THỨ HAI Tuần XIII – TN : KÍNH THÁNH PHÊRÔ VÀ THÁNH PHAOLÔ, TÔNG ĐỒ

THỨ HAI Tuần XIII – TN 

Anh là Phê-rô, Thầy sẽ trao cho anh chìa khoá Nước Trời

Tin Mừng: Mt 16,13-19 

THÁNH PHÊRÔ VÀ THÁNH PHAOLÔ, TÔNG ĐỒ 

Hôm nay, toàn thể Hội Thánh hân hoan cử hành Lễ Trọng kính hai cột trụ vĩ đại của đức tin Kitô giáo: Thánh Phêrô và Thánh Phaolô, Tông Đồ. Họ là hai con người với hai hành trình hoàn toàn khác biệt, một ngư phủ chất phác từ Galilê, và một luật sĩ thông thái đến từ Tarsus. Thế nhưng, cả hai đã được Chúa Kitô kết nối bằng một sứ mạng duy nhất và vinh quang, trở thành nền tảng kép cho Hội Thánh phổ quát. Bài Tin Mừng mà chúng ta vừa nghe, trích từ thánh Matthêu, thuật lại cuộc đối thoại mang tính quyết định tại miền Xêdarê Philípphê, chính là nền tảng thần học và lịch sử cho sứ vụ của người đầu tiên, ngư phủ Simon, người đã được Chúa chọn làm Tảng Đá. Qua lời tuyên xưng đức tin của ông, Chúa Giêsu đã mạc khải ý định của Người về Hội Thánh và vai trò tối thượng của Phêrô trong công trình cứu độ.

Câu hỏi đầu tiên mà Chúa Giêsu đặt ra cho các môn đệ luôn là câu hỏi cốt lõi xuyên suốt mọi thời đại: “Người ta nói Con Người là ai?”. Đây không chỉ là một câu hỏi thăm dò dư luận đơn thuần. Nó đặt các môn đệ vào vị thế của những người chứng kiến, buộc họ phải đối diện với sự thật về Thầy mình. Đám đông có nhiều ý kiến, họ nhận ra Chúa Giêsu là một vị ngôn sứ vĩ đại, một người được Thiên Chúa sai đến, nhưng sự nhận biết của họ vẫn còn nằm trong giới hạn của nhân loại, trong khuôn khổ của những khuôn mẫu quen thuộc như Gioan Tẩy Giả, Êlia, hay Giêrêmia. Họ ngưỡng mộ phép lạ, họ bị cuốn hút bởi lời giảng dạy uy quyền, nhưng họ vẫn chưa thể nhận ra mầu nhiệm sâu thẳm nhất: Thiên Chúa làm người. Sự nhận biết này chỉ có thể đến từ sự mạc khải từ trời cao, một hồng ân đức tin không thể có được chỉ bằng trí khôn hay kinh nghiệm trần thế.

Trước những câu trả lời dựa trên ý kiến đám đông ấy, Chúa Giêsu đã chuyển sang câu hỏi cá nhân, một câu hỏi thách đố trực tiếp vào tận cõi lòng và sự lựa chọn của mỗi người: “Còn anh em, anh em bảo Thầy là ai?”. Đây là lúc mọi sự mơ hồ, mọi sự ẩn danh phải chấm dứt. Và Simon Phêrô, bằng một sự linh ứng đặc biệt, đã đại diện cho tất cả các môn đệ, tuyên xưng một cách dứt khoát và tuyệt đối: “Thầy là Đấng Kitô, Con Thiên Chúa hằng sống”. Lời tuyên xưng này không phải là kết quả của một cuộc tranh luận thần học hay một sự suy luận logic. Chính Chúa Giêsu đã xác nhận điều đó: “Này anh Simon con ông Giôna, anh thật là người có phúc, vì không phải phàm nhân mặc khải cho anh điều ấy, nhưng là Cha của Thầy, Đấng ngự trên trời.” Đức tin, xét cho cùng, luôn là một món quà, là sự mở mắt của tâm hồn để nhìn thấy Chúa Giêsu không chỉ là một người vĩ đại, mà là chính Đấng Mêsia, là hiện thân của Thiên Chúa hằng sống.

Phúc lành của Phêrô được theo sau ngay lập tức bằng việc trao sứ mạng và thẩm quyền. Chúa Giêsu đã công bố ba sự thật vĩ đại, tạo nên bản chất và cơ cấu của Hội Thánh: Thứ nhất, sự thay đổi danh tính: “Thầy bảo cho anh biết: Anh là Phêrô, nghĩa là Tảng Đá”. Việc đổi tên này mang ý nghĩa thiết lập một căn tính mới, một chức năng mới, một sứ mệnh mới. Simon, con người yếu đuối, đã được chọn để trở thành Phêrô, Tảng Đá kiên cố mà trên đó công trình của Thiên Chúa sẽ được xây dựng. Thứ hai, lời hứa về sự vững bền của Hội Thánh: “Trên tảng đá này, Thầy sẽ xây Hội Thánh của Thầy, và quyền lực tử thần sẽ không thắng nổi”. Lời hứa này là sự bảo đảm tuyệt đối của Chúa Kitô rằng Hội Thánh, dù phải trải qua biết bao phong ba bão táp, biết bao cuộc bách hại hay khủng hoảng nội tại, vẫn sẽ tồn tại và đứng vững cho đến ngày Người trở lại, bởi chính Người là Chủ công trình.

Và sự thật thứ ba, cũng là sự thật về thẩm quyền tối thượng được trao ban: “Thầy sẽ trao cho anh chìa khóa Nước Trời: dưới đất, anh cầm buộc điều gì, trên trời cũng sẽ cầm buộc như vậy; dưới đất, anh tháo cởi điều gì, trên trời cũng sẽ tháo cởi như vậy”. Chìa khóa là biểu tượng của quyền cai quản, của quyền lực tối cao trong một vương quốc. Việc trao chìa khóa Nước Trời cho Phêrô không chỉ đơn thuần là trao quyền hành chính, mà là thẩm quyền tuyệt đối trong việc giảng dạy, cai trị và thánh hóa, quyền phân định và đưa ra các quyết định mang tính ràng buộc đối với đời sống đức tin và luân lý của toàn thể cộng đồng. Đây chính là gốc rễ của chức vụ Phêrô, là nền tảng cho sự hiệp nhất và quyền bính của Giáo hội Công giáo qua các thời đại, được tiếp nối trong ngôi vị của Đức Giáo hoàng. Phêrô không chỉ là một tông đồ, ông là nền tảng hữu hình cho sự hiệp thông.

Nhìn lại cuộc đời của Phêrô, người ta dễ dàng nhận thấy sự tương phản giữa con người yếu đuối của Simon và sứ mạng cao cả của Phêrô. Ông đã từng chối Thầy ba lần, đã từng dao động trên mặt nước, đã từng bị Phaolô công khai quở trách vì sự thiếu nhất quán trong việc sống đức tin. Điều này nhắc nhở chúng ta rằng: Thiên Chúa không chọn những người hoàn hảo, nhưng Người hoàn hảo hóa những người Người chọn. Chính sự yếu đuối, sự sa ngã rồi đứng lên của Phêrô đã trở thành bài học vĩ đại về lòng thương xót và sức mạnh của ân sủng. Ông trở thành Tảng Đá, không phải vì sức mạnh của riêng mình, mà vì ân sủng và quyền năng của Chúa Kitô ngự trị trên ông. Sự yếu đuối nhân loại của ông lại càng làm nổi bật sức mạnh thần linh của Đấng đã thiết lập chức vụ này. Sứ mạng của Phêrô, do đó, là một sứ mạng của sự phục vụ trong tình yêu, của việc củng cố anh em trong đức tin, đúng như lời Chúa đã dặn dò sau khi ông sống lại.

Bên cạnh Thánh Phêrô, chúng ta chiêm ngắm Thánh Phaolô, người đã không có mặt trong cuộc đối thoại tại Xêdarê Philípphê, nhưng lại là người được Chúa chọn một cách phi thường trên đường Đamát. Nếu Phêrô là Tảng Đá của cơ cấu và quyền bính, thì Phaolô là Hơi Thở của sứ vụ và Lời Chúa. Ông là Tông Đồ Dân Ngoại, là người đã đưa Tin Mừng vượt ra khỏi khuôn khổ Do Thái giáo, mở rộng tầm nhìn của Hội Thánh ra toàn thế giới. Cuộc đời của Phaolô là một minh chứng sống động cho sức mạnh biến đổi của ân sủng. Từ một kẻ bách hại hung hãn, Saolô đã trở thành Phaolô, một Tông Đồ nhiệt thành, sẵn sàng chịu đựng mọi gian nan, bị đánh đòn, bị ném đá, bị chìm tàu, và đối diện với mọi hiểm nguy để rao giảng Chúa Kitô chịu đóng đinh và sống lại.

Phần đóng góp của Phaolô cho Hội Thánh không chỉ nằm ở những chuyến hành trình truyền giáo đầy mạo hiểm, mà còn ở kho tàng thần học vô giá mà ông để lại trong 14 bức thư. Chính trong các thư của Phaolô, chúng ta tìm thấy sự diễn giải sâu sắc và phong phú về mầu nhiệm Chúa Kitô, về sự công chính hóa nhờ đức tin, về sự tự do Kitô giáo, và về thân thể mầu nhiệm của Chúa Kitô là Hội Thánh. Thần học của Phaolô đã cung cấp xương sống tri thức và linh đạo cho Hội Thánh sơ khai, giúp các tín hữu hiểu rõ hơn về ý nghĩa của Giao Ước mới và vị trí của họ trong kế hoạch cứu độ phổ quát của Thiên Chúa. Sự bổ sung giữa Phêrô và Phaolô là hoàn hảo: Phêrô bảo đảm sự hợp nhất và chân lý; Phaolô bảo đảm sự năng động và phổ quát của sứ vụ.

Sự kết hợp trong Lễ Trọng hôm nay không phải là một sự ngẫu nhiên lịch sử, mà là một sự sắp xếp thần thiêng. Cả hai vị Tông Đồ vĩ đại này, sau những cuộc đời phục vụ không mệt mỏi, đều đã đổ máu mình tại Roma, kinh thành của đế quốc lúc bấy giờ. Phêrô bị đóng đinh ngược trên đồi Vatican, và Phaolô bị chém đầu ngoại thành. Máu của hai vị đã hòa quyện vào nhau, trở thành hạt giống cho đức tin Kitô giáo phát triển mạnh mẽ trên toàn thế giới. Roma, nơi chứng kiến sự kết thúc bi tráng của cả hai, đã trở thành trung tâm của Hội Thánh, là nơi ngai tòa Phêrô đặt nền, từ đó Tin Mừng được loan báo cho muôn dân. Hai vị Tông Đồ, một biểu tượng cho sự hiệp nhất Giáo hội, một biểu tượng cho sự truyền giáo mãnh liệt, đã hoàn tất cuộc đời mình bằng sự hy sinh tột cùng.

Câu chuyện về Phêrô, đặc biệt là lời tuyên xưng đức tin của ông trong Tin Mừng, luôn là bài học mang tính nền tảng cho mỗi người Kitô hữu chúng ta. Trong thế giới hôm nay, khi chúng ta bị bao vây bởi vô số ý kiến và quan điểm, câu hỏi của Chúa Giêsu vẫn văng vẳng bên tai: “Người ta nói Con Người là ai?” và quan trọng hơn: “Còn anh em, anh em bảo Thầy là ai?”. Xã hội hiện đại có thể coi Chúa Giêsu là một nhà đạo đức vĩ đại, một nhà cách mạng xã hội, hay một triết gia lỗi lạc, nhưng chúng ta, những người đã được rửa tội, phải tuyên xưng Người là hơn tất cả những điều đó. Chúng ta phải khẳng định Người là Đấng Kitô, Con Thiên Chúa hằng sống, Đấng cứu độ duy nhất của chúng ta. Sự tuyên xưng này phải được thể hiện không chỉ bằng lời nói mà còn bằng chính cách sống của chúng ta, bằng việc ưu tiên Lời Chúa và ý muốn của Người trong mọi lựa chọn và quyết định.

Chúng ta cần Phêrô để giữ vững Tảng Đá. Trong một thế giới ngày càng trở nên đa nguyên và phức tạp, dễ dàng bị cuốn theo những trào lưu tư tưởng nhất thời, Hội Thánh cần một điểm tựa kiên cố, một giọng nói duy nhất để bảo vệ chân lý mạc khải. Chức vụ Phêrô, qua Đức Giáo hoàng, chính là bảo chứng cho sự hiệp nhất, là tiêu chuẩn để phân định sự thật trong đức tin và luân lý. Tảng Đá Phêrô không phải là một cản trở cho sự tiến bộ hay đối thoại, mà là một neo vững chắc để con thuyền Giáo hội không bị lạc lối trong cơn bão tố của thời đại. Mỗi Kitô hữu cũng được mời gọi trở thành một “tảng đá nhỏ”, kiên vững trong đức tin và hiệp thông với Tảng Đá lớn, góp phần vào sự vững bền của Hội Thánh.

Đồng thời, chúng ta cũng cần Phaolô để giữ ngọn lửa truyền giáo. Tinh thần của Phaolô là tinh thần dấn thân, không ngừng nghỉ, sẵn sàng vượt qua mọi rào cản văn hóa, xã hội, hay cá nhân để mang Tin Mừng đến tận cùng trái đất. Phaolô dạy chúng ta rằng đức tin không phải là một kho tàng để cất giữ riêng mình, mà là một ánh sáng cần được chiếu soi cho thế giới. Hội Thánh không thể tự mãn trong khuôn viên của mình, mà phải luôn là một Hội Thánh ra đi, một Hội Thánh tìm kiếm những người chưa biết Chúa Kitô, hay những người đã rời xa Người. Sứ vụ của Phaolô nhắc nhở rằng mọi Kitô hữu đều là Tông Đồ, đều có trách nhiệm chia sẻ niềm hy vọng và tình yêu mà mình đã nhận được.

Sự đối kháng giữa cái chết và sự sống, giữa quyền lực thế gian và quyền lực thần linh cũng được thể hiện rõ nét trong Tin Mừng. Khi Chúa Giêsu nói: “quyền lực tử thần sẽ không thắng nổi”, Người đã không hứa rằng Hội Thánh sẽ không bao giờ đau khổ hay trải qua bách hại. Trái lại, Người biết rằng Hội Thánh sẽ luôn là đối tượng tấn công của sự dữ, của tội lỗi, của quyền lực tử thần. Nhưng lời hứa của Người là sự đảm bảo về chiến thắng cuối cùng. Quyền lực tử thần, biểu tượng cho mọi sức mạnh chống lại sự sống và chân lý, có thể làm tổn thương Hội Thánh, có thể giết hại các tín hữu như đã từng giết Phêrô và Phaolô, nhưng không bao giờ có thể tiêu diệt được căn tính và sứ mạng của Hội Thánh.

Cuộc đời và cái chết của Phêrô và Phaolô là bằng chứng sống động cho lời hứa này. Cả hai đã sống và chết vì Chúa Kitô, đã chiến đấu trận chiến cao đẹp của đức tin. Sự tử đạo của họ không phải là một thất bại, mà là đỉnh cao của sứ mạng, là chiến thắng vinh quang của ân sủng trên sự yếu đuối của thân xác và sự ác của thế gian. Máu tử đạo đã trở thành vữa xây nên Tòa Thánh Phêrô và bàn thờ của Phaolô, biến Roma thành trung tâm của đức tin. Sự hiện diện của hai vị Tông Đồ tại Roma không chỉ là một sự kiện lịch sử, mà là một mầu nhiệm thiêng liêng về sự hiện diện của hai chứng nhân hoàn hảo, cùng nhau hiệp lực làm chứng cho một Tin Mừng duy nhất.

Hôm nay, khi chiêm ngắm hai vị thánh này, chúng ta được mời gọi duyệt xét lại đức tin của mình. Liệu chúng ta có đang tuyên xưng Chúa Giêsu là Đấng Kitô, Con Thiên Chúa hằng sống, một cách trọn vẹn và không do dự không? Lời tuyên xưng của chúng ta có đi kèm với hành động của một Phaolô nhiệt thành, sẵn sàng phá vỡ mọi bức tường ngăn cách để loan báo Tin Mừng, hay chỉ dừng lại ở những lời cầu nguyện riêng tư và an toàn? Là Kitô hữu, chúng ta phải ý thức rằng chúng ta là những người thừa kế một gia sản đức tin vĩ đại, được xây dựng trên Tảng Đá Phêrô và được rao truyền bằng Lời Hằng Sống của Phaolô. Trách nhiệm của chúng ta là bảo vệ Tảng Đá ấy bằng sự hiệp thông, và làm lan tỏa Lời Hằng Sống ấy bằng sứ vụ.

Xin được kết thúc bằng lời tạ ơn Thiên Chúa vì hồng ân Phêrô và Phaolô. Xin cho mỗi chúng ta, nhờ lời cầu bầu của hai vị Tông Đồ, được ơn kiên vững như Tảng Đá Phêrô, và nhiệt thành như Tông Đồ Dân Ngoại Phaolô. Xin Chúa Kitô, Đấng đã thiết lập Hội Thánh trên nền tảng các Tông Đồ, ban cho Hội Thánh luôn được hiệp nhất trong chân lý và phát triển trong tình yêu. Xin cho lời tuyên xưng “Thầy là Đấng Kitô, Con Thiên Chúa hằng sống” luôn vang vọng trong tâm hồn và được thể hiện trong cuộc sống của chúng ta. Chúng ta hãy cầu xin cho Đức Giáo hoàng, người kế vị Thánh Phêrô, luôn được Thiên Chúa gìn giữ và ban ơn can đảm để chu toàn sứ mạng củng cố anh em trong đức tin và dẫn dắt con thuyền Giáo hội đến bến bờ bình an của Nước Trời. Amen.

Lm. Anmai, CSsR