Thứ Hai Tuần VIII – TN : ĐỨC TRINH NỮ MARIA, MẸ HỘI THÁNH

Thứ Hai Tuần VIII – TN

ĐỨC TRINH NỮ MARIA, MẸ HỘI THÁNH

Tin Mừng: Ga 19,25-34

MẸ ĐỨNG DƯỚI CHÂN THẬP GIÁ VÀ SỨ VỤ MẸ HỘI THÁNH

Hôm nay, khi bắt đầu những ngày đầu tiên của Mùa Thường Niên, chúng ta cùng nhau cử hành Lễ Nhớ Đức Trinh Nữ Maria, Mẹ Hội Thánh, một tước hiệu chứa đựng toàn bộ chiều sâu của mầu nhiệm cứu độ và tình yêu Thiên Chúa dành cho nhân loại. Giáo Hội đã long trọng đặt ngày lễ này ngay sau lễ Chúa Thánh Thần hiện xuống, như một lời nhắc nhở rằng, chính nơi Thập Giá, nguồn suối ân sủng và sự sống mới đã tuôn trào, và chính nơi đó, Đức Maria đã được trao ban cho toàn thể nhân loại, trở thành người mẹ thiêng liêng và là mẫu gương tuyệt hảo của mọi tín hữu. Chúng ta hướng về đỉnh đồi Canvê, không phải trong nỗi sợ hãi hay tuyệt vọng, nhưng với con mắt của niềm tin, để chiêm ngắm người Mẹ đứng lặng lẽ dưới chân Con mình, nơi mà Tin Mừng Gioan đã thuật lại một cách cô đọng nhưng chất chứa biết bao ý nghĩa thần học.

Trong đoạn Tin Mừng Gioan, tác giả đã không hề né tránh sự đối lập gay gắt giữa cảnh tượng kinh hoàng của cái chết và sự an bình nội tâm của một người Mẹ. “Gần thập giá Đức Giêsu, có Mẹ Người đứng đó”. Câu nói ngắn gọn này là trọng tâm của toàn bộ Lời Chúa hôm nay, nó không chỉ là một tường thuật lịch sử mà còn là một mặc khải thần học. Đức Maria không ngồi gục, không bỏ chạy, không kêu la trong sự hỗn loạn của đám đông thù địch hay sự sợ hãi của những người môn đệ đã bỏ đi, mà Mẹ “đứng đó”. Hành động “đứng” này, trong ngôn ngữ Kinh Thánh, biểu thị sự kiên vững, sự hiện diện trọn vẹn, và lòng trung tín tuyệt đối. Đó là sự kiên cường của người nữ đã từng thốt lên lời “Xin Vâng” tại Nazareth, giờ đây tiếp tục thưa “Vâng” trong sự im lặng của đau khổ tột cùng. Mẹ đứng đó để hiệp thông trọn vẹn với hy tế của Con mình, Mẹ đứng đó để chứng kiến tận mắt sự hoàn tất của kế hoạch cứu độ mà Mẹ đã góp phần khởi đầu. Thử hỏi, có đau khổ nào hơn khi người mẹ phải nhìn thấy con mình bị đóng đinh một cách tàn bạo nhất? Thế nhưng, Đức Maria đã biến sự đau khổ cá nhân thành sự hiến dâng thánh thiêng, biến thập giá thành bàn thờ nơi Mẹ dâng cả Con và cả chính bản thân mình. Sự đứng đó của Mẹ là một bài giảng không lời về sức mạnh của đức tin, về ý nghĩa của sự chịu đựng trong niềm hy vọng, và về sự vâng phục đến cùng trước thánh ý Thiên Chúa.

Đức Maria đã được ban cho một vị trí độc nhất vô nhị trong lịch sử cứu độ. Nếu Eva đứng bên cây sự sống trong vườn Địa Đàng để đưa tay hái trái cấm, dẫn đến sự sa ngã và cái chết cho nhân loại, thì Đức Maria, Mẹ Mới, đã đứng bên cây Thập Giá, cây sự sống mới, để dâng lên Con mình, chính là Hoa trái Cứu Độ, mang lại ơn tha thứ và sự sống đời đời. Sự hiện diện của Mẹ tại Canvê không phải là tình cờ, mà là sự hoàn tất của lời tiên tri. Lưỡi gươm mà cụ Simêon đã loan báo sẽ đâm thấu tâm hồn Mẹ giờ đây đã thực sự xuyên qua, nhưng chính nhờ nhát đâm ấy, tâm hồn Mẹ đã trở thành máng thông ơn phúc và là nguồn an ủi cho tất cả những ai chịu đau khổ. Người mẹ này, ngay cả trong những khoảnh khắc cuối cùng của Con mình, vẫn là hiện thân của Giáo Hội đang tỉnh thức, đang cầu nguyện, và đang hoàn toàn tin tưởng vào quyền năng phục sinh của Thiên Chúa, dẫu cho cái chết có vẻ như là chiến thắng cuối cùng.

Giữa cơn hấp hối và nỗi đau thể xác không thể tả xiết, Chúa Giêsu đã thực hiện một hành vi yêu thương và trao ban vĩ đại. Người nhìn thấy Mẹ và người môn đệ yêu dấu đứng đó, và Người đã thốt lên lời trăn trối thiêng liêng: “Thưa Mẹ, đây là con của Mẹ!” rồi quay sang người môn đệ: “Đây là Mẹ của con!” Đây không chỉ là một sự sắp xếp nhân sự để lo lắng cho Mẹ sau khi Chúa Giêsu qua đời. Điều đó là quá tầm thường so với khung cảnh Thập Giá. Đây là một mạc khải, một testament, một sự khai sinh. Chính tại giờ phút đó, Chúa Giêsu đã công bố tước hiệu Mẹ Hội Thánh cho Đức Maria một cách long trọng nhất. Người môn đệ được Chúa yêu mến, tức là Gioan, tượng trưng cho mọi môn đệ, cho toàn thể Hội Thánh, cho mỗi người tín hữu chúng ta. Khi trao Đức Maria cho Gioan, Chúa Giêsu đã trao Mẹ cho mọi người, cho toàn thể nhân loại đã được cứu chuộc bằng Máu Thánh Người.

Tước hiệu Mẹ Hội Thánh không phải là một danh hiệu mỹ miều được ban tặng sau này, mà nó được khắc ghi bằng máu và nước chảy ra từ cạnh sườn Chúa. Mẹ Hội Thánh là Mẹ của những người đã được sinh ra từ cái chết của Con Mẹ, là Mẹ của những chi thể được nối kết vào Thân Thể Mầu Nhiệm là Chúa Kitô. Chúng ta được mời gọi để trở nên người môn đệ yêu dấu, không chỉ qua tình cảm, mà qua hành động đón nhận và vâng phục. Chúa Giêsu muốn chúng ta nhìn lên Đức Maria không chỉ như một nhân vật thánh thiện trong quá khứ, mà là người Mẹ đang hoạt động, đang đồng hành và đang chuyển cầu cho chúng ta trong hiện tại. Tình mẫu tử của Mẹ không bị giới hạn bởi không gian hay thời gian; nó bao trùm mọi linh hồn được kêu gọi vào sự sống mới trong Chúa Kitô. Mẹ đã sinh ra Đầu, nay Mẹ sinh ra các chi thể. Mẹ đã là Mẹ của Đấng Cứu Độ, nay Mẹ là Mẹ của những người được cứu độ.

Khi Chúa Giêsu nói với Gioan: “Đây là Mẹ của con!”, đó là một mệnh lệnh thiêng liêng, một lời mời gọi sâu sắc. Và phản ứng của Gioan là câu trả lời của Hội Thánh: “Và từ giờ đó, người môn đệ rước bà về nhà mình.” Hành động “rước bà về nhà mình” mang ý nghĩa không chỉ là sự chăm sóc vật chất, mà quan trọng hơn, là sự đón nhận Mẹ vào trong đời sống thiêng liêng sâu thẳm nhất. “Ngôi nhà” của người môn đệ chính là tâm hồn, là đời sống đức tin, là cộng đoàn, là Hội Thánh. Đón Mẹ Maria về nhà mình nghĩa là gì? Đó là đón nhận đức tin kiên cường của Mẹ, là bắt chước lòng vâng phục trọn vẹn của Mẹ, là học hỏi sự thinh lặng chiêm niệm của Mẹ, và là chia sẻ sự đồng cảm của Mẹ đối với những đau khổ của Chúa Kitô và nhân loại. Nếu chúng ta tự nhận mình là người môn đệ được Chúa yêu mến, thì chúng ta phải mở rộng tâm hồn mình để Đức Maria có thể ngự trị ở đó, giúp chúng ta lớn lên trong tình yêu và sự hiểu biết về Con Mẹ.

Sự đón nhận này là một hành vi của đức tin, bởi vì Đức Maria chính là hình ảnh hoàn hảo nhất của Hội Thánh. Mẹ là người đầu tiên lắng nghe Lời Chúa, tin vào Lời Chúa, và cưu mang Lời Chúa. Mẹ đã mang Chúa Giêsu đến với thế giới, và nay Mẹ tiếp tục mang Chúa Giêsu đến với mỗi chúng ta qua sự chuyển cầu và gương mẫu của Mẹ. Hội Thánh được sinh ra trong niềm tin và niềm hy vọng giữa sự đau khổ. Hội Thánh là một cộng đoàn của những người đứng vững dưới chân thập giá, không chạy trốn khổ đau, mà biến khổ đau thành suối nguồn của sự sống và tình yêu. Đức Maria dạy chúng ta bài học về sự gắn bó vô điều kiện với Chúa Kitô, không chỉ trong vinh quang mà cả trong những giờ phút tăm tối nhất. Mẹ là ngai tòa Khôn Ngoan, nơi chúng ta học được rằng con đường duy nhất dẫn đến vinh quang Phục Sinh là con đường của Thập Giá.

Sau lời trăn trối về tình mẫu tử, Tin Mừng tiếp tục với chi tiết về sự hoàn tất. “Sau đó, Đức Giêsu biết mọi sự đã hoàn tất, để lời Kinh Thánh được ứng nghiệm, Người nói: ‘Tôi khát’.” Lời “Tôi khát” của Chúa Giêsu không chỉ là nỗi khát vật chất mà còn là nỗi khát khao mãnh liệt đối với linh hồn nhân loại, khát khao hoàn tất công trình cứu độ. Sau khi uống giấm chua, Người thốt lên: “Thế là đã hoàn tất!” và trút hơi thở cuối cùng. Cái chết của Chúa Giêsu là đỉnh điểm của tình yêu và sự hiến dâng. Nhưng câu chuyện về sự khai sinh Hội Thánh và vai trò của Đức Maria không dừng lại ở đó. Nó chuyển sang một mầu nhiệm mới, mầu nhiệm về Máu và Nước.

Để xác nhận cái chết của Chúa Giêsu và để hoàn thành ý nghĩa tiên tri của Thánh Kinh, một người lính đã lấy giáo đâm vào cạnh sườn Người, và lập tức “Máu cùng Nước chảy ra”. Đây là một chi tiết mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc, một lời tuyên bố mạnh mẽ về sự khai sinh của Hội Thánh và các Bí Tích. Máu tượng trưng cho Bí Tích Thánh Thể, nguồn mạch và chóp đỉnh của đời sống Kitô giáo, nơi chúng ta được hiệp thông với Hy Tế Thập Giá. Nước tượng trưng cho Bí Tích Thanh Tẩy (Rửa Tội), nơi chúng ta được sinh lại trong Chúa Thánh Thần, được tẩy sạch tội lỗi và trở thành chi thể của Chúa Kitô. Đức Maria, Mẹ Hội Thánh, đứng đó, chứng kiến nguồn suối sự sống mới này tuôn trào từ Trái Tim bị đâm thấu của Con mình. Mẹ là nhân chứng đầu tiên của sự khai sinh Hội Thánh bằng Máu và Nước. Mẹ là người phụ nữ duy nhất đứng bên cây Thập Giá, chứng kiến mầu nhiệm vĩ đại này, và Mẹ trở thành người bảo trợ, người đỡ đầu cho những ai được tái sinh từ dòng suối ân sủng ấy.

Sự kiện Máu và Nước chảy ra từ cạnh sườn Chúa Giêsu gợi lên hình ảnh của người phụ nữ đầu tiên, Eva, được tạo thành từ xương sườn của Adam đang ngủ say. Chúa Giêsu là Adam Mới; cái chết trên Thập Giá là giấc ngủ thần linh của Người; và từ cạnh sườn Người, Hội Thánh đã được sinh ra. Đức Maria đứng đó như người Mẹ của Hội Thánh mới sinh, như người Mẹ đã chịu đựng cơn đau chuyển dạ để nhìn thấy con mình (Hội Thánh) được chào đời. Đây là một sự hiệp thông đau khổ đã trở thành sự hiệp thông vinh quang.

Chúng ta cử hành Lễ Nhớ Đức Maria, Mẹ Hội Thánh, để nhắc nhở nhau rằng, trong mọi hoàn cảnh của đời sống, chúng ta luôn có một người Mẹ thiêng liêng đang quan tâm, đang cầu bầu, và đang dẫn dắt. Công đồng Vatican II đã long trọng khẳng định vai trò của Mẹ Maria trong mầu nhiệm Chúa Kitô và Hội Thánh. Mẹ là mẫu mực của đức tin và đức ái. Mẹ dạy chúng ta cách thức lắng nghe Lời Chúa, suy niệm trong lòng, và đem ra thực hành. Mẹ là người phụ nữ của Lời, người phụ nữ của sự thinh lặng, người phụ nữ của sự phục vụ. Khi chúng ta đối diện với những thử thách, những thập giá riêng của đời mình, chúng ta hãy nhìn lên Đức Maria, người Mẹ đã đứng vững, và xin Mẹ ban cho chúng ta sức mạnh để không bao giờ chạy trốn khỏi thập giá, nhưng biết đón nhận nó như con đường dẫn đến sự sống.

Sứ vụ Mẹ Hội Thánh của Đức Maria là một sứ vụ liên tục. Mẹ không chỉ là Mẹ của Hội Thánh trong quá khứ, mà Mẹ còn là Mẹ của Hội Thánh đang hành trình trong hiện tại và trong tương lai. Nơi đâu có người tín hữu đang đau khổ, nơi đâu có sự hiệp nhất đang bị đe dọa, nơi đâu có sứ vụ rao giảng Tin Mừng đang gặp khó khăn, thì nơi đó có sự hiện diện âm thầm và quyền năng của Đức Maria, Mẹ Hội Thánh. Mẹ che chở Hội Thánh bằng tà áo Mẹ, Mẹ cầu nguyện cho Hội Thánh bằng lời kinh không ngơi. Mẹ là dấu chỉ chắc chắn của niềm hy vọng và sự an ủi. Khi chúng ta rước Mẹ về nhà mình, chúng ta rước về sự bình an, sự thánh thiện, và sự hiệp thông sâu sắc với mầu nhiệm Chúa Kitô.

Vì thế, mỗi lần chúng ta đọc kinh Kính Mừng, chúng ta không chỉ nhớ đến lời thưa “Xin Vâng” tại Nazareth, mà còn nhớ đến cái “Đứng” kiên cường tại Canvê. Chúng ta hãy xin Đức Maria giúp chúng ta trở thành những môn đệ đích thực của Chúa Giêsu, những người sẵn sàng rước Mẹ về nhà mình, nghĩa là sẵn sàng để Mẹ dạy dỗ và uốn nắn đời sống của chúng ta theo gương của Chúa Giêsu. Hãy để Mẹ trở thành người bạn đồng hành trong cuộc hành trình đức tin, là người Mẹ chăm sóc và bảo vệ chúng ta khỏi mọi cạm bẫy của thế gian.

Mầu nhiệm Thập Giá và sự trao ban mẫu tử là trọng tâm của Tin Mừng hôm nay. Chúng ta kết thúc bài suy niệm này bằng lời cầu nguyện đơn sơ nhưng chân thành, xin Đức Maria, Mẹ Hội Thánh, là nguồn sức mạnh và niềm an ủi của chúng ta, giúp chúng ta luôn trung thành với Chúa Giêsu, Con Mẹ, và luôn sống xứng đáng là chi thể của Hội Thánh, cộng đoàn được sinh ra từ Máu và Nước của Đấng Cứu Độ. Xin Mẹ Maria hướng dẫn chúng ta tiến bước trong niềm hy vọng, để một ngày kia, chúng ta được chung hưởng vinh quang Phục Sinh với Chúa Kitô, cùng với Mẹ trên thiên quốc.

Lm. Anmai, CSsR