một lời trái ý, một cơn bệnh hoạn, hay một cám dỗ về tiền bạc, họ lập tức bỏ cuộc, thậm chí quay lưng lại với Giáo hội. Họ đã đặt móng nhưng không đủ “vốn liếng” là tình yêu và sự kiên trì để hoàn thành. Vốn liếng ở đây chính là sự từ bỏ. Càng từ bỏ nhiều, vốn liếng thiêng liêng càng lớn.

Vị vua đi giao chiến phải tính xem 10 ngàn quân của mình có đấu lại 20 ngàn quân địch không. Cuộc đời người Ki-tô hữu là một cuộc chiến thiêng liêng không khoan nhượng. Kẻ thù của chúng ta không phải là con người, mà là ma quỷ, thế gian và xác thịt. Chúng ta yếu hơn kẻ thù rất nhiều. Nếu cậy vào sức mình, chúng ta cầm chắc thất bại. Sự “tính toán” khôn ngoan nhất ở đây chính là nhận ra sự yếu đuối của mình để “sai sứ đi cầu hòa”, tức là đầu hàng trước Thiên Chúa, cậy dựa hoàn toàn vào ân sủng của Ngài.

Chúa Giê-su kết luận bài giảng bằng một câu khẳng định như đóng đinh vào tâm trí: “Ai trong anh em không từ bỏ hết những gì mình có, thì không thể làm môn đệ tôi được.” Từ bỏ “hết”, chứ không phải một phần. Có những người sẵn sàng từ bỏ tiền bạc nhưng lại dính bén danh vọng. Có người từ bỏ danh vọng nhưng lại dính bén ý riêng. Có người từ bỏ ý riêng nhưng lại quá nuông chiều thân xác. Chúa muốn trọn vẹn con người chúng ta.

Nhìn vào Thánh Ca-lô Bô-rô-mê-ô, ta thấy ngài đã “tính toán” rất kỹ. Ngài tính rằng vinh hoa phú quý trần gian chỉ là phù vân, sớm nở tối tàn. Ngài tính rằng phần rỗi linh hồn của đoàn chiên mới là gia sản vĩnh cửu. Vì thế, ngài đã đầu tư tất cả cuộc đời mình vào công trình Nước Trời. Khi nạn dịch xảy ra, người ta khuyên ngài nên lánh đi để bảo toàn tính mạng – một sự tính toán khôn ngoan theo kiểu thế gian. Nhưng thánh nhân đã tính toán theo kiểu Tin Mừng: Mục tử nhân lành thì không bỏ chiên. Ngài ở lại, chấp nhận rủi ro, chấp nhận cái chết cận kề. Và chính nhờ sự liều lĩnh thánh thiện đó, ngài đã xây xong ngọn tháp thánh thiện của đời mình, trở thành tấm gương chói lọi cho hậu thế.

Ngày nay, chúng ta cũng được mời gọi để xem lại “công trình xây dựng” của đời mình. Chúng ta đang xây đời mình trên nền tảng nào? Chúng ta có đang ngồi xuống mỗi ngày, trong giờ cầu nguyện, để “tính toán” xem mình còn thiếu sót điều gì, còn dính bén điều gì cần phải cắt tỉa không? Hay chúng ta cứ xây bừa bãi, chắp vá, hôm nay thế này mai thế khác?

Làm môn đệ Chúa là chấp nhận đi vào con đường hẹp. Con đường đó đòi hỏi chúng ta phải vác thập giá. “Ai không vác thập giá mình mà đi theo tôi, thì không thể làm môn đệ tôi được.” Thập giá không chỉ là những đau khổ thụ động như bệnh tật, tai ương. Thập giá còn là những hy sinh chủ động: hy sinh thời gian xem tivi để đọc kinh chung với gia đình, hy sinh những khoản chi tiêu xa xỉ để giúp người nghèo, hy sinh cái tôi tự ái để làm hòa với người anh em. Thập giá của thánh Ca-lô là gánh nặng của trách nhiệm cải tổ một Giáo hội đang rệu rã thời bấy giờ, là sự chống đối của cả những người trong đạo, thậm chí ngài còn bị ám sát hụt. Nhưng ngài vẫn vác, vác đi theo Chúa đến cùng.

Xin Chúa, qua lời chuyển cầu của thánh Ca-lô Bô-rô-mê-ô, ban cho chúng ta ơn can đảm. Xin cho chúng ta không chỉ là những người đi theo Chúa trong đám đông ồn ào, mà là những môn đệ đích thực, biết ngồi xuống suy gẫm, biết đứng lên hành động, và biết dứt khoát từ bỏ những gì không thuộc về Thiên Chúa. Để cuối cùng, khi hành trình dương thế khép lại, chúng ta có thể tự hào vì đã hoàn thành ngọn tháp đức tin của đời mình, và được Chúa đón nhận vào Nước Trời vinh hiển.

Lm. Anmai, CSsR