Thứ Sáu Tuần XXVIII TN : Hãy coi chừng men pha-ri-sêu và sống trong sự thật

Thứ Sáu Tuần XXVIII Thường Niên

 Thánh Hét-vích, nữ tu; Thánh Ma-ga-ri-ta Ma-ri-a A-la-cốc, trinh nữ (Lễ nhớ tự do)

Hãy coi chừng men Pha-ri-sêu và sống trong sự thật

Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Lu-ca (Lc 12, 1-7)

Trong lúc ấy, đám đông tụ họp hàng vạn người, đến nỗi dẫm lên nhau. Bấy giờ Đức Giê-su bắt đầu nói với các môn đệ: “Anh em phải coi chừng men Pha-ri-sêu, tức là thói đạo đức giả. Không có gì che giấu mà sẽ không bị lộ ra, không có gì bí mật mà người ta sẽ không biết. Vì thế, tất cả những gì anh em nói lúc đêm hôm, sẽ được nghe giữa ban ngày; và điều anh em rỉ tai trong buồng kín, sẽ được công bố trên mái nhà.

Thầy nói cho anh em là bạn hữu của Thầy: anh em đừng sợ những kẻ giết thân xác, mà sau đó không làm gì hơn được nữa. Thầy sẽ chỉ cho anh em biết phải sợ ai: hãy sợ Đấng đã giết rồi, lại có quyền ném vào hoả ngục. Thật vậy, Thầy nói cho anh em biết: anh em hãy sợ Đấng ấy.

Năm con chim sẻ chỉ bán được hai hào, phải không? Thế mà không một con nào bị bỏ quên trước mặt Thiên Chúa. Ngay đến tóc trên đầu anh em cũng được đếm cả rồi. Anh em đừng sợ, anh em còn quý giá hơn muôn vàn chim sẻ.”

HÃY COI CHỪNG MEN PHA-RI-SÊU VÀ SỐNG TRONG SỰ THẬT

Hôm nay, giữa khung cảnh phụng vụ trang nghiêm, khi chúng ta cùng nhau chiêm ngắm Lời Chúa và nhớ đến hai vị thánh nữ tuyệt vời là thánh Hét-vích và thánh Ma-ga-ri-ta Ma-ri-a A-la-cốc, đoạn Tin Mừng theo thánh Lu-ca vang lên như một lời cảnh tỉnh mạnh mẽ nhưng cũng đầy ắp tình yêu thương trấn an của Thiên Chúa dành cho phận người nhỏ bé của chúng ta. Chúa Giê-su, Đấng thấu suốt tâm can con người, đã bắt đầu bài huấn dụ của mình không phải bằng những lời vuốt ve dễ dãi, mà bằng một lời cảnh báo nghiêm khắc về một loại vi rút tâm linh nguy hiểm có thể ăn mòn đời sống đức tin của bất kỳ ai, đó là “men Pha-ri-sêu”, tức là thói đạo đức giả. Hình ảnh đám đông chen lấn, dẫm đạp lên nhau để nghe Chúa nói tạo nên một bối cảnh đầy kịch tính, nhưng giữa sự hỗn loạn ồn ào ấy, tiếng nói của Chân Lý lại xoáy sâu vào nội tâm của các môn đệ, và qua đó, xoáy vào tâm hồn của mỗi người chúng ta đang hiện diện nơi đây.

Chúa dùng hình ảnh “men” để nói về sự lan tỏa và thẩm thấu. Chỉ một chút men thôi cũng đủ làm dậy cả khối bột. Sự giả hình cũng vậy, nó không chỉ là một hành động đơn lẻ, mà nó là một thái độ sống, một lối tư duy có sức lây lan và làm biến chất toàn bộ con người. Người Pha-ri-sêu xưa kia rất chú trọng đến hình thức bên ngoài, họ giữ luật tỉ mỉ, họ cầu nguyện nơi ngã ba đường để người ta thấy, họ bố thí để được khen ngợi. Bên ngoài họ như những mồ mả tô vôi đẹp đẽ, nhưng bên trong lại đầy xương cốt hôi hám. Sự nguy hiểm của thói đạo đức giả nằm ở chỗ nó tạo ra một khoảng cách, một sự phân liệt giữa con người thực và chiếc mặt nạ chúng ta đeo hàng ngày. Chúng ta sợ người khác đánh giá, sợ mất danh dự, sợ bị coi thường, nên chúng ta cố gắng tô vẽ cho mình một vỏ bọc đạo đức, thánh thiện, trong khi tâm hồn bên trong có thể đang mục nát vì ích kỷ, ghen ghét và tham vọng. Nhưng Chúa Giê-su khẳng định một chân lý không thể thay đổi: “Không có gì che giấu mà sẽ không bị lộ ra, không có gì bí mật mà người ta sẽ không biết.” Đây không phải là một lời đe dọa để gieo rắc nỗi sợ hãi, mà là một lời mời gọi sống trong ánh sáng của sự thật.

Mọi sự thật, dù được che đậy kỹ lưỡng đến đâu trong bóng tối của toan tính, của sự dối trá, rồi cũng sẽ được phơi bày dưới ánh mặt trời công lý của Thiên Chúa. Những lời thì thầm trong buồng kín, những âm mưu đen tối, những suy nghĩ xấu xa mà chúng ta tưởng rằng không ai hay biết, tất cả đều hiển hiện rõ ràng trước mắt Đấng Tạo Hóa. Ý thức được điều này không phải để chúng ta sống trong lo âu, nơm nớp sợ bị vạch trần, mà là để chúng ta can đảm lột bỏ những chiếc mặt nạ, sống chân thành với Chúa, với tha nhân và với chính mình. Nhìn vào tấm gương của hai vị thánh mà Giáo hội nhớ đến hôm nay, chúng ta thấy rõ vẻ đẹp của một đời sống không có “men Pha-ri-sêu”. Thánh Hét-vích, dù là một nữ công tước quyền quý, nhưng ngài không dùng địa vị đó để che đậy hay tô vẽ bản thân. Ngài đã sống một cuộc đời khiêm hạ, trút bỏ mọi vinh hoa phú quý để phục vụ người nghèo, sống đời tu trì đạm bạc. Sự thánh thiện của ngài không đến từ những bộ trang phục lộng lẫy bên ngoài, mà đến từ trái tim rực lửa yêu thương chân thật bên trong. Ngài sống thật với căn tính là con cái Chúa, không màng đến những đánh giá của thế gian.

Cũng vậy, thánh Ma-ga-ri-ta Ma-ri-a A-la-cốc, một nữ tu dòng Thăm Viếng khiêm nhu, đã được Chúa chọn để mạc khải về Thánh Tâm Chúa Giê-su. Cuộc đời ngài đầy những đau khổ, hiểu lầm, thậm chí bị coi là điên rồ, nhưng ngài chưa bao giờ giả tạo để làm đẹp lòng người đời. Ngài sống trong sự kết hiệp mật thiết với Chúa, đối diện với những đau khổ bằng một tình yêu chân thành và phó thác. Ngài đã sống đúng như lời Chúa dạy: không sợ những kẻ giết được thân xác, tức là những dư luận, những sự bách hại, những hiểu lầm, mà chỉ kính sợ một mình Thiên Chúa. Sự thật về tình yêu bao la của Thánh Tâm Chúa đã được công bố qua một con người bé nhỏ nhưng chân thật như thế. Chính đời sống của các ngài là minh chứng hùng hồn nhất cho việc loại bỏ men giả hình để trở thành tấm bánh tinh tuyền dâng lên Thiên Chúa. Quay lại với đời sống thực tế của chúng ta hôm nay, lời Chúa mời gọi chúng ta làm một cuộc kiểm thảo lương tâm sâu sắc. Có bao giờ chúng ta đi lễ, đọc kinh chỉ vì thói quen hay để người khác thấy mình đạo đức, trong khi lòng trí thì nguội lạnh, đầy toan tính? Có bao giờ chúng ta tỏ ra bác ái, rộng lượng bên ngoài nhưng trong lòng lại khinh chê người nghèo khó? Có bao giờ chúng ta đóng vai một người chồng, người vợ, người con mẫu mực trước mặt xã hội, nhưng lại sống thiếu tình thương và trách nhiệm trong gia đình?

Men Pha-ri-sêu vẫn đang len lỏi trong từng ngóc ngách của cuộc sống hiện đại. Nó biến tôn giáo thành một sân khấu trình diễn, biến các mối quan hệ thành những vở kịch xã giao. Chúa Giê-su muốn chúng ta phá vỡ sân khấu đó. Ngài muốn chúng ta sống dưới cái nhìn của Thiên Chúa chứ không phải cái nhìn của nhân loại. Khi chúng ta ý thức rằng “tóc trên đầu anh em cũng được đếm cả rồi”, rằng Thiên Chúa quan tâm đến từng chi tiết nhỏ nhặt nhất của cuộc đời ta, chúng ta sẽ không còn nhu cầu phải đóng kịch nữa. Bởi vì Chúa yêu thương con người thật của chúng ta, với cả những yếu đuối và giới hạn, miễn là chúng ta khiêm tốn thú nhận và khao khát vươn lên. Sự minh bạch trước mặt Chúa mang lại sự bình an đích thực. Chúng ta không cần phải gồng mình để giữ gìn một hình tượng hoàn hảo ảo ảnh. Chúng ta được tự do để là chính mình, một thụ tạo được yêu thương, được tha thứ và được mời gọi nên thánh. Sự sợ hãi mà Chúa Giê-su nhắc đến trong bài Tin Mừng: “Hãy sợ Đấng đã giết rồi, lại có quyền ném vào hoả ngục” là một nỗi sợ thánh thiện. Đó là lòng kính sợ Thiên Chúa, một thái độ tôn kính sâu xa giúp chúng ta tránh xa tội lỗi, không phải vì sợ trừng phạt, mà vì sợ làm tổn thương đến Đấng là Tình Yêu tuyệt đối.

Khi có lòng kính sợ Chúa, chúng ta sẽ không còn sợ người đời. Người đời có thể giết chết thân xác, có thể tước đoạt tài sản, danh dự, địa vị, nhưng họ không thể chạm đến linh hồn, không thể cướp mất niềm tin và tình yêu của chúng ta dành cho Chúa. Các thánh tử đạo, các vị thánh hiển tu như Hét-vích hay Ma-ga-ri-ta đã sống trọn vẹn chân lý này. Các ngài coi nhẹ những đe dọa của thế gian vì các ngài đã đặt trọn niềm tin vào Đấng nắm giữ sự sống đời đời. Bài học về sự quan phòng của Thiên Chúa qua hình ảnh những con chim sẻ là một lời an ủi ngọt ngào. Năm con chim sẻ giá chỉ hai hào, một cái giá quá rẻ mạt, gần như không đáng kể, thế mà không một con nào bị Thiên Chúa lãng quên. Nếu Thiên Chúa chăm sóc cho những thụ tạo nhỏ bé, rẻ tiền như thế, thì huống chi là con người, những kẻ được tạo dựng theo hình ảnh Ngài và được cứu chuộc bằng Máu Châu Báu của Đức Ki-tô. “Anh em còn quý giá hơn muôn vàn chim sẻ”. Lời khẳng định này phải là nền tảng cho sự tự tin và bình an của chúng ta. Chúng ta quý giá không phải vì tài năng, giàu có hay đạo đức giả tạo của mình, mà quý giá vì chúng ta là con cái của Cha trên trời.

Sống trong một thế giới đầy biến động, nơi mà sự thật và giả dối lẫn lộn, nơi mà các giá trị ảo lên ngôi, người Ki-tô hữu được mời gọi trở nên những chứng nhân của sự thật. Chúng ta hãy loại bỏ men cũ của sự gian tà, của thói đạo đức giả, để trở nên bột mới, tinh tuyền và chân thật. Hãy để lời nói của chúng ta đi đôi với việc làm, để bề ngoài phản chiếu trung thực vẻ đẹp bên trong. Đừng sợ bị thế gian chê cười vì sống thật, hãy sợ mình trở nên kẻ giả hình trước mặt Chúa. Hãy can đảm sống đức tin một cách triệt để, không thỏa hiệp, không màu mè. Hãy nhớ rằng, vào ngày sau hết, khi mọi bí mật được phơi bày trên mái nhà, điều còn lại duy nhất có giá trị là tình yêu chân thật chúng ta dành cho Chúa và tha nhân. Xin Chúa, qua lời chuyển cầu của thánh Hét-vích và thánh Ma-ga-ri-ta Ma-ri-a A-la-cốc, ban cho chúng ta ơn can đảm để lột bỏ những chiếc mặt nạ Pha-ri-sêu, ơn khôn ngoan để nhận ra giá trị đích thực của mình trong mắt Chúa, và ơn bình an để phó thác trọn vẹn cuộc đời trong bàn tay quan phòng đầy yêu thương của Cha trên trời. Amen.

Lm. Anmai, CSsR