Thứ Ba Tuần XII – TN : TIN CẬY TUYỆT ĐỐI GIỮA CƠN PHONG BA

Thứ Ba Tuần XII – Thường Niên

Các Thánh Tử Đạo tiên khởi giáo đoàn Rôma

Tin Mừng: Mt 8,23-27 

TIN CẬY TUYỆT ĐỐI GIỮA CƠN PHONG BA

Mở đầu Tin Mừng theo thánh Mátthêu hôm nay đưa chúng ta vào một khung cảnh đầy kịch tính, quen thuộc nhưng luôn mới mẻ đối với mọi tâm hồn tín hữu: một con thuyền nhỏ bé giữa lòng biển cả mênh mông, và một cơn bão tố bất ngờ ập đến. Con thuyền ấy không chỉ là phương tiện đi lại trên mặt hồ Galilê, mà còn là biểu tượng sống động của Giáo Hội trong suốt dòng lịch sử, và sâu xa hơn, là biểu tượng của chính cuộc đời mỗi người chúng ta. Thầy Giêsu lên thuyền, kéo theo các môn đệ của Người, như muốn báo trước rằng hành trình theo Người sẽ không bao giờ là một chuyến du ngoạn êm ả, mà là một cuộc vượt biển đầy sóng gió, nơi đức tin sẽ bị thử thách đến tận cùng. Ngay khi Thầy vừa đặt lưng xuống và thiếp đi, biển liền động mạnh, sóng cồn lên đến nỗi thuyền gần chìm. Đây là chi tiết then chốt gợi lên sự tương phản tuyệt đối giữa sự bình an hoàn hảo của Chúa và sự hỗn loạn tột độ của thế giới mà chúng ta đang sống. Chúa Giêsu, Đấng làm chủ vũ trụ, đang ngủ yên một giấc sâu lắng, bình thản đến khó hiểu giữa tiếng gầm thét của gió và sự cuồng nộ của sóng, còn các môn đệ, những người chài lưới kinh nghiệm, lại sợ hãi đến mức mất hết cả sự khôn ngoan và kinh nghiệm nghề nghiệp của mình.

Chúng ta hãy hình dung lại khoảnh khắc ấy, không chỉ bằng tai mắt của những người chứng kiến lịch sử, mà bằng cả tâm hồn mình. Có lẽ đó là một buổi chiều tà, khi ánh dương còn sót lại tô điểm cho mặt nước rồi nhanh chóng chìm vào bóng tối. Ban đầu là một cơn gió nhẹ, nhưng chỉ trong chốc lát, như thể bị một thế lực vô hình nào đó khuấy động, mặt hồ vốn tĩnh lặng bỗng chốc trở nên hung dữ, gầm gào. Các môn đệ, những người đã quen với tính khí thất thường của biển hồ Galilê, đã cố gắng hết sức để chống chọi: căng buồm, hạ buồm, tát nước, điều khiển bánh lái, nhưng tất cả đều vô vọng. Họ thấy cái chết đang kề cận, lạnh buốt và đe dọa. Cái chết không chỉ là kết thúc sinh mạng thể lý, mà còn là sự đổ vỡ của mọi niềm hy vọng và niềm tin. Và trong lúc tuyệt vọng nhất ấy, điều khiến họ kinh ngạc và tức giận tột độ là Thầy mình lại đang ngủ. Ngủ? Giữa cơn thập tử nhất sinh này mà Thầy lại có thể ngủ ư? Điều này không chỉ gây thất vọng mà còn là một sự xúc phạm đối với nỗi đau và nỗi sợ hãi của họ. Tại sao Thầy lại vắng mặt, lại thờ ơ, lại im lặng khi chúng con sắp chết đuối? Lời kêu cứu bật ra trong sự hoảng loạn và cáo buộc: “Thầy ơi, cứu chúng con! Chúng con chết mất!” Lời kêu cứu này không chỉ mang tính khẩn cầu mà còn chứa đựng sự trách móc nặng nề, một sự than phiền muôn thuở của nhân loại khi đối diện với sự im lặng đầy bí ẩn của Thiên Chúa trước thảm kịch và đau khổ.

Trong bối cảnh đặc biệt của ngày hôm nay, khi Giáo Hội tưởng nhớ đến các Thánh Tử Đạo tiên khởi của giáo đoàn Rôma, câu chuyện về cơn bão càng trở nên sâu sắc và ý nghĩa hơn bao giờ hết. Cuộc đời của những Kitô hữu đầu tiên tại trung tâm của Đế quốc, dưới bàn tay tàn bạo của bạo chúa Nêrô, chính là một cơn phong ba thực sự, không phải trên mặt nước mà là trong lịch sử nhân loại. Họ bị biến thành ngọn đuốc sống thắp sáng các khu vườn, bị quăng cho thú dữ xé xác, bị hành hạ với những hình thức dã man nhất mà trí tưởng tượng độc ác của con người có thể nghĩ ra. Thuyền Giáo Hội lúc ấy, cũng như con thuyền trên biển Galilê, tưởng chừng như sắp chìm đắm hoàn toàn trong biển máu và nước mắt. Và câu hỏi của các môn đệ xưa kia lại vang lên: “Lạy Chúa, Chúa ở đâu? Tại sao Chúa lại để cho những người con trung thành của Chúa phải chết cách đau đớn như vậy? Tại sao Chúa lại ngủ?” Các vị Tử Đạo đã không có một phép lạ nào xảy ra tức thì để dập tắt cơn bão lửa Nêrô; họ đã không được cất lên khỏi thuyền để đi trên mặt nước êm ả. Cái chết đã xảy ra, nhưng điều làm nên sự khác biệt vĩ đại giữa nỗi sợ hãi của các môn đệ và sự kiên cường của các Thánh Tử Đạo chính là phẩm chất và chiều sâu của đức tin.

Đáp lại lời kêu cứu đầy hoảng hốt của các môn đệ, Thầy Giêsu thức dậy. Phản ứng đầu tiên của Người không phải là dẹp yên cơn bão ngay lập tức, mà là một câu hỏi mang tính chất giáo huấn, một lời khiển trách nhẹ nhàng nhưng thấu suốt: “Sao nhát thế, hỡi những người kém tin?” Đây là trọng tâm của toàn bộ trình thuật. Chúa Giêsu không trách họ vì đã gọi Người, cũng không trách họ vì đã sợ hãi cái chết đang kề cận; Người trách họ vì sự kém tin, vì đã để cho nỗi sợ hãi về cái nhìn bề ngoài chi phối hoàn toàn, mà quên đi Đấng đang hiện diện trong thuyền. Sự kém tin ở đây không phải là việc họ không tin Thầy Giêsu là Đấng Thiên Sai, mà là họ thiếu niềm tin vào quyền năng và lòng thương xót của Người đang hiện diện ngay bên cạnh. Họ nhìn vào cơn sóng mà quên nhìn vào Thầy; họ đo lường nguy hiểm bằng sức lực của mình mà quên đo lường bằng quyền năng của Thiên Chúa. Đức tin đích thực không phải là niềm tin rằng chúng ta sẽ không bao giờ gặp bão tố, mà là niềm tin tuyệt đối rằng dù bão tố có lớn đến đâu, chúng ta cũng không bao giờ bị chìm, bởi vì Đấng làm chủ bão tố đang ở cùng chúng ta.

Nếu con thuyền là cuộc đời của chúng ta, thì cơn bão là tất cả những gì đe dọa sự sống và niềm tin: đó có thể là căn bệnh hiểm nghèo bất ngờ ập đến, là sự đổ vỡ của một mối quan hệ, là khủng hoảng kinh tế khiến ta mất hết mọi thứ, là sự cám dỗ dữ dằn làm lung lay nền tảng đạo đức, hay là cảm giác cô đơn và trống rỗng không thể giải thích. Trong tất cả những cơn bão đó, chúng ta cũng thường kêu lên lời than vãn tương tự: “Lạy Chúa, Chúa đang ở đâu? Tại sao Chúa lại im lặng?” Và cũng như xưa, Chúa Giêsu vẫn có thể hỏi lại mỗi người chúng ta: “Sao nhát thế, hỡi những người kém tin?” Ngài có thể đang “ngủ” trong sự im lặng, nhưng sự im lặng đó không phải là sự vắng mặt; đó là sự thử thách, là lời mời gọi chúng ta đào sâu hơn vào mầu nhiệm của sự hiện diện. Ngài muốn chúng ta đi từ đức tin vào phép lạ sang đức tin vào chính Người. Các môn đệ chỉ tin khi thuyền êm sóng lặng, nhưng Chúa Giêsu mời gọi chúng ta tin ngay cả khi bão tố vẫn còn cuồng nộ, bởi vì chính trong bão tố, chúng ta mới kinh nghiệm được sự khác biệt giữa dựa vào sức mình và dựa vào quyền năng Thiên Chúa.

Sau khi khiển trách các môn đệ về sự kém tin, Chúa Giêsu mới trỗi dậy, đứng lên, và làm một điều mà không một người phàm nào có thể làm được: Người truyền lệnh cho gió và biển. Chỉ bằng một lời nói, không cần phép thuật, không cần nghi thức, chỉ bằng uy quyền tuyệt đối, Người phán: “Im đi! Lặng đi!” Và ngay lập tức, một sự yên lặng tuyệt đối bao trùm. Cơn sóng dữ dội phút chốc tan biến, mặt nước trở lại phẳng lặng như gương, và gió ngừng thổi. Sự im lặng này còn đáng sợ hơn cả sự cuồng nộ của cơn bão. Đó là sự im lặng của sự phục tùng tuyệt đối trước quyền năng sáng tạo. Điều này khiến cả các môn đệ, vốn đã quá quen với các phép lạ chữa bệnh và trừ quỷ, cũng phải kinh hoàng và tự hỏi nhau: “Ông này là ai mà cả đến gió và biển cũng phải tuân lệnh?” Câu hỏi này là đỉnh điểm của trình thuật, là lời tuyên xưng ngầm về thần tính của Chúa Giêsu. Chỉ có Đấng Tạo Hóa mới có thể ra lệnh cho những yếu tố căn bản của vũ trụ như thế. Đây không chỉ là một phép lạ về tự nhiên, mà là một mặc khải về căn tính của Người: Người chính là Thiên Chúa ở cùng chúng ta, Emmanuel.

Trong hành trình đức tin, chúng ta thường tìm kiếm những lời giải thích logic, những lý do hợp lý cho đau khổ, cho thử thách, nhưng Tin Mừng hôm nay dạy chúng ta rằng câu trả lời không nằm ở việc giải mã nỗi đau, mà nằm ở việc nhận ra ai đang hiện diện cùng chúng ta trong nỗi đau ấy. Khi chúng ta nhận ra rằng Đấng làm chủ cái chết và sự sống, Đấng làm chủ tự nhiên và lịch sử, đang ngự trong con thuyền đời mình, thì nỗi sợ hãi sẽ tan biến. Cơn bão có thể vẫn còn đó, nhưng chúng ta sẽ có được sự bình an nội tâm, sự bình an mà thế gian không thể ban tặng, sự bình an của chính Chúa Giêsu khi Người đang ngủ. Đó là sự bình an đến từ niềm tin rằng mọi sự đều nằm trong sự kiểm soát yêu thương của Thiên Chúa, ngay cả những điều tồi tệ nhất. Các Thánh Tử Đạo tiên khởi Rôma đã kinh nghiệm sự bình an này một cách siêu nhiên. Họ đã nhìn thấy điều mà các môn đệ trong cơn bão đã không thấy: sự hiện diện và quyền năng tối thượng của Thầy mình. Họ không được cứu khỏi cái chết, nhưng họ đã được cứu khỏi nỗi sợ hãi, và đó là chiến thắng vĩ đại hơn mọi phép lạ.

Chúng ta cần phải học hỏi từ sự kiện này bài học về sự trưởng thành trong đức tin. Đức tin non nớt chỉ tin vào phép lạ nhãn tiền, chỉ tìm kiếm sự giải thoát khỏi đau khổ một cách tức thì. Nhưng đức tin trưởng thành, đức tin của các Thánh Tử Đạo, là đức tin vào ý định của Thiên Chúa, tin rằng ngay cả cái chết vì danh Chúa cũng không phải là một tai họa mà là một vinh dự, là một cánh cửa mở vào sự sống đời đời. Con thuyền của các ngài bị đâm thủng, bị gió bão Nêrô đánh cho tan tác, nhưng chính nhờ máu đổ ra mà Giáo Hội lại được gieo mầm và lớn mạnh. Họ đã đi ngược lại với logic thông thường, họ đã không hỏi: “Tại sao Chúa lại để điều này xảy ra?”, mà họ đã sống với niềm tin: “Con biết Chúa đang ở cùng con, dù con có phải đi qua thung lũng bóng đêm.” Sự kém tin của các môn đệ trên biển là sự quên lãng tạm thời; sự kiên cường của các Thánh Tử Đạo là sự ghi nhớ vĩnh cửu về lời hứa của Chúa: “Thầy ở cùng anh em mọi ngày cho đến tận thế.”

Hôm nay, cơn bão có thể mang nhiều hình thức khác nhau trong Giáo Hội và trong xã hội. Đó có thể là sự chia rẽ trong nội bộ, là những cáo buộc và hiểu lầm từ bên ngoài, là sự xói mòn các giá trị truyền thống, là sự tấn công vào nền tảng đức tin gia đình, là sự lan tràn của chủ nghĩa duy vật và vô thần. Những “cơn sóng” ấy dường như đang cố nhấn chìm con thuyền Giáo Hội. Nhiều người trong chúng ta có thể đang cảm thấy hoảng loạn như các môn đệ, kêu lên đầy tuyệt vọng: “Giáo Hội chết mất!”, “Đức tin của chúng con sắp mất đi!” Nhưng bài giảng Tin Mừng hôm nay nhắc nhở chúng ta: Chúa Giêsu vẫn đang ở đó, trong Thuyền Phêrô, trong Bí Tích Thánh Thể, trong Lời Chúa, trong những người con trung thành của Người. Sự “ngủ” của Người là sự kiên nhẫn chờ đợi đức tin trưởng thành của chúng ta. Chúa Giêsu không cần chúng ta phải dập tắt cơn bão bằng sức mạnh của mình; Người chỉ cần chúng ta tin vào quyền năng của Người.

Chúng ta được mời gọi để trở thành những môn đệ không kém tin. Điều đó đòi hỏi chúng ta phải có thói quen tĩnh lặng và cầu nguyện sâu xa, để có thể nhận ra sự bình an của Chúa giữa những ồn ào và hỗn loạn của cuộc sống. Trong thinh lặng, chúng ta sẽ nghe được tiếng nói của Chúa Giêsu, tiếng nói mạnh mẽ hơn mọi tiếng gầm thét của bão tố. Thay vì chỉ tập trung vào sự dữ và nguy hiểm bên ngoài, chúng ta hãy tập trung vào sự hiện diện quyền năng của Chúa Kitô bên trong chúng ta. Hãy học cách nhìn nhận mọi thử thách, mọi khổ đau không phải là bằng chứng cho sự vắng mặt của Thiên Chúa, mà là cơ hội để đức tin được tinh luyện, được thanh tẩy, được trở nên mạnh mẽ và vững vàng hơn, như vàng được thử lửa.

Chính những Thánh Tử Đạo Rôma đã chứng minh một cách hùng hồn sự thật này. Họ là những người đã không kém tin. Họ đã nhìn thấy ánh sáng vinh quang vĩnh cửu vượt qua ngọn lửa trần thế. Họ đã giữ vững tay lái đức tin ngay cả khi con thuyền sắp chìm. Nhờ vào chứng tá can đảm của họ, hạt giống Kitô giáo đã đâm rễ sâu vào lòng đế quốc bạo tàn nhất. Máu của họ đã trở thành hạt giống của các Kitô hữu mới. Khi chúng ta đứng trước những thử thách của thế kỷ này, chúng ta hãy xin các ngài chuyển cầu, để chúng ta cũng có được sự can đảm không sợ hãi cái chết hay sự mất mát, nhưng chỉ sợ hãi đánh mất Chúa.

Ước mong rằng mỗi lần chúng ta tham dự Thánh Lễ, chúng ta lại ý thức rằng mình đang ở trên con thuyền của Chúa Kitô. Chúng ta cùng nhau vượt qua biển đời đầy phong ba bão táp. Hãy luôn hướng về Chúa Giêsu, Đấng đang hiện diện thực sự trong Bí Tích Thánh Thể. Khi chúng ta cảm thấy chao đảo, lo sợ, hay nghi ngờ, hãy lớn tiếng cầu xin Người, không phải với giọng điệu trách móc mà với sự khiêm tốn và tin tưởng tuyệt đối, rằng Người có quyền năng truyền lệnh cho mọi thứ lắng dịu. Và ngay cả khi cơn bão vẫn tiếp diễn theo ý định khôn ngoan của Thiên Chúa, chúng ta vẫn sẽ tìm thấy sự bình an hoàn hảo trong lòng mình, bởi vì chúng ta biết Đấng Cứu Độ không bao giờ bỏ rơi chúng ta. Hãy để đức tin của chúng ta được củng cố, để chúng ta không còn là những người kém tin nữa, mà trở thành những nhân chứng mạnh mẽ của quyền năng Thiên Chúa giữa thế giới đầy biến động này, như các Thánh Tử Đạo tiên khởi đã làm.

Sự kiện Chúa Giêsu dẹp yên bão tố không chỉ là một chuyện kể cổ xưa, mà là một lời tiên tri vĩnh cửu về số phận của những ai tin vào Người. Cuối cùng, mọi bão tố sẽ lắng dịu, mọi đau khổ sẽ qua đi, và con thuyền đức tin sẽ cập bến bình an trong Vĩnh Cửu. Niềm hy vọng đó chính là neo giữ vững chắc cho linh hồn chúng ta. Amen.

Lm. Anmai, CSsR