Thứ Tư Tuần 5 Mùa Chay : CHÚA ĐÃ XUỐNG THẾ LÀM NGƯỜI VÀ MẸ ĐÃ NÓI LỜI XIN VÂNG

THỨ TƯ: LỄ TRUYỀN TIN 

Tin Mừng: Lc 1,26-38

CHÚA ĐÃ XUỐNG THẾ LÀM NGƯỜI VÀ MẸ ĐÃ NÓI LỜI XIN VÂNG

Kính thưa quý ông bà và anh chị em, hôm nay, Giáo hội hân hoan cử hành Lễ Truyền Tin, một Lễ Trọng ghi dấu khoảnh khắc quyết định và thiêng liêng nhất trong lịch sử cứu độ nhân loại. Đây không chỉ là một biến cố cá nhân trong đời sống của Đức Trinh Nữ Maria, mà còn là bản lề vĩ đại chuyển giao từ Giao Ước Cũ sang Giao Ước Mới, là lúc Ngôi Lời Thiên Chúa ngỏ lời và Ngôi Lời đã thực sự nhập thể. Tin Mừng thánh Luca, đoạn 1, từ câu 26 đến 38, mở ra cho chúng ta một bức tranh tuyệt vời về sự can thiệp của Thiên Chúa, sự khiêm nhường tuyệt đối của con người, và sức mạnh biến đổi của ân sủng. Chúng ta cùng nhau đi sâu vào từng chi tiết, từng lời đối đáp trong đoạn Tin Mừng này để cảm nghiệm trọn vẹn mầu nhiệm cao cả này.

Sự kiện bắt đầu tại Na-da-rét, một thành Galilê tầm thường và ít được nhắc đến, nhưng chính nơi đây, Thiên Chúa lại chọn làm bệ phóng cho kế hoạch vĩ đại của Ngài. “Thiên Chúa sai sứ thần Gáp-ri-en đến một trinh nữ đã đính hôn với một người tên là Giu-se, thuộc nhà Đa-vít; trinh nữ ấy tên là Ma-ri-a.” Việc chọn Maria là một cô gái nghèo khó, đến từ một nơi không có gì nổi bật, đã chứng tỏ rằng Thiên Chúa không nhìn theo vẻ bề ngoài hay quyền lực trần thế. Ngài nhìn vào trái tim, nhìn vào sự thuần khiết và lòng khiêm tốn. Maria được giới thiệu là “trinh nữ,” một tước hiệu không chỉ nói lên sự toàn vẹn về thể xác mà còn về tinh thần. Việc nàng đã đính hôn với Giuse, thuộc dòng dõi Đa-vít, đảm bảo cho sự nối kết của Hài Nhi Giêsu với lời hứa cứu độ của Cựu Ước, làm ứng nghiệm các lời tiên tri. Sự kiện này diễn ra trong bóng tối của sự khiêm tốn, xa lánh mọi ánh hào quang của thế gian, để chúng ta thấy rõ rằng ân sủng Chúa hoạt động cách kín đáo và âm thầm.

Và rồi, lời chào huyền nhiệm đã vang lên: “Kính chào Bà, người đầy ân sủng, Đức Chúa ở cùng Bà!” Lời chào này vượt xa nghi thức xã giao thông thường. Sứ thần đã không gọi Maria bằng tên, mà bằng một tước hiệu: Kharitomene, có nghĩa là “người đã được đổ đầy ân sủng.” Đây là một định nghĩa về căn tính của Maria trước mặt Thiên Chúa, một tình trạng không phải do công trạng riêng của nàng mà là một quà tặng nhưng không từ Thiên Chúa. Ngài là người “đầy ân sủng” ngay từ đầu, được Thiên Chúa chuẩn bị đặc biệt cho sứ mệnh làm Mẹ Ngôi Lời. Lời xác nhận “Đức Chúa ở cùng Bà” không phải là một lời chúc, mà là sự xác nhận về sự hiện diện sống động và mãnh liệt của Thiên Chúa trong cuộc đời Maria, một sự hiện diện đã làm cho nàng trở nên xứng đáng và khả thi cho sứ mệnh cao cả.

Maria, theo Tin Mừng, lại bối rối trước lời chào này, “và tự hỏi lời chào như vậy có ý nghĩa gì.” Sự bối rối này không phải là sự nghi ngờ, mà là sự ý thức sâu sắc về sự khác biệt giữa bản thân mình và ơn gọi được trao ban. Đó là dấu chỉ của lòng khiêm nhường đích thực. Người khiêm nhường không dễ dàng đón nhận lời khen ngợi hay tước vị cao quý, mà luôn tự xét mình và đặt câu hỏi về ý định của Thiên Chúa. Sự bối rối của Maria là tiếng vang của mọi tâm hồn thánh thiện khi đối diện với sự vĩ đại và yêu thương vô biên của Thiên Chúa.

Sau lời trấn an, sứ thần Gáp-ri-en bắt đầu công bố mầu nhiệm. “Này đây, Bà sẽ thụ thai, sinh hạ một con trai, và đặt tên là Giê-su. Người sẽ nên cao cả, và sẽ được gọi là Con Đấng Tối Cao. Đức Chúa là Thiên Chúa sẽ ban cho Người ngai vàng vua Đa-vít, tổ tiên Người. Người sẽ cai trị nhà Gia-cóp đến muôn đời, và triều đại Người sẽ vô tận.” Lời công bố này chứa đựng toàn bộ thần học về căn tính của Chúa Giêsu. Ngài là: Giêsu (Cứu Chúa), Con Đấng Tối Cao (thần tính), và là Đấng Thừa Kế ngai vàng Đa-vít (vương quyền và nhân tính, hoàn thành lời hứa Mê-si-a). Đây là sự khẳng định tuyệt đối về quyền năng và lòng trung tín của Thiên Chúa đối với Dân Người. Maria được mời gọi trở thành Mẹ của vị Vua Hằng Sống, Đấng mà triều đại Ngài sẽ không bao giờ kết thúc.

Trước lời công bố trọng đại đó, Maria đã hỏi một câu hỏi mang tính chất quyết định: “Việc ấy sẽ xảy ra cách nào, vì tôi không biết đến việc vợ chồng?” Câu hỏi này là trung tâm của sự kiện. Nó khác với câu hỏi của Zacaria trong đền thờ, vốn là một sự nghi ngờ. Câu hỏi của Maria là một lời thưa “Xin Vâng” có điều kiện, một lời xin được biết cách thức để chu toàn ý muốn của Thiên Chúa mà không đi ngược lại với lời khấn trọn đời trinh khiết của mình. Nó cho thấy Maria hoàn toàn tự nguyện dâng hiến cả hồn lẫn xác cho Thiên Chúa.

Và rồi, sứ thần đã vén mở bức màn mầu nhiệm, giải thích về hoạt động của Chúa Thánh Thần: “Thánh Thần sẽ ngự xuống trên Bà, và quyền năng Đấng Tối Cao sẽ rợp bóng trên Bà. Vì thế, Đấng Thánh sắp sinh ra sẽ được gọi là Con Thiên Chúa.” Mầu nhiệm Nhập Thể là công trình thuần túy của Chúa Thánh Thần. Ngôi Lời Thiên Chúa sẽ được hình thành trong cung lòng Maria không do sức mạnh loài người, mà do sức mạnh sáng tạo của Thần Khí Thiên Chúa, như đã từng “bay lượn trên mặt nước” lúc khởi nguyên tạo dựng. Sự “rợp bóng” này gợi nhớ đến sự hiện diện của Thiên Chúa trong lều hội ngộ của Cựu Ước (Đền Thờ), biến Maria thành một Đền Thờ sống động, nơi Thiên Chúa ngự trị.

Để củng cố đức tin cho Maria, sứ thần còn đưa ra một dấu chỉ cụ thể: “Kìa bà Ê-li-sa-bét, người họ hàng với Bà, tuy già rồi, mà cũng đang cưu mang một người con trai. Ai bảo bà ấy là hiếm hoi, thế mà nay đã đến tháng thứ sáu rồi. Vì đối với Thiên Chúa, không có gì là không thể làm được.” Phép lạ của bà Ê-li-sa-bét là bằng chứng sống động, hữu hình về quyền năng vượt trội của Thiên Chúa, chuẩn bị tâm hồn Maria để đón nhận một mầu nhiệm thậm chí còn lớn lao hơn: Thiên Chúa Nhập Thể.

Và khoảnh khắc tuyệt vời nhất đã đến, lời thưa của Maria, một lời thưa ngắn gọn nhưng mang sức nặng của cả lịch sử: “Vâng, tôi đây là nữ tỳ của Chúa, xin Chúa cứ thực hiện cho tôi như lời sứ thần nói.” Đây là tiếng “Xin Vâng” vô điều kiện, là sự từ bỏ hoàn toàn ý riêng để đón nhận trọn vẹn ý muốn của Thiên Chúa. Maria tự nhận mình là “nữ tỳ của Chúa” (doule Kyriou), một người tôi tớ sẵn sàng phục vụ và vâng lời tuyệt đối. Nếu tội nguyên tổ của con người bắt nguồn từ một lời “Không” (của Evà) đối với ý muốn Thiên Chúa, thì ơn cứu độ của nhân loại lại bắt nguồn từ lời “Xin Vâng” khiêm tốn của Maria. Lời Vâng này đã mở cổng trời và đưa Thiên Chúa vào cõi trần gian.

Mầu nhiệm Truyền Tin, vì thế, không chỉ là chuyện quá khứ mà còn là Lời Sống Động soi sáng cho cuộc đời chúng ta. Nó dạy chúng ta những bài học vô giá về đức tin, sự khiêm nhường và việc chu toàn ơn gọi cá nhân.

Trước hết, bài học về ân sủng và sự khiêm nhường. Maria được chọn vì Ngài “đầy ân sủng,” nhưng ân sủng ấy lại nở hoa trong lòng khiêm nhường tột cùng. Maria không tự coi mình là người đặc biệt; nàng bối rối vì không hiểu tại sao lời chào cao quý lại dành cho mình. Điều này nhắc nhở mỗi người chúng ta: Thiên Chúa ban ơn không phải vì chúng ta xứng đáng, mà vì lòng thương xót của Ngài. Và cách tốt nhất để đón nhận và làm cho ân sủng sinh hoa kết trái là sống trong thái độ của một “nữ tỳ,” một người tôi tớ sẵn sàng phục vụ và biết mình nhỏ bé trước Đấng Toàn Năng. Khi chúng ta càng khiêm nhường, chúng ta càng trở nên rỗng lòng, và không gian trong tâm hồn chúng ta càng rộng lớn để Thiên Chúa ngự trị. Lời Vâng của Maria không phải là một sự thụ động, mà là một hành vi đức tin chủ động và can đảm.

Thứ hai, bài học về sự lắng nghe và phân định. Maria không đón nhận ngay, nhưng Ngài đã hỏi: “Việc ấy xảy ra cách nào?” Ngài cần một sự rõ ràng để có thể thực thi trọn vẹn ý Chúa. Điều này chỉ ra rằng, đức tin không phải là sự mù quáng hay vâng phục vô lý. Đức tin là sự đối thoại, là việc lắng nghe Lời Chúa trong tâm hồn, và là sự tìm kiếm ánh sáng của Chúa Thánh Thần để hiểu được ý muốn Ngài. Trong cuộc sống bận rộn và đầy rẫy tiếng ồn hôm nay, chúng ta có còn dành thời gian để lắng nghe “tiếng sứ thần” Gáp-ri-en trong tâm hồn mình? Hay chúng ta đã quá vội vàng, quá tự mãn, đến nỗi bỏ qua những lời mời gọi thầm kín và huyền nhiệm của Thiên Chúa?

Thứ ba, bài học về quyền năng biến đổi của Chúa Thánh Thần. Mầu nhiệm Nhập Thể chỉ có thể xảy ra nhờ “Thánh Thần sẽ ngự xuống trên Bà.” Thần Khí là tác nhân làm cho điều không thể trở nên có thể. Khi chúng ta đối diện với những thử thách lớn lao, những sứ mệnh dường như vượt quá sức lực của mình, chúng ta cần nhớ đến lời hứa này. Thiên Chúa không bao giờ đòi hỏi chúng ta làm điều gì mà không ban cho chúng ta khả năng và sức mạnh để thực hiện điều đó. Giống như Maria, chúng ta phải mở lòng đón nhận Chúa Thánh Thần để Ngài làm phép lạ, biến đổi sự yếu đuối của nhân loại thành sức mạnh của Thiên Chúa. Đây là nền tảng của mọi đời sống thánh thiện và mọi hành vi truyền giáo.

Thứ tư, bài học về sự dấn thân vô điều kiện cho kế hoạch của Thiên Chúa. Maria chấp nhận một gánh nặng khổng lồ: trở thành Mẹ của Đấng Mê-si-a trong bối cảnh văn hóa Do Thái đầy khắt khe, nơi mà việc thụ thai ngoài hôn nhân chính thức có thể dẫn đến sự sỉ nhục và nguy hiểm tính mạng. Lời “Xin Vâng” của Ngài không phải là một sự dễ dàng, mà là một sự mạo hiểm đức tin, một sự chấp nhận đau khổ và rủi ro vì tình yêu Thiên Chúa. Trong cuộc đời chúng ta, có những lúc Thiên Chúa mời gọi chúng ta thực hiện những điều đi ngược lại với logic thế gian, với sự an toàn cá nhân, hoặc với ý muốn của những người xung quanh. Lời thưa của Maria là mẫu gương cho chúng ta về lòng can đảm thiêng liêng để chọn ý Chúa, ngay cả khi con đường đó đầy chông gai và thử thách.

Sự kiện Truyền Tin cũng là sự kiện của niềm hy vọng bất diệt. Lời tiên tri được thực hiện, lời hứa cứu độ được bắt đầu. Đức Giêsu, Đấng Emmanuel (Thiên Chúa ở cùng chúng ta), đã thực sự bước vào lịch sử con người. Từ khoảnh khắc Maria thưa “Xin Vâng,” thế giới đã thay đổi. Nỗi sợ hãi được thay thế bằng niềm vui, sự xa cách được thay thế bằng sự gần gũi của Thiên Chúa. Maria là Mẹ của hy vọng, bởi vì trong lòng Ngài, Đấng cứu độ đã nảy sinh. Khi chúng ta cảm thấy tuyệt vọng, bị gánh nặng cuộc sống đè nén, chúng ta hãy nhìn về Maria, người đã cưu mang Ánh Sáng của thế gian trong bóng tối.

Thưa quý vị, Maria là hiện thân sống động của sự sẵn sàng của con người để đón nhận Thiên Chúa. Ngài là tấm gương của một đời sống hoàn toàn hướng về Thiên Chúa. Mỗi lần chúng ta đọc kinh Kính Mừng, chúng ta lặp lại lời chào của sứ thần Gáp-ri-en và lời tán dương của Ê-li-sa-bét. Việc này phải là sự nhắc nhở thường xuyên về việc chúng ta cũng được mời gọi để trở thành nơi Thiên Chúa ngự trị, để cưu mang Chúa Giêsu trong lòng và mang Ngài đến cho thế giới. Chúng ta được mời gọi để biến mỗi ngày của mình thành một ngày “Truyền Tin” cá nhân, nơi chúng ta lắng nghe Lời Chúa, phân định ý Chúa, và can đảm thưa lên lời “Xin Vâng.”

Lời “Xin Vâng” của Maria không kết thúc tại Na-da-rét. Nó kéo dài qua hành trình vất vả đến thăm bà Ê-li-sa-bét, qua sự ra đời nghèo khó tại Bê-lem, qua việc chạy trốn sang Ai Cập, qua những năm tháng sống đời ẩn dật, và đỉnh điểm là dưới chân Thập Giá. Cuộc đời Maria là một chuỗi dài của sự Vâng Phục Tình Yêu. Tình yêu của Maria đã được thử luyện và tinh luyện qua từng biến cố, chứng minh rằng sự cam kết với Thiên Chúa không phải là một khoảnh khắc cảm xúc thoáng qua, mà là một quyết định sống còn, xuyên suốt cả cuộc đời.

Chúng ta, những người con cái của Maria và là môn đệ của Chúa Giêsu, hãy tự hỏi: Lời “Xin Vâng” của chúng ta hôm nay là gì? Phải chăng đó là chấp nhận một công việc khó khăn nhưng lương thiện, tha thứ cho người đã xúc phạm mình, chịu đựng một căn bệnh với lòng kiên nhẫn, hay kiên trì nuôi dưỡng đức tin cho con cái mình? Dù lớn hay nhỏ, mỗi lời “Xin Vâng” được dâng lên trong đức tin đều là một sự tiếp nối mầu nhiệm Nhập Thể trong thế giới này. Mỗi người chúng ta, trong ơn gọi riêng của mình, đều được Thiên Chúa mời gọi trở thành nơi Thánh Thần ngự trị và là khí cụ để Ngôi Lời tiếp tục nhập thể trong lịch sử nhân loại.

Chúng ta cần suy niệm sâu sắc về sự khác biệt giữa Maria và Evà. Evà đã chọn nghe lời cám dỗ và đặt ý riêng lên trên ý Thiên Chúa, dẫn đến tội lỗi và sự chết. Maria, Evà Mới, đã chọn lắng nghe Lời Chúa và đặt ý Thiên Chúa lên trên ý riêng, dẫn đến ơn cứu độ và sự sống. Maria là gương mẫu cho chúng ta về quyền tự do đích thực: sự tự do không phải là làm những gì mình muốn, mà là chọn làm những gì Thiên Chúa muốn. Chỉ khi chọn ý Chúa, chúng ta mới tìm thấy niềm vui và sự an bình trọn vẹn.

Hơn nữa, mầu nhiệm Truyền Tin mời gọi chúng ta tôn trọng và bảo vệ sự sống con người ngay từ khoảnh khắc đầu tiên. Khi Maria thưa “Xin Vâng,” Ngôi Lời đã trở thành xác phàm, một phôi thai nhỏ bé trong cung lòng của Ngài. Cuộc đời của Đấng Cứu Thế bắt đầu từ đó. Điều này cho thấy giá trị thiêng liêng và bất khả xâm phạm của mọi sự sống, ngay từ khi mới tượng hình. Maria trở thành mẫu mực cho mọi người mẹ, cho mọi gia đình và cho toàn thể xã hội về việc trân trọng món quà sự sống mà Thiên Chúa ban tặng.

Ngày hôm nay, Lễ Truyền Tin nhắc nhở chúng ta về sứ mệnh truyền giáo. Sau khi thưa “Xin Vâng,” Maria lập tức lên đường thăm viếng bà Ê-li-sa-bét. Ngài không giữ Ngôi Lời cho riêng mình, mà mang Chúa Giêsu đến cho người khác. Cuộc viếng thăm đó là hành động truyền giáo đầu tiên của Giáo hội, nơi mà Chúa Giêsu, trong cung lòng Maria, đã làm cho Gioan Tẩy Giả (cũng còn là phôi thai) nhảy mừng. Chúng ta cũng được mời gọi, sau khi đón nhận Chúa Giêsu trong Thánh Thể hay trong lời cầu nguyện, phải tức tốc mang niềm vui của sự hiện diện Ngài đến cho gia đình, cho cộng đoàn, và cho thế giới.

Chúng ta hãy cầu xin Đức Trinh Nữ Maria, Mẹ Thiên Chúa và là gương mẫu của đức tin, giúp chúng ta biết can đảm và khiêm nhường để lặp lại lời “Xin Vâng” của Mẹ trong mọi hoàn cảnh của cuộc sống. Xin Mẹ dạy chúng ta biết lắng nghe tiếng Chúa, biết mở lòng đón nhận Thánh Thần, và biết dâng hiến cuộc đời mình như một lễ vật tinh tuyền cho vinh quang Thiên Chúa. Lễ Truyền Tin không phải là một sự kiện đã kết thúc, mà là một mầu nhiệm đang tiếp diễn trong đời sống của mỗi tín hữu. Chúa vẫn đang ngỏ lời, và Ngài vẫn đang chờ đợi lời “Xin Vâng” của chúng ta để tiếp tục công trình cứu độ.

Hãy để Lời Chúa thấm nhập vào mọi ngóc ngách tâm hồn chúng ta. Hãy để Thánh Thần rợp bóng trên mọi quyết định và hành động của chúng ta. Và khi đối diện với những điều khó khăn, với những nghi vấn và bối rối, chúng ta hãy nhớ rằng: “Đối với Thiên Chúa, không có gì là không thể làm được.”

Xin Chúa chúc lành cho tất cả quý ông bà và anh chị em, và xin Maria, Mẹ của Lời “Xin Vâng,” dẫn dắt chúng ta đi trọn con đường đức tin.

Lm. Anmai, CSsR