Thứ Sáu Tuần VII Phục Sinh : TÌNH YÊU PHỤC HỒI VÀ CON ĐƯỜNG THẬP GIÁ

Thứ Sáu Tuần VII Phục Sinh

Thánh Rita Cascia

Tin Mừng: Ga 21,15-19 

TÌNH YÊU PHỤC HỒI VÀ CON ĐƯỜNG THẬP GIÁ

Hôm nay, trong niềm vui Phục Sinh vẫn còn vang vọng, chúng ta cùng nhau quy tụ để tôn vinh và cầu nguyện cùng Thánh Rita Cascia, một vị thánh phi thường, bổn mạng của những công việc tưởng chừng không thể. Cuộc đời của Thánh Nữ là một minh chứng sống động cho quyền năng biến đổi của Thiên Chúa và khả năng con người có thể đạt đến sự thánh thiện giữa những thử thách cam go nhất của đời sống hôn nhân, gia đình và cộng đoàn. Chúng ta lắng nghe lại đoạn Tin Mừng của Thánh Gioan, nơi Chúa Giêsu Phục Sinh thực hiện cuộc đối thoại phục hồi với Phêrô, và nhận ra rằng lời mời gọi yêu mến và vác thập giá ấy không chỉ dành riêng cho vị thủ lãnh các Tông đồ, mà còn là bản chất của ơn gọi Kitô hữu, được Thánh Rita thực hiện một cách trọn vẹn.

“Simon, con Gioan, con có yêu mến Thầy không?” Lời hỏi ấy không phải là một sự tra vấn, càng không phải là một lời buộc tội. Nó là một vết thương được mở ra để chữa lành, là một cánh cửa được mở ra để phục hồi. Ba lần Phêrô chối Thầy trước sự lạnh lùng của đêm vắng, và giờ đây, ba lần Người Thầy Phục Sinh hỏi lại, không phải để nhắc lại sự sa ngã, nhưng để đặt nền tảng cho một sứ vụ mới trên nền tảng của tình yêu chân thật. Chúa Giêsu dùng từ agape, tình yêu hy sinh, vô điều kiện, tình yêu của Thiên Chúa, để hỏi Phêrô: “Con có yêu Thầy bằng một tình yêu cao cả, hy sinh như Thầy đã yêu con không?” Phêrô, trong sự hổ thẹn và giới hạn của bản thân, chỉ dám đáp lại bằng từ philia, tình yêu bạn hữu, tình cảm con người: “Thưa Thầy, Thầy biết con yêu mến Thầy.” Sự đối lập ngôn ngữ này là then chốt. Nó cho thấy Chúa Giêsu biết rõ sự yếu đuối, sự giới hạn trong tình yêu của Phêrô, nhưng Người vẫn chấp nhận nó, và quan trọng hơn, Người muốn xây dựng công trình của Người trên chính tình yêu còn non yếu ấy, dần dần nâng nó lên tới tầm mức agape đích thực.

Sự phục hồi của Phêrô là bài học về lòng thương xót vô bờ của Thiên Chúa. Thiên Chúa không bao giờ nhìn vào thất bại cuối cùng của chúng ta, nhưng nhìn vào ước muốn trỗi dậy và lời cam kết yêu mến còn sót lại trong tâm hồn. Ngài không đòi hỏi Phêrô phải trở nên hoàn hảo ngay lập tức, nhưng chỉ cần một lời cam kết chân thành. “Thầy biết rõ mọi sự, Thầy biết con yêu mến Thầy.” Phêrô đã học được một bài học cay đắng về sự tự phụ và yếu đuối của bản thân. Sau khi khóc lóc thảm thiết vì chối Thầy, ông đã không còn dám huênh hoang về lòng trung thành của mình nữa. Giờ đây, ông khiêm tốn phó thác hoàn toàn vào sự hiểu biết của Thầy. Chính sự khiêm tốn sau vấp ngã ấy mới là nền tảng vững chắc nhất cho sứ vụ Tông đồ. Tình yêu đã được thanh luyện qua nước mắt sám hối mới là tình yêu có sức mạnh cứu độ. Chúng ta cũng vậy, cuộc đời ta sẽ không tránh khỏi những lần chối từ Chúa bằng hành động, bằng tư tưởng, bằng sự vô tâm. Bài học của Phêrô mời gọi ta đừng nản lòng trước thất bại, nhưng hãy quay về với Chúa trong sự khiêm tốn sâu xa nhất, và trả lời câu hỏi yêu mến bằng chính trái tim tan vỡ nhưng chân thành của mình.

Sau mỗi lời cam kết yêu mến, Chúa Giêsu lại trao cho Phêrô một sứ vụ: “Hãy chăn chiên của Thầy,” “Hãy nuôi chiên của Thầy.” Đây là mối liên hệ không thể tách rời giữa Tình Yêu và Phụng Sự. Tình yêu đích thực không phải là một cảm xúc mơ hồ, mà là một hành động cụ thể, một trách nhiệm nặng nề. Chăn dắt đoàn chiên của Chúa là một sứ mạng đòi hỏi sự kiên nhẫn vô bờ, sự hy sinh quên mình và lòng dũng cảm bảo vệ. Nó có nghĩa là phải sống cho người khác, phải đặt lợi ích của đoàn chiên lên trên lợi ích cá nhân, phải sẵn sàng đương đầu với hiểm nguy để bảo vệ những con chiên yếu đuối, lạc lối. Đây chính là việc thể hiện agape một cách thực tế. Không chỉ là lời nói, mà là dâng hiến cuộc đời mình, sức lực của mình, thời gian của mình cho những người Chúa giao phó.

Mối liên hệ giữa tình yêu và sứ vụ chăn dắt này mở rộng ra ngoài phạm vi phẩm trật. Mọi Kitô hữu đều được mời gọi trở thành người chăn dắt theo cách riêng của mình. Người cha, người mẹ là những mục tử trong gia đình, có trách nhiệm nuôi dưỡng đức tin và che chở tâm hồn con cái. Người giáo viên là mục tử dẫn dắt học trò đi vào chân lý. Người bác sĩ là mục tử chăm sóc sức khỏe. Mỗi người chúng ta đều có một mảnh vườn chiên nhỏ bé của riêng mình để chăm sóc. Vấn đề không phải là chức vụ, mà là thái độ của trái tim: chúng ta có thực sự yêu mến Chúa qua việc phục vụ và chăm sóc những người xung quanh không? Sứ vụ chăn dắt đòi hỏi chúng ta phải biết lắng nghe tiếng kêu của chiên, phải sẵn sàng tìm kiếm những con chiên lạc, phải nâng đỡ những con chiên đau yếu, và quan trọng nhất, phải dẫn chúng đến nguồn nước hằng sống là chính Chúa Giêsu Kitô.

Và rồi, Chúa Giêsu tiết lộ con đường cuối cùng của tình yêu: “Thật, Thầy bảo thật cho con: lúc còn trẻ, con tự thắt lưng lấy, và đi đâu tùy ý. Nhưng khi đã về già, con sẽ dang tay ra cho người khác thắt lưng cho con, và dẫn con đến nơi con chẳng muốn.” Đây là lời tiên tri về cái chết tử đạo của Phêrô, một cái chết sẽ hoàn tất con đường theo Chúa của ông. Cái chết này là đỉnh cao của agape. Đó là khoảnh khắc Phêrô thực sự từ bỏ ý riêng, để người khác “thắt lưng cho mình” và “dẫn đến nơi chẳng muốn.” Nó mô tả sự buông bỏ hoàn toàn, sự chấp nhận đau khổ và cái chết vì danh Chúa.

Con đường này là khuôn mẫu cho tất cả các môn đệ. Tình yêu chân thật luôn dẫn đến sự hy sinh triệt để, đến sự đồng hành với Chúa Giêsu trên đồi Canvê. Nó có nghĩa là chấp nhận những giới hạn của tuổi già, bệnh tật, sự bất lực, sự hiểu lầm, và thậm chí là cái chết đau đớn, không phải như một sự trừng phạt, mà như một sự hoàn tất, một sự dâng hiến cuối cùng. Khi chúng ta chấp nhận những gánh nặng của cuộc đời, khi chúng ta đón nhận những điều mình không muốn, không chọn lựa, đó là lúc chúng ta đang thực sự “dang tay ra” cho Chúa thắt lưng cho mình, đang bước đi trong vinh quang phục sinh qua con đường khổ nạn.

Đó là Phêrô, người Tông đồ của sự phục hồi. Giờ đây, chúng ta hướng về Thánh Rita Cascia, một phụ nữ thánh thiện mà cuộc đời cô đọng và phản chiếu một cách sâu sắc bài học về tình yêu, sự phục hồi, và con đường thập giá. Thánh Rita, ngay từ tuổi trẻ, đã được mời gọi sống agape trong một hoàn cảnh tưởng chừng như không thể. Bà buộc phải kết hôn với một người chồng vũ phu, nóng tính, và gia đình bà thường xuyên phải đối mặt với bạo lực và sự vô đạo. Cuộc sống hôn nhân của bà không phải là một thiên đường êm đềm, mà là một trường học khắc nghiệt của tình yêu.

Chính trong thử thách đó, Rita đã trả lời câu hỏi “Con có yêu mến Thầy không?” bằng cách sống agape với chính người chồng của mình. Bà không trả đũa bằng sự nóng giận, mà đáp lại bằng sự kiên nhẫn, sự dịu dàng, và lời cầu nguyện không ngừng. Bà đã chăn dắt gia đình mình bằng tình yêu thương và sự chịu đựng âm thầm, tìm cách đưa chồng mình trở về với đời sống đức tin. Cuối cùng, nhờ sự kiên trì và ân sủng của Thiên Chúa, bà đã nhìn thấy sự hối cải của chồng mình trước khi ông bị sát hại. Cuộc đời của Rita là bằng chứng sống động rằng agape có sức mạnh biến đổi những trái tim chai đá nhất, rằng hôn nhân có thể trở thành một con đường thánh thiện ngay cả trong những đau khổ tột cùng.

Tuy nhiên, thập giá của Rita không dừng lại ở đó. Sau khi chồng bà bị giết, bà lại phải đối diện với bi kịch mất mát hai người con trai của mình, những người bị lòng hận thù chi phối và thề sẽ trả thù cho cha. Trong một hành động agape khó tưởng tượng, Rita đã cầu xin Chúa cất các con bà đi, thà chúng chết trong tình trạng vô tội còn hơn là phải sống trong tội lỗi giết người. Lời cầu xin ấy đã được nhậm lời, và bà mất đi cả hai con trai. Đây là một sự hy sinh tột cùng: hy sinh cả quyền làm mẹ, hy sinh cả những người thân yêu nhất của mình cho sự cứu rỗi linh hồn họ. Nó thể hiện tình yêu của một mục tử thực thụ, người sẵn sàng từ bỏ mọi sự để bảo vệ linh hồn chiên mình khỏi nanh vuốt của tội lỗi.

Sau tất cả những mất mát và đau khổ ấy, Rita muốn dâng hiến hoàn toàn cuộc đời mình cho Chúa bằng cách gia nhập tu viện. Con đường này lại một lần nữa bị chặn lại bởi luật lệ và sự nghi ngờ của cộng đoàn về quá khứ đầy biến cố của bà. Nhưng Rita không nản lòng. Bà kiên trì cầu nguyện và trông cậy, và cuối cùng, một sự can thiệp lạ lùng của các vị thánh bổn mạng đã giúp bà vào được tu viện. Cuộc đời của bà là một chuỗi những công việc “không thể”: một cuộc hôn nhân hạnh phúc với người chồng vũ phu, sự tha thứ hoàn toàn cho kẻ giết chồng, và cuối cùng là việc vào được tu viện sau những cấm cản. Chính vì thế mà Thánh Rita được tôn vinh là bổn mạng của những người ở trong hoàn cảnh tuyệt vọng.

Đỉnh cao của con đường theo Chúa của Thánh Rita là việc bà được ơn mang dấu tích gai trên trán, một chiếc gai từ vòng mão gai của Chúa Giêsu, như một sự tham dự thể lý vào cuộc Khổ Nạn của Người. Vết thương đau đớn và hôi thối này là sự ứng nghiệm trực tiếp cho lời tiên tri về Phêrô: “dẫn con đến nơi con chẳng muốn.” Rita đã hoàn toàn dang tay ra, chấp nhận mang lấy nỗi đau của Thầy Chí Thánh. Chiếc gai trên trán bà không chỉ là một dấu hiệu của sự đau khổ, mà còn là một chứng từ của agape mãnh liệt, một tình yêu đã được thanh luyện đến mức hoàn hảo qua thập giá. Nó chứng tỏ rằng tình yêu ấy đã đạt đến mức độ hy sinh tuyệt đối, tình yêu không còn là philia của Phêrô ban đầu, mà là agape của Phêrô tử đạo, được sống trọn vẹn trong thân xác yếu đuối của một người phụ nữ.

Thánh Rita Cascia dạy chúng ta rằng không có hoàn cảnh nào là quá tồi tệ, không có tội lỗi nào là quá lớn, không có mối quan hệ nào là quá rạn nứt mà ân sủng của Thiên Chúa không thể phục hồi. Bà là ngọn hải đăng cho những ai đang vật lộn với những điều tưởng chừng như không thể giải quyết trong đời sống của mình: những mâu thuẫn gia đình không lối thoát, những nỗi đau hận thù đã ăn sâu, những căn bệnh không thể chữa lành, hay những sa ngã tinh thần dường như không thể đứng dậy. Khi chúng ta đối diện với những “việc không thể” này, câu trả lời không phải là tìm kiếm một phép lạ dễ dàng, mà là học cách sống agape ngay trong lòng bi kịch.

Như Phêrô, chúng ta phải đối diện với câu hỏi: “Con có yêu mến Thầy không?” Đâu là những lần chúng ta chối từ Chúa? Có phải là sự giận hờn, ghen ghét, thiếu tha thứ đang làm xói mòn tình yêu bạn hữu (philia) của chúng ta, chưa nói đến tình yêu hy sinh (agape)? Có phải là sự lười biếng, vô tâm, trốn tránh trách nhiệm chăn dắt đối với gia đình, cộng đoàn, hay những người nghèo khổ đang làm ta quay lưng lại với sứ vụ của Chúa? Nếu Phêrô đã có thể được phục hồi sau ba lần chối Thầy, thì chúng ta cũng có thể trỗi dậy từ những vấp ngã của mình, miễn là ta dám thốt lên lời cam kết khiêm tốn: “Thầy biết rõ mọi sự, Thầy biết con yêu mến Thầy.”

Sự thánh thiện không đến từ việc chạy trốn thế gian hay những gánh nặng của nó, nhưng đến từ việc sống agape ngay trong chính những gánh nặng ấy. Thánh Rita đã chứng minh điều này. Bà không tìm cách thay đổi hoàn cảnh chồng mình hay số phận con cái mình bằng vũ lực hay sự bỏ cuộc, mà bà thay đổi chính mình bằng cách đặt tình yêu và sự tha thứ của Chúa vào trung tâm mọi đau khổ. Bà chấp nhận thập giá, chiếc gai của sự đau khổ, như một món quà, một sự chia sẻ vinh quang với Đấng Chịu Đóng Đinh.

Hôm nay, mừng lễ Thánh Rita Cascia, chúng ta được mời gọi trở thành những mục tử theo gương Phêrô được phục hồi và Rita được thánh hóa. Chúng ta phải chăn dắt đoàn chiên của mình bằng agape – bằng sự tha thứ ngay cả khi kẻ khác gây tổn thương cho ta, bằng sự kiên nhẫn ngay cả khi ta thấy dường như không có hy vọng, bằng sự hy sinh thời gian, của cải, và ý riêng của mình để phục vụ người khác. Chúng ta hãy để Chúa “thắt lưng cho mình” và “dẫn mình đến nơi chẳng muốn” bằng cách chấp nhận mọi thánh ý của Người, ngay cả khi nó đi ngược lại mong muốn cá nhân.

Và khi đối diện với những thách thức “không thể” trong cuộc sống, thay vì tuyệt vọng, chúng ta hãy đặt tay mình vào tay Thánh Rita. Xin Mẹ chuyển cầu cho chúng ta ơn mạnh mẽ để tin vào quyền năng của tình yêu Thiên Chúa, ơn dũng cảm để tha thứ vô điều kiện, và ơn kiên trì để vác thập giá của mình với niềm hy vọng phục sinh. Nơi sự yếu đuối của ta, sức mạnh của Người sẽ được biểu lộ. Nơi sự tuyệt vọng của ta, phép lạ của Người sẽ nở hoa.

Ước mong rằng, qua lời chuyển cầu của Thánh Rita, bổn mạng của những việc tưởng chừng không thể, mỗi người chúng ta sẽ tìm thấy sức mạnh để biến những bi kịch trong cuộc đời mình thành những cơ hội để yêu mến, để biến những thất bại thành những bước chân khiêm tốn trên con đường trở về với Chúa, và để thực sự sống trọn vẹn lời cam kết tình yêu agape mà Chúa Giêsu đã hỏi Phêrô và đang hỏi mỗi người chúng ta hôm nay. Xin Chúa ban ơn cho chúng ta luôn biết đặt trọn niềm tin cậy vào Ngài, ngay cả trong đêm tối của đức tin.

Lm. Anmai, CSsR