Thứ Sáu Tuần IV Phục Sinh : THÁNH GIUSE THỢ

Thứ Sáu Tuần IV Phục Sinh

Đầu tháng Hoa kính Đức Mẹ, nhưng phụng vụ hôm nay nhớ Thánh Giuse Thợ

Tin Mừng: Mt 13,54-58  (Ông này không phải là con bác thợ mộc sao?)

THÁNH GIUSE THỢ

Hôm nay, khi cộng đoàn Dân Chúa quy tụ để tôn vinh Thánh Giuse, người công nhân thầm lặng của Thiên Chúa, chúng ta cùng nhau lắng nghe đoạn Tin Mừng sâu sắc và đầy nghịch lý của thánh Mátthêu. Đức Giêsu trở về quê hương Nagiarét, nơi Người đã sống ba mươi năm ẩn dật, nơi Người đã lớn lên trong sự bảo bọc của người cha nuôi là Giuse, một người thợ mộc. Khi Người bắt đầu giảng dạy trong hội đường của họ, dân chúng kinh ngạc, nhưng sự kinh ngạc đó không dẫn đến niềm tin, mà lại dẫn đến sự nghi ngờ và vấp phạm: “Bởi đâu ông ta được khôn ngoan và làm được những phép lạ như thế? Ông không phải là con bác thợ sao? Mẹ ông không phải là bà Maria sao? Anh em ông không phải là Giacôbê, Giuse, Simôn và Giuđa sao? Chị em ông không phải là những người đang sống giữa chúng ta sao? Vậy thì, ông ta lấy đâu ra tất cả những cái đó?” Chính trong những câu hỏi đầy ngờ vực này, Thánh Giuse Thợ hiện ra rõ nét nhất, không phải bằng lời nói hay hành động hùng hồn, mà bằng chính sự khiêm tốn, sự im lặng và thân phận công nhân hằng ngày của ngài, thân phận đã trở thành vật cản cho đức tin của những người đồng hương. Họ vấp phạm vì Người quá đỗi bình thường, vấp phạm vì Người là Con Bác Thợ.

Sự “vấp phạm Nagiarét” này chất chứa một bài học vô cùng quan trọng về đức tin và về phẩm giá lao động. Người Nagiarét đã phạm một sai lầm chết người: họ đánh giá Đấng Cứu Thế không dựa trên lời giảng dạy hay quyền năng của Người, mà dựa trên lý lịch trần thế, trên cái nhìn hạn hẹp về quá khứ và thân phận của Người. Đối với họ, con của một người thợ mộc thì không thể là một tiên tri, huống chi là Đấng Mêssia. Họ không thể dung hòa được giữa cái tầm thường của nghề nghiệp với cái phi thường của sự khôn ngoan thần linh. Trong suy nghĩ của họ, ơn sủng phải đến từ những nơi cao quý, từ các trường học danh tiếng, từ những gia đình quyền thế, chứ không thể nảy mầm từ bụi bặm của xưởng thợ. Giuse, người thợ mộc, đã vô tình trở thành bức tường vô hình ngăn cản đồng hương ngài nhận ra Thiên Chúa đang sống giữa họ. Cuộc đời Giuse không có gì bí ẩn, không có gì hào nhoáng; đó là một cuộc đời lao động cần mẫn, đổ mồ hôi trên từng thớ gỗ, đục đẽo từng cái ách, từng cái cày. Chính sự rõ ràng, dễ hiểu đến mức tầm thường đó lại làm cho Tin Mừng bị lu mờ.

Thánh Giuse Thợ không chỉ là một cái tên trong gia phả, ngài là hiện thân của phẩm giá lao động mà Thiên Chúa muốn cất nhắc. Ngài là người đã dạy cho Đấng Tạo Hóa nên người biết dùng tay để làm việc. Ngài đã truyền lại cho Đức Giêsu không chỉ những kỹ năng nghề nghiệp mà còn là thái độ sống, là sự tỉ mỉ, sự kiên nhẫn, sự chính trực cần có của một người thợ. Suốt ba mươi năm ẩn dật, Giuse đã biến xưởng mộc thành một ngôi trường huấn luyện Con Thiên Chúa. Công việc mộc của ngài không chỉ là phương tiện kiếm sống, mà còn là một hình thức cầu nguyện, một hành vi yêu thương. Mỗi nhát búa, mỗi đường bào, mỗi thanh gỗ được ghép lại là một lễ dâng thầm lặng lên Thiên Chúa. Qua đôi bàn tay thô ráp của Giuse, Thiên Chúa đã thánh hóa lao động chân tay, chứng minh rằng công việc không phải là hình phạt hay sự hạ cấp, mà là sự tham dự trực tiếp vào công trình sáng tạo của Ngài, là con đường để con người hoàn thiện bản thân và phục vụ tha nhân.

Điều đáng suy ngẫm là sự im lặng của Giuse, một sự im lặng lao động, đã trở thành lời giảng mạnh mẽ nhất. Trong Tin Mừng, chúng ta không nghe một lời nào của Giuse, nhưng chúng ta thấy vô số hành động: ngài nhận Maria về nhà, ngài đưa gia đình trốn sang Ai Cập, ngài tìm kiếm Đức Giêsu trong đền thờ, và ngài làm việc để nuôi dưỡng Mẹ và Con. Chính sự im lặng hành động này là nền tảng cho sự khôn ngoan mà dân Nagiarét thấy nơi Đức Giêsu. Sự khôn ngoan đó không chỉ là lý thuyết, mà là sự khôn ngoan của đời sống thực tế, của kinh nghiệm lao động, của sự vâng phục tuyệt đối đối với thánh ý Chúa qua từng biến cố đời thường. Chúng ta thường quá đề cao lời nói, quá chú trọng đến danh phận bề ngoài, mà quên mất rằng sự thánh thiện chân thật thường ẩn mình trong những hành động nhỏ bé, bền bỉ, và vô vị lợi hằng ngày, như công việc thầm lặng của một người thợ.

Sự khiêm tốn của Giuse đã định hình nên môi trường sống của Chúa Giêsu. Đức Giêsu không lớn lên trong sự giàu sang hay quyền lực, mà lớn lên trong sự khó nghèo, trong sự giản dị của một gia đình công nhân. Điều này cho chúng ta thấy rõ ràng rằng, sự vĩ đại đích thực của Nước Trời không nằm ở những giá trị vật chất mà thế gian tôn sùng, mà nằm ở sự từ bỏ, sự thanh liêm và sự dấn thân phục vụ trong hoàn cảnh của mình. Nếu Giuse là một người giàu có hay quyền quý, thì có lẽ sự vấp phạm của dân Nagiarét đã không xảy ra, nhưng Tin Mừng đã mất đi một phần ý nghĩa quan trọng nhất của nó: Thiên Chúa chọn những điều bé nhỏ, yếu kém và bị thế gian khinh miệt để thực hiện công trình cứu độ vĩ đại.

Khi suy niệm về Thánh Giuse Thợ, chúng ta phải tự hỏi: Đâu là xưởng mộc Nagiarét của tôi? Đó chính là nơi làm việc, là gia đình, là cộng đoàn của tôi. Chính tại nơi đó, tôi được mời gọi lặp lại hành động của Giuse: biến công việc thành lời cầu nguyện, biến sự chuyên cần thành lòng trung tín. Dù là người nông dân trên cánh đồng, người trí thức trên bàn giấy, người nội trợ trong bếp, hay người quản lý trong công sở, chúng ta đều là những người thợ được mời gọi cộng tác vào công trình tạo dựng và cứu chuộc của Thiên Chúa. Công việc của chúng ta không chỉ là kiếm miếng cơm manh áo, mà còn là phương tiện để chúng ta thể hiện tình yêu, sự công bằng, và sự tôn trọng đối với nhân loại.

Thánh Giuse là vị bổn mạng của Hội Thánh hoàn vũ và là gương mẫu cho tất cả các Kitô hữu đang sống giữa thế giới đầy thử thách hôm nay. Đặc biệt, ngài là niềm hy vọng của những người đang gặp khó khăn trong công việc, của những người thất nghiệp, của những người đang làm những công việc bị coi thường. Giáo Hội đã long trọng đặt ngài làm bổn mạng của các công nhân, bởi lẽ ngài hiểu rõ giá trị của đồng lương kiếm được bằng mồ hôi và nước mắt. Ngài dạy chúng ta không được nản lòng trước những công việc thầm lặng, không được tủi hổ vì thân phận lao động, mà phải luôn giữ vững phẩm giá con người và sống trọn vẹn tinh thần Tin Mừng ngay trong môi trường làm việc của mình. Giuse đã làm việc không phải chỉ bằng sức mạnh, mà bằng cả một đức tin lớn lao, một niềm tin vào sự quan phòng của Thiên Chúa.

Đối diện với sự vấp phạm của dân Nagiarét, chúng ta thấy rõ rằng, sự thiếu vắng đức tin đã làm cho họ mù quáng trước vẻ đẹp của sự giản dị. Họ bị giới hạn bởi những thành kiến xã hội, bởi sự quen thuộc tầm thường, đến nỗi không nhận ra Ngôi Lời Nhập Thể đang đứng trước mặt họ. Ngay cả khi Đức Giêsu làm phép lạ, họ vẫn quay lưng, vì phép lạ đó không phù hợp với những gì họ mong đợi ở “con bác thợ”. Bài học này vẫn còn nguyên giá trị cho chúng ta ngày nay. Chúng ta có đang vấp phạm vì sự tầm thường của đời sống hằng ngày không? Chúng ta có đang tìm kiếm Thiên Chúa chỉ ở những sự kiện lớn lao, ở những nhà thờ nguy nga, mà quên mất Ngài đang hiện diện trong lời cầu nguyện đơn sơ, trong công việc nhàm chán, trong nụ cười của người thân, và trong sự phục vụ thầm lặng không?

Thánh Giuse Thợ mời gọi chúng ta một lần nữa đặt lại vấn đề về giá trị của cuộc sống. Trong một xã hội quá chú trọng đến tốc độ, lợi nhuận, và danh vọng, chúng ta cần học lại bài học của Nagiarét: Giá trị đích thực của một con người không nằm ở tài khoản ngân hàng hay chức vị xã hội, mà nằm ở tâm hồn, ở lòng trung tín, ở sự tận tâm trong công việc, và ở tình yêu dành cho Thiên Chúa và tha nhân. Giuse đã làm tất cả những điều đó trong sự im lặng, không cần bất kỳ sự công nhận nào từ thế gian. Sự vĩ đại của Giuse là sự vĩ đại của bổn phận được chu toàn cách hoàn hảo.

Hơn nữa, Giuse là mẫu gương về một người cha. Ngài là người cha nuôi đã bảo vệ Con Thiên Chúa bằng sự lao động và bằng tình yêu thương vô bờ bến. Tình yêu thương đó được thể hiện qua việc ngài không bao giờ lùi bước trước khó khăn: từ việc phải đứng ra bảo vệ danh dự cho Maria, đến việc phải vất vả trốn sang Ai Cập, và sau đó là việc tần tảo nuôi nấng gia đình. Đối với mỗi người trong chúng ta, Giuse dạy rằng, tình yêu thương không phải là những lời nói ngọt ngào, mà là hành động cụ thể, là sự hy sinh liên tục, là việc dâng hiến sức lao động của mình để vun đắp hạnh phúc cho những người mình yêu thương.

Công việc của Giuse là công việc của sự xây dựng. Ngài xây dựng nhà cửa, đồ dùng, và quan trọng hơn, ngài xây dựng nên môi trường thánh thiện cho sự lớn lên của Đức Giêsu. Mừng lễ Thánh Giuse Thợ, chúng ta hãy nhìn lại “công trình” của đời mình. Chúng ta đang xây dựng điều gì? Chúng ta đang dùng sức lực và tài năng của mình để tạo ra cái gì? Chúng ta có đang xây dựng một nền văn hóa của sự sống và tình yêu, hay đang góp phần vào một thế giới đầy tham lam và bất công? Giuse nhắc nhở chúng ta rằng, mỗi hành động, mỗi quyết định liên quan đến công việc của chúng ta đều mang một ý nghĩa thần học sâu sắc, đều là một viên đá xây dựng cho Nước Thiên Chúa ngay tại trần gian này.

Sự kiên nhẫn và bền bỉ trong công việc của Giuse là một thách thức lớn cho tinh thần làm việc hời hợt, thích an nhàn của con người hiện đại. Giuse không bao giờ làm việc qua loa, ngài không bao giờ chấp nhận sự cẩu thả. Ngài làm việc với sự tận tâm của một nghệ nhân, bởi lẽ ngài biết rằng công việc đó là để phục vụ Chúa và gia đình. Nếu chúng ta làm việc với tinh thần đó, tức là làm việc vì yêu mến Chúa, thì mọi công việc, dù nhỏ bé và tầm thường đến đâu, cũng sẽ trở nên cao quý và đầy giá trị cứu chuộc. Công việc không còn là gánh nặng, mà là lời mời gọi mỗi ngày để trở nên giống Chúa Giêsu, Đấng đã mặc lấy thân phận con người và sống trong xưởng thợ.

Lời mời gọi của Giuse Thợ hôm nay là lời mời gọi vượt qua “sự vấp phạm Nagiarét” của chính mình. Hãy nhìn vào công việc hằng ngày của mình bằng đôi mắt của đức tin, nhận ra rằng, nơi đó có sự hiện diện của Thiên Chúa, nơi đó là con đường nên thánh của chúng ta. Đừng để những thành kiến, những định kiến xã hội, hay sự tự ti về nghề nghiệp ngăn cản chúng ta nhận ra phẩm giá vĩ đại mà Thiên Chúa đã ban cho lao động con người. Hãy tự hào về công việc mình đang làm, miễn là công việc đó chính đáng và mang lại lợi ích cho đời sống.

Xin Thánh Giuse, người công nhân thầm lặng và trung tín, cầu bầu cho chúng ta. Xin ngài ban cho chúng ta lòng yêu mến công việc, sự kiên nhẫn trong những thử thách, sự ngay thẳng trong mọi giao dịch, và trên hết, xin ngài giúp chúng ta biết biến mỗi ngày làm việc thành một bài ca tôn vinh Thiên Chúa, Đấng đã trao cho chúng ta đặc ân được cộng tác vào công trình vĩ đại của Ngài. Ngài đã bảo vệ Đức Giêsu trong xưởng thợ, xin ngài cũng bảo vệ chúng ta trong xưởng đời, để chúng ta luôn sống xứng đáng với ơn gọi nên thánh của mình, ẩn mình và chuyên cần như chính ngài.

Xin cho chúng ta luôn ghi nhớ rằng, ngay cả Đấng Cứu Thế cũng đã mang danh xưng “con bác thợ”, và chính thân phận lao động khiêm nhường đó đã trở thành một dấu chỉ của sự cứu độ. Chúng ta hãy tôn vinh Thiên Chúa không chỉ trong nhà thờ, mà còn trong mọi nơi chúng ta đặt tay vào làm việc.

Lm. Anmai, CSsR